⬛ HR Insight

จ่ายไม่แพ้ใครในอุตสาหกรรม แต่ยังเสียคนเก่งอยู่ดี

เลือกกลุ่มเทียบผิด คำตอบว่าเราจ่ายสู้ตลาดไหม ก็ผิดตั้งแต่ต้น

---

หลายองค์กรเทียบเงินเดือนกับตลาดด้วยวิธีที่ฟังดูถูกต้องที่สุด คือเลือกผลสำรวจของอุตสาหกรรมเดียวกับตัวเอง อยู่วงการผลิตก็ดูสำรวจกลุ่มผลิต อยู่วงการค้าปลีกก็ดูกลุ่มค้าปลีก แล้วก็สบายใจว่าเทียบกับคนที่ใช่แล้ว

ผมเคยเจอโรงงานแห่งหนึ่งที่ทำแบบนี้มาหลายปี เข้าร่วมสำรวจค่าจ้างของกลุ่มอุตสาหกรรมการผลิตทุกปี ผลออกมาทุกครั้งบอกตรงกันว่าบริษัทจ่ายอยู่ราวๆ กลางตลาด ไม่ได้ต่ำกว่าใคร ฝ่ายบริหารเลยมั่นใจว่าเรื่องค่าตอบแทนไม่มีอะไรต้องห่วง

แต่ในช่วงเวลาเดียวกันนั้น บริษัทกลับเสียคนสายไอทีกับคนทำข้อมูลออกไปเรื่อยๆ รั้งเท่าไรก็ไม่ค่อยอยู่ และคนพวกนี้ไม่ได้ย้ายไปโรงงานคู่แข่ง แต่ไปอยู่บริษัทเทคโนโลยีกับธนาคาร ที่จ่ายคนสายนี้สูงกว่าวงการผลิตอยู่มาก

---

สำรวจค่าจ้างมีหลายแบบ และตอบคนละคำถาม

ผลสำรวจค่าจ้างไม่ได้มีแบบเดียว คร่าวๆ แบ่งได้สามกลุ่ม

แบบแรกคือสำรวจทั่วไป ที่รวมหลายอุตสาหกรรมไว้ด้วยกัน ให้ภาพกว้างๆ ว่าตลาดโดยรวมจ่ายกันประมาณไหน เหมาะกับตำแหน่งที่หาได้ทั่วไป ไม่ผูกกับวงการใดวงการหนึ่ง อย่างงานธุรการหรืองานบัญชีพื้นฐาน

แบบที่สองคือสำรวจเฉพาะอุตสาหกรรม เช่น เฉพาะกลุ่มโรงพยาบาล เฉพาะกลุ่มยานยนต์ เฉพาะกลุ่มธนาคาร อันนี้บอกได้ละเอียดว่าในวงการเดียวกัน เราจ่ายเทียบกับคู่แข่งตรงๆ ได้แค่ไหน

แบบที่สามคือสำรวจเฉพาะสายงาน เช่น เฉพาะสายไอที เฉพาะสายขาย เฉพาะสายวิศวกรรม อันนี้เจาะลงไปที่ตลาดของทักษะนั้นโดยตรง ข้ามเส้นอุตสาหกรรมไปเลย เพราะคนสายนี้เขาย้ายข้ามวงการกันอยู่แล้ว

แต่ละแบบตอบคนละคำถาม ไม่มีแบบไหนดีที่สุดในตัวมันเอง มันขึ้นอยู่กับว่าเรากำลังจะตอบคำถามอะไร

ใครเป็นคนทำ และทำไมตัวเลขถึงไม่เท่ากัน

ผลสำรวจแต่ละเจ้ายังทำกันคนละวิธี ซึ่งเป็นเรื่องที่หลายคนไม่ทันคิด มีทั้งบริษัทระดับโลกที่ขายข้อมูลเป็นธุรกิจ และสมาคมหรือกลุ่มบริษัทที่รวมตัวกันแลกข้อมูลกันเอง

ตำแหน่งเดียวกัน เอาไปดูในสำรวจสองเจ้า ตัวเลขอาจไม่เท่ากันเลย เพราะใครเข้าร่วมบ้าง นิยามตำแหน่งยังไง เก็บข้อมูลตอนไหน คิดรวมอะไรเข้าไปในคำว่าเงินเดือนบ้าง แต่ละเจ้าทำไม่เหมือนกัน

เวลาเห็นตัวเลขจากสำรวจ อย่าเพิ่งเชื่อว่ามันคือความจริงหนึ่งเดียวของตลาด ต้องดูก่อนว่าใครอยู่ในกลุ่มตัวอย่างบ้าง ถ้าบริษัทที่เราแย่งคนด้วยจริงๆ ไม่ได้อยู่ในนั้น ตัวเลขที่ได้ก็ไม่ได้แทนตลาดของเรา

หัวใจอยู่ที่เลือกกลุ่มเทียบให้ตรงตลาดที่เราแย่งคนด้วยจริงๆ

กลุ่มที่เราเอาไปเทียบ ภาษาทางเทคนิคเรียกว่า peer group คนส่วนใหญ่เลือกโดยใช้อุตสาหกรรมเป็นตัวตั้ง อยู่วงการไหนก็เทียบกับวงการนั้น ฟังดูสมเหตุสมผล แต่มันใช้ไม่ได้กับทุกตำแหน่ง

peer group ที่ดี คือกลุ่มบริษัทที่เราแย่งคนกันจริงๆ ที่ดึงคนของเราออกไปได้ และที่เราไปดึงคนเขามาเหมือนกัน ซึ่งบางทีมันก็ไม่ใช่บริษัทในอุตสาหกรรมเดียวกับเราเลย

ในบริษัทเดียวกัน คนละสายงานก็อาจมี peer group คนละกลุ่ม วิศวกรฝ่ายผลิตของโรงงานแย่งคนกับโรงงานอื่น ก็เทียบกับกลุ่มผลิตได้ แต่คนสายไอทีในโรงงานเดียวกันนั้น แย่งคนกับบริษัทเทคโนโลยี ต้องเอาไปเทียบกับตลาดไอที ไม่ใช่กลุ่มผลิต ถ้าเอาทุกตำแหน่งไปเทียบกับอุตสาหกรรมตัวเองหมด ก็จะได้ภาพที่ผิดสำหรับบางสายงาน

เลือกกลุ่มผิด คำตอบก็ผิดหมด ถ้าเทียบกับกลุ่มที่จ่ายสูงกว่าความเป็นจริงของตลาดเรา ก็จะรู้สึกว่าตัวเองจ่ายน้อยทั้งที่จริงไม่ได้น้อย เผลอขึ้นเงินเดือนเกินจำเป็น กลับกัน ถ้าเทียบกับกลุ่มที่จ่ายต่ำกว่าตลาดจริงของตำแหน่งนั้น ก็จะหลงดีใจว่าจ่ายสู้เขาได้ ทั้งที่กำลังเสียคนไปเงียบๆ แบบเดียวกับโรงงานในตอนต้น

---

โดย ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร | ที่ปรึกษาด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล | Think People Consulting