บทความ · นิทานสอนใจ · Innovation Culture
⬛ นิทานสอนใจ
เราต้องการคนคิดต่าง (แต่ขอให้คิดเหมือนเราก่อน)
“บางองค์กรไม่ได้ฆ่าไอเดียใหม่ด้วยคำว่า ‘ไม่’ แต่ฆ่ามันด้วยคำว่า ‘ขอคิดดูก่อน’ ที่ไม่มีวันกลับมาคิดจริง”
ปีนั้น องค์กรประกาศเรื่องใหญ่ใน Townhall ผู้บริหารขึ้นเวทีด้วยน้ำเสียงหนักแน่น พร้อมสไลด์ที่ออกแบบมาอย่างสวยงาม
“ปีนี้ เราต้องการ Innovation”
“เราต้องการคนที่กล้า ท้าทายวิธีการทำงานแบบเดิม ๆ เพื่อให้เกิดสิ่งใหม่ที่ดีขึ้น”
“ทุกคนต้องกล้าคิด กล้าพูด กล้าเสนอสิ่งใหม่”
เสียงปรบมือดังขึ้นทั้งห้อง
พนักงานหลายคนรู้สึกมีพลัง หลายคนรู้สึกว่าองค์กรกำลังเปิดพื้นที่ใหม่ หลายคนเริ่มคิดว่า บางทีนี่อาจเป็นเวลาที่เหมาะแล้วที่จะพูดสิ่งที่ตัวเองเก็บไว้มานาน
โดยเฉพาะเขาคนนั้น
คนที่เห็นปัญหาเดิมซ้ำ ๆ มาหลายปี
คนที่เห็นปัญหาเดิมซ้ำ ๆ มาหลายปี เห็นลูกค้าบ่นเรื่องเดิม
เห็นพนักงานเสียเวลากับขั้นตอนเดิม
เห็นระบบที่ทุกคนรู้ว่าไม่เวิร์ก แต่ไม่มีใครกล้าแตะ
เห็นกระบวนการที่มีไว้เพื่อให้ดูเหมือนควบคุมได้ แต่จริง ๆ แล้วทำให้งานช้าลงทุกวัน แต่ไม่มีใครกล้าพูดอะไร
หลังจากวันนั้น เขาจึงตัดสินใจทำสิ่งที่องค์กรขอ
เขาคิดต่างจริง ๆ ด้วยความตั้งใจจริง
ไม่ใช่คิดต่างเพื่อให้ดูเท่ ไม่ใช่คิดต่างเพื่อเอาคะแนน
ไม่ใช่คิดต่างเพื่อจะทำให้ใครให้เสียหน้า
แต่คิดต่างเพราะเขาเห็นว่า ถ้าองค์กรยังทำแบบเดิม ผลลัพธ์ก็จะไม่มีทางเปลี่ยน
เขาทำการบ้านอย่างจริงจัง
เขาใช้เวลาหลายสัปดาห์รวบรวมข้อมูล คุยกับลูกค้า คุยกับทีมหน้างาน ดูตัวเลขย้อนหลัง
วิเคราะห์ pain point เปรียบเทียบวิธีการทำงานแบบเดิมกับแนวทางใหม่
และจัดทำข้อเสนออย่างจริงจัง
ข้อเสนอของเขาเรียบง่าย แต่กระทบโครงสร้างการทำงานเดิมพอสมควร
🎯 สิ่งที่เขาเสนอ
01 ยกเลิกขั้นตอนที่ไม่สร้างคุณค่า
เขาเสนอให้ยกเลิกบางขั้นตอนที่ไม่สร้างคุณค่า
02 ลดขั้นตอนการขออนุมัติที่ซ้ำซ้อน
เพื่อให้ทีมหน้างานตัดสินใจได้เร็วขึ้น
03 ทดลองใช้เครื่องมือดิจิทัลใหม่
นำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยให้กระบวนการทำงานคล่องตัวขึ้น
04 เปลี่ยนวิธีวัดผล
จาก “ทำครบขั้นตอน” เป็น “สร้างผลลัพธ์จริงให้ลูกค้า”
เขาไม่ได้เสนอให้เปลี่ยนทั้งองค์กรในวันเดียวเพราะรู้ว่ามีผลกระทบ
แต่เสนอให้ทดลองในหนึ่งหน่วยงานก่อน โดยมีตัวชี้วัดชัดเจน มีกรอบเวลา
พูดง่าย ๆ คือ เขาไม่ได้โยนไอเดียลอย ๆ แต่เสนอให้ปรับปรุงแบบมีความรับผิดชอบ
วันนำเสนอ
วันนำเสนอ เขาเดินเข้าห้องประชุมด้วยความหวัง
เขาคิดว่า อย่างน้อยผู้บริหารคงเปิดใจฟัง เพราะนี่คือสิ่งที่ผู้บริหารเพิ่งประกาศเองว่าอยากได้
เขาเปิดสไลด์แรก เล่าปัญหา
เล่าข้อมูล เล่าผลกระทบ เล่าข้อเสนอ
และเล่าทางเลือกใหม่ที่อาจทำให้องค์กรเร็วขึ้น ดีขึ้น
ห้องประชุมเงียบ
ไม่มีใครแย้งทันที ไม่มีใครโจมตี
แต่บรรยากาศเริ่มเปลี่ยน
บทสนทนาในห้องประชุม
ผู้บริหารคนหนึ่งเอนตัวไปข้างหลัง แล้วถามว่า
“ที่อื่นเขาทำกันหรือเปล่า”
เขาตอบว่า
“มีบางองค์กรเริ่มทำครับ แต่บริบทของเราอาจต้องปรับให้เหมาะสม ผมจึงเสนอให้ทดลองเล็ก ๆ ก่อน”
อีกคนถามต่อทันที
“แล้วถ้ามันพลาด ใครรับผิดชอบ”
เขาตอบว่า
“ผมเสนอให้เริ่มในขอบเขตที่ควบคุมได้ และกำหนดจุดตรวจสอบความเสี่ยงไว้ชัดเจนครับ ถ้าไม่เวิร์ก เราหยุดได้ และเรียนรู้จากมันได้ทันทีครับ”
อีกคนพูดขึ้นมา
“ผมเข้าใจนะ แต่ทำแบบเดิมก็ไม่ได้แย่มากนี่นา”
อีกคนเสริม
“ลูกค้าอาจยังไม่พร้อม”
อีกคนพูดเบา ๆ
“พนักงานของเราก็อาจจะยังไม่พร้อมเหมือนกันนะ”
แล้วมีประโยคหนึ่งที่ทำให้เขานิ่งไป
“ผมชอบไอเดียนะ แต่ขอดูตัวอย่างจากบริษัทอื่นที่ทำสำเร็จแล้วก่อนดีกว่า”
เขาเริ่มเข้าใจอะไรบางอย่าง
องค์กรบอกว่าอยากได้สิ่งใหม่ แต่สิ่งใหม่ที่องค์กรอยากได้ ต้องเคยมีคนทำสำเร็จมาแล้ว แล้วมันจะใหม่ตรงไหน
องค์กรบอกว่าอยากเป็นผู้นำ แต่ต้องรอให้คนอื่นเดินนำไปก่อนเนี่ยะนะ
องค์กรบอกว่าอยากท้าทายสิ่งที่เป็นอยู่เดิม แต่ทุกคำถามในห้องประชุมกำลังปกป้องระบบงานเดิมอย่างสุภาพที่สุด
เขาพยายามอธิบายอีกครั้งว่า
“ถ้าเรารอให้ทุกอย่างปลอดภัย 100% ก่อน เราอาจไม่มีวันได้เริ่มอะไรใหม่เลยนะครับ”
ห้องเงียบอีกครั้ง
หัวหน้าคนหนึ่งยิ้มบาง ๆ แล้วพูดว่า
“คุณต้องเข้าใจนะว่า Innovation ไม่ได้แปลว่าเราจะเปลี่ยนทุกอย่างทันที เราต้องรอบคอบ ต้องระวัง และต้องไม่ทำให้องค์กรเสี่ยงเกินไป”
เขาพยักหน้า
เพราะประโยคนั้นฟังดูถูกต้องทุกคำ
แต่ในใจเขารู้ว่า สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ได้เรียกว่า “รอบคอบ” อย่างเดียว แต่มันคือความกลัวที่แต่งตัวด้วยภาษาบริหารที่ฟังดูดี
บทสรุปที่ไม่มีใครพูดว่า “ไม่”
สุดท้ายข้อเสนอของเขาไม่ได้ถูกปฏิเสธตรง ๆ
ไม่มีใครพูดว่า “ไม่เอา”
ไม่มีใครพูดว่า “ไอเดียไม่ดี”
ไม่มีใครพูดว่า “เรายังไม่กล้า”
แต่ทุกคนช่วยกันใช้คำที่นุ่มนวลกว่า
→ “ขอศึกษาเพิ่มเติมก่อน”
→ “ขอ benchmark เพิ่มก่อน”
→ “ขอดู timing อีกที”
→ “ขอ align กับผู้เกี่ยวข้องก่อน”
→ “ขอเอาไว้พิจารณาใน phase ถัดไป”
เขาเดินออกจากห้องประชุม พร้อมกับเข้าใจความจริงข้อหนึ่ง
ความจริงที่เขาเข้าใจในวันนั้น
บางองค์กรไม่ได้ฆ่าไอเดียใหม่ด้วยคำว่า “ไม่”
“แต่ฆ่ามันด้วยคำว่า ‘ขอคิดดูก่อน’ ที่ไม่มีวันกลับมาคิดจริง”
องค์กรของคุณ Innovation ที่ประกาศในงาน Townhall ปีที่แล้ว ตอนนี้อยู่ที่ไหนแล้วครับ?
โดย ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร | ที่ปรึกษาด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล | Think People Consulting
ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร: Think People Consulting
Prakal's Blog: HR Knowledge Community 