HR ไทย 40% จะเปลี่ยนในปี 2030 — คุณอยู่ในกลุ่มไหน?

บทความ · HR Management · Future of HR

⬛ HR Insight

HR ไทย 40% จะเปลี่ยนในปี 2030 — คุณอยู่ในกลุ่มไหน?

“Josh Bersin บอกว่า 30-40% ของบทบาท HR ทั่วโลกจะเปลี่ยนภายใน 3-4 ปี ไม่ใช่เพราะเศรษฐกิจ ไม่ใช่เพราะนโยบาย แต่เพราะ AI agents กำลังเข้ามาทำงานแทน — และคำถามที่ HR ไทยต้องตอบตอนนี้คือ คุณอยู่ในกลุ่ม 40% ที่จะถูกแทนที่ หรือ 60% ที่จะยกระดับตัวเอง?”


เมื่อวันที่ 21 มกราคม 2026 Josh Bersin หนึ่งในนักวิเคราะห์ HR ที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก เปิดตัวรายงาน “2026 Imperatives: The Superworker Organization” พร้อมประกาศว่าเรากำลังเข้าสู่ “การปฏิวัติ HR ครั้งใหญ่ที่สุดในรอบหลายทศวรรษ”

และในบทความติดตาม “The Great Reinvention of Human Resources Has Begun” Bersin ระบุตัวเลขที่ทำให้ HR ทั่วโลกหยุดคิด — 30 ถึง 40% ของบทบาท HR ในปัจจุบันจะหายไป ภายใน 3-4 ปี ถูกแทนที่ด้วย AI agents และ Superagents

ผมใช้เวลาสองสัปดาห์ที่ผ่านมาอ่านรายงานนี้ซ้ำ ตรวจสอบแหล่งข้อมูล และที่สำคัญที่สุด — คิดทบทวนว่าตัวเลขนี้มีความหมายอย่างไรกับ HR ไทย ที่ผมทำงานด้วยมาตลอด 20 กว่าปี

คำตอบของผมตรงไปตรงมา ตัวเลขนี้จริง — แต่สิ่งที่ Bersin พูดไม่ใช่เรื่องหายนะ มันคือเรื่อง “การปีนขึ้น value curve” และ HR ไทยมีหน้าต่างโอกาสสั้นๆ ในการตัดสินใจว่าตัวเองจะอยู่ฝั่งไหน


ทำไม 40% ถึงเป็นตัวเลขที่ต้องสนใจ

ก่อนอื่น ผมต้องอธิบายว่าตัวเลข 30-40% นี้มาจากไหน เพราะถ้าคุณจะตัดสินใจอะไรบางอย่างจากมัน คุณต้องรู้ว่ามันไม่ใช่การคาดเดา

The Josh Bersin Company มีเครื่องมือ AI ชื่อ Galileo ที่เก็บข้อมูลระดับ task ของงาน HR มากกว่า 250 ตำแหน่งทั่วโลก เมื่อทีม Bersin ใช้ Galileo วิเคราะห์ว่างาน HR แต่ละ task สามารถ automate ด้วย AI tools ที่มีอยู่ตอนนี้ได้หรือไม่ ผลลัพธ์คือ: 30-40% ของ “งาน” HR ในปัจจุบันสามารถ automate ได้ด้วยความพยายามค่อนข้างน้อย

งานที่ถูกระบุชัดเจนว่าจะหายไปก่อน ได้แก่ interview scheduler, recruitment coordinator, HR helpdesk assistant — งานที่ Bersin เรียกว่า “tactical, administrative work ที่ถ่วง HR ให้ย่ำอยู่กับที่”

“ตัวเลข 30-40% ไม่ได้หมายความว่า HR จะตกงาน 40% — มันหมายความว่างาน 40% ที่ HR ทำอยู่ทุกวันนี้จะเปลี่ยน ถ้าคุณไม่เปลี่ยน งานจะเปลี่ยนคุณ”

ที่น่าสนใจคือ Bersin ไม่ได้บอกว่า HR จะหดตัว ตรงกันข้าม — ข้อมูลของเขาชี้ว่า การประกาศรับสมัครงาน HR ทั่วโลกเพิ่มขึ้น 60% ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา เร็วกว่าอาชีพส่วนใหญ่ สิ่งที่เปลี่ยนไม่ใช่จำนวน HR แต่คือ ลักษณะงาน


แล้ว HR ไทยล่ะ — เราอยู่ตรงไหนในคลื่นลูกนี้?

นี่คือคำถามที่ผมได้ยินบ่อยที่สุดในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมาจาก CHRO และ HR Director ในบริษัทไทยขนาดกลาง

คำตอบตรงไปตรงมาของผมคือ HR ไทยมีทั้งข้อได้เปรียบและข้อเสียเปรียบในเวลาเดียวกัน

ข้อได้เปรียบ: เรายังมีเวลา องค์กรไทยส่วนใหญ่ยังไม่ได้ implement AI agents แบบ production-grade ลงในกระบวนการ HR ซึ่งหมายความว่าเรายังไม่ตกจากรถด่วน

ข้อเสียเปรียบ: เรายังมีเวลา — นี่ทำให้หลายคนผ่อนคลายเกินไป ในขณะที่คู่แข่งอย่าง Humanica เริ่มขยับไปทาง platform-first, Korn Ferry เปิดตัว Talent Suite ที่ฝัง 50 ปีของ data ลงในทุกการตัดสินใจ และ Oracle เพิ่งเปิดตัว Fusion Agentic Applications for HR เมื่อ 9 เมษายน 2026 ที่ผ่านมา

คำถามจริงๆ ไม่ใช่ว่า “AI จะมาถึงไทยไหม” — มันมาถึงแล้ว คำถามคือ คุณพร้อมจะเป็น HR แบบไหนเมื่อมันมา


5 บทบาท HR ไทยที่ต้องเปลี่ยนเดี๋ยวนี้

ผมวิเคราะห์โดยอาศัยข้อมูลจาก Bersin รวมกับประสบการณ์ทำงานกับ HR ไทย และสังเกตการณ์การเปลี่ยนแปลงในองค์กรไทยขนาดกลาง นี่คือ 5 บทบาทที่ผมคิดว่ากำลังถูก disrupt แน่นอน — พร้อมทางออกสำหรับแต่ละบทบาท

01  Recruitment Coordinator / Interview Scheduler

ความเสี่ยง: สูงที่สุด — ถูกแทนที่ได้ภายใน 12-18 เดือน

นี่คือบทบาทที่ Bersin ระบุชัดว่าจะหายไปก่อน งานจัดตารางสัมภาษณ์ การ screen CV เบื้องต้น การ follow-up candidate การส่งอีเมลแบบ template — ทั้งหมดนี้ AI agents ทำได้แล้ววันนี้ และทำได้เร็วกว่ามนุษย์ 10 เท่า

ทางออก: ย้ายไปเป็น “Talent Intelligence Analyst” — ใช้เวลาที่ประหยัดได้ไปทำ market mapping, competitive intelligence เรื่อง talent, และ strategic sourcing สำหรับตำแหน่ง hard-to-fill ที่ AI ยังทำไม่ได้ เช่น executive roles หรือ niche technical talent

02  HR Operations / HR Helpdesk

ความเสี่ยง: สูงมาก — ถูกแทนที่ภายใน 18-24 เดือน

พนักงานมีคำถามเรื่อง leave policy, benefit, payroll? เคยต้องส่งอีเมลไปหา HR Ops และรอ 2 วัน Oracle Fusion Agentic Applications for HR และ HONO.ai ที่เปิดตัวแล้วในภูมิภาคอินเดียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กำลังทำให้งานนี้เป็น self-service บน Teams, LINE, หรือ WhatsApp — ตอบทันทีในวินาทีที่พนักงานถาม

ทางออก: เปลี่ยนบทบาทเป็น “HR Product Manager” — คนที่ออกแบบ AI agent ให้ตอบคำถามพนักงานได้แม่นยำ เขียน prompt, ดูแล knowledge base, และวิเคราะห์ pattern ของคำถามเพื่อ redesign policy ที่ทำให้คนสับสน

03  Training Coordinator / Learning Administrator

ความเสี่ยง: สูง — ถูกแทนที่ภายใน 24 เดือน

การจอง vendor, จัดห้อง, ส่งอีเมลเชิญ, เก็บ attendance, ออก certificate — งานเหล่านี้ AI agents ทำได้ทั้งหมด Josh Bersin วิเคราะห์ในรายงาน “New Research: How AI Transforms $400 Billion Of Corporate Learning” (กุมภาพันธ์ 2026) ว่าตลาด L&D ทั่วโลกกำลังเปลี่ยนโครงสร้างอย่างรวดเร็ว

ทางออก: ย้ายไปเป็น “Learning Architect” หรือ “Capability Strategist” — ออกแบบ learning pathway ที่เชื่อมโยงกับ business outcome ไม่ใช่แค่จัดคลาส บทบาทนี้ต้องการคนที่อ่าน business context ได้ ไม่ใช่แค่คนที่จัดการ logistic

04  Compensation & Benefits Analyst (ระดับ tactical)

ความเสี่ยง: ปานกลาง-สูง — ถูก disrupt ภายใน 24-36 เดือน

งาน salary benchmarking แบบดั้งเดิม — ดึงข้อมูลจาก Mercer/WTW survey, ทำ regression, ออก salary matrix — AI ทำได้เร็วกว่าและแม่นยำกว่า ยิ่งเมื่อ EU Pay Transparency Directive มีผลมิถุนายน 2026 และ Massachusetts บังคับใช้แล้ว ตั้งแต่ตุลาคม 2025 ตลาด compensation analytics กำลังเปลี่ยนเร็ว

ทางออก: ย้ายไปเป็น “Rewards Strategist” — ออกแบบ total rewards philosophy ที่เชื่อมโยงกับกลยุทธ์ธุรกิจ ทำ pay equity audit เพื่อเตรียมองค์กรรับ pay transparency สื่อสารเรื่องค่าตอบแทนกับพนักงานและผู้บริหารในแบบที่ AI ทำไม่ได้ — เพราะมันต้องใช้ emotional intelligence และความเข้าใจ organizational politics

05  HR Business Partner ระดับ tactical

ความเสี่ยง: ปานกลาง — แต่เป็นบทบาทที่จะแยกคนเก่งออกจากคนที่ไปต่อไม่ได้ชัดเจนที่สุด

นี่คือบทบาทที่อันตรายที่สุด เพราะฟังดูปลอดภัยที่สุด HRBP ที่ทำงานแบบ “คุยกับ line manager, ตอบคำถามเรื่อง policy, ช่วยจัดการ employee relations case” — Bersin ชี้ว่าบทบาทนี้จะเห็นการลดคนลง 20-30% ต่อพนักงาน เพราะ AI สามารถให้คำแนะนำเรื่อง policy, แนะนำ intervention, และแม้กระทั่ง draft เอกสาร PIP ได้

ทางออก: ยกระดับเป็น “Change Consultant” — บทบาทที่ AI ทำไม่ได้จริงๆ: facilitation การประชุมที่มี tension, coaching ผู้บริหารที่กำลังจะทำการตัดสินใจยากๆ, org design ในช่วง transformation Bersin บอกชัดว่านี่คือพื้นที่ที่ HR “ปีนขึ้น value curve” ได้


HR ไทยแบบไหนที่จะอยู่รอด vs. HR ไทยแบบไหนที่จะถูกแทนที่

ผมลองสรุปเป็นตารางเปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น — จากการสังเกตองค์กรไทยที่ผมทำงานด้วยมา

❌ จะถูกแทนที่

วัดความสำเร็จของตัวเองด้วย “จำนวนงานที่ทำเสร็จ” — จำนวน candidate ที่ schedule, จำนวนคลาสที่จัด, จำนวน policy ที่ออก

ภูมิใจกับการรู้ process และ system เยอะ

หลีกเลี่ยงการคุยเรื่อง business metric เพราะ “ไม่ใช่หน้าที่ HR”

มอง AI เป็นเครื่องมือที่ IT ดูแล — ไม่ใช่สิ่งที่ HR ต้องเข้าใจ

คิดว่า soft skill ไม่ต้องพัฒนาเพราะเรา “เก่งคน” อยู่แล้ว

✓ จะอยู่รอดและเติบโต

วัดความสำเร็จด้วย “business impact” — revenue per employee, retention ที่ประหยัดต้นทุน, productivity ที่เพิ่มขึ้น

ภูมิใจกับการ solve ปัญหาซับซ้อน — org design, change management, leadership coaching

เรียนรู้ภาษาของ CFO — EBITDA, margin, unit economics — และสื่อสารเรื่อง HR ด้วยภาษาเหล่านี้

Build, manage และ optimize AI agents สำหรับงาน HR ของตัวเอง

ลงทุนในสิ่งที่ AI ทำไม่ได้ — facilitation, coaching, judgement ในสถานการณ์กำกวม


สัญญาณเฉพาะของตลาดไทย — ทำไมเวลาเรามีจำกัด

บางคนอาจแย้งว่า “นี่คือข้อมูลจากตะวันตก ตลาดไทยต่างกัน” ผมเห็นด้วยบางส่วน — แต่มีสามสัญญาณในตลาดไทยที่ทำให้ผมเชื่อว่าคลื่นนี้มาถึงเร็วกว่าที่คนคิด

🇹🇭  สัญญาณที่ 1: ประชากรวัยทำงานไทยกำลังหดตัว

World Bank ชี้ว่าประชากรวัยทำงานของไทยกำลังลดลง และภายในปี 2026 ธุรกิจไทยจะรู้สึกถึง labor shortage แบบเต็มตัว โดยเฉพาะภาคการผลิตและบริการดั้งเดิม — นี่ไม่ใช่ทางเลือก CEO ไทยจะถูกบีบให้หา AI solution เพื่อชดเชย เมื่อนั้น HR ที่ไม่เข้าใจ AI จะถูกมองข้าม

📊  สัญญาณที่ 2: APME talent shortage 71%

ManpowerGroup 2026 Talent Shortage Survey (26 กุมภาพันธ์ 2026) พบว่า 71% ของนายจ้างใน Asia Pacific & Middle East มีปัญหาหาคน ใกล้เคียงค่าเฉลี่ยโลก 72% และเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่ AI skills แซงหน้า engineering และ IT traditional skills เป็น skill ที่หายากที่สุด

🏢  สัญญาณที่ 3: คู่แข่งในไทยเริ่มขยับแล้ว

Humanica ขยายจาก HRIS ไปสู่ HR intelligence + Talent Management, SEAC ถูก BTS Group ซื้อกิจการด้วย USD 7.5 million เมื่อปี 2024 เพื่อผลักดันการเติบโตในไทย, FranklinCovey Thailand ปรับ portfolio training ปี 2026 — ทุกคนกำลังเตรียมตัวรับคลื่นลูกนี้ คำถามคือ HR ในองค์กรของคุณกำลังเตรียมตัวด้วยหรือเปล่า?


สี่ก้าวที่ HR ไทยควรทำใน 90 วันข้างหน้า

ถ้าคุณอ่านมาถึงตรงนี้และคิดว่า “แล้วผมควรเริ่มจากตรงไหน” นี่คือ 90 วันที่ผมแนะนำ — ไม่ใช่การเปลี่ยนองค์กร แต่คือการเปลี่ยนตัวเอง

30 วันแรก  ทำ Task Audit ของตัวเอง

จดทุกงานที่คุณทำในหนึ่งสัปดาห์ แยกว่างานไหนเป็น “tactical” (ทำตาม process) vs “strategic” (ต้องใช้วิจารณญาณ) ถ้า 70%+ ของงานคุณเป็น tactical — คุณอยู่ในเขตอันตราย

60 วัน  ลองใช้ AI tools จริงๆ

สมัคร Claude, ChatGPT Plus, หรือลองใช้ Perplexity ฟรี ใช้ทำงาน HR ของคุณจริงๆ เขียน JD, draft นโยบาย, วิเคราะห์ exit interview ไม่ใช่แค่ “เล่น” — เรียนรู้ว่า AI เก่งเรื่องอะไร และห่วยเรื่องอะไร คุณจะเข้าใจทันทีว่าทำไมบทบาทของคุณต้องเปลี่ยน

90 วัน  เลือก “value curve” ที่จะปีน

Bersin ชี้ชัดว่าพื้นที่ที่ HR จะเติบโตคือ change consulting, org design, learning architect, data management, AI platform management เลือกสักหนึ่งพื้นที่ที่ตรงกับจุดแข็งคุณ แล้วลงทุนในการเรียนรู้

ตลอด 90 วัน  คุยกับ CFO ของคุณ

ไม่ใช่เรื่อง budget — ไปขอเรียนรู้ว่าบริษัทของคุณวัดความสำเร็จอย่างไร revenue per employee เท่าไร margin เท่าไร productivity metric ไหนสำคัญที่สุด เมื่อคุณเข้าใจภาษาของธุรกิจ คุณจะ reframe งาน HR ของคุณเองในแบบที่ AI แทนที่ไม่ได้


คำถามที่อาจจะอยู่ในใจคุณตอนนี้

“ถ้าตัวเลข 40% จริง ทำไมผู้บริหารไทยส่วนใหญ่ยังไม่ลงทุนเรื่องนี้?”

คำตอบของผมตรงไปตรงมา: เพราะในองค์กรไทยส่วนใหญ่ HR ยังไม่สามารถสื่อสารเรื่องคนด้วย business case ที่น่าเชื่อถือให้ผู้บริหารฟังได้ เรายังติดอยู่กับ language ของ HR — engagement score, culture, employee experience — ทั้งที่ผู้บริหารฟังด้วยภาษาของ EBITDA, unit economics, และ risk

นี่คือความย้อนแย้งที่ผมเห็นมาตลอด 20 ปี: องค์กรบ่นเรื่องขาดคน แต่ไม่ลงทุนเรื่องคน HR บอกว่าคนสำคัญที่สุด แต่ไม่พูดภาษาธุรกิจ AI จะไม่แก้ปัญหานี้ให้ — มันจะขยายมันให้ใหญ่ขึ้น HR ที่ยังพูดภาษา soft จะถูกข้าม ส่วน HR ที่พูดภาษา business จะได้ seat at the table

“ในฐานะ HR อาวุโส ผมควรทำอย่างไร?”

บทบาทของคุณคือ การช่วยทีม HR ข้ามสะพานนี้ ไม่ใช่การป้องกัน status quo ผู้นำ HR ที่เก่งที่สุดที่ผมรู้จัก ใช้เวลา 12 เดือนข้างหน้าในการ restructure ทีมของตัวเอง — ลดคนใน tactical roles, เพิ่มคนใน strategic roles, และลงทุนใน AI literacy ทุกระดับของทีม

คำถามจริงๆ ไม่ใช่ “เราจะ reduce headcount ไหม” — แต่คือ “เราจะ redesign roles เพื่อให้ทีมเราเติบโตขึ้นไปกับคลื่นลูกนี้ หรือจะรอให้คลื่นซัดเรา”


คุณจะอยู่ในกลุ่มไหน?

ผมไม่ได้เขียนบทความนี้เพื่อให้คุณกลัว แต่เพื่อให้คุณเห็นว่าหน้าต่างโอกาสยังเปิดอยู่ 30-40% ไม่ใช่โชคชะตา — มันคือผลของการตัดสินใจ 90 วันข้างหน้าคือช่วงเวลาที่คุณตัดสินใจว่าจะอยู่ในกลุ่ม 40% หรือ 60% และการตัดสินใจนั้นไม่ได้ขึ้นอยู่กับ AI มันขึ้นอยู่กับคุณ

“AI จะไม่แทนที่ HR ที่ปีนขึ้น value curve — มันจะแทนที่ HR ที่เลือกอยู่ที่เดิม”

โดย ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร | ที่ปรึกษาด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล | Think People Consulting

อ้างอิง: Josh Bersin, “The Great Reinvention of Human Resources Has Begun” (มกราคม 2026); “2026 Imperatives: The Superworker Organization”; ManpowerGroup 2026 Global Talent Shortage Survey (กุมภาพันธ์ 2026); Oracle Fusion Agentic Applications for HR press release (เมษายน 2026); World Bank Thailand labor market data

แค่ปรับตัวได้ ยังไม่พอ ผู้นำต้องแสดงให้เห็นว่าทำได้จริง

บทความ · HR Management · Leadership Development

⬛ HR Insight

แค่ปรับตัวได้ ยังไม่พอ

วันนี้ผู้นำต้อง “ทำให้คนเห็น” ว่าตนเองพร้อมรับการเปลี่ยนแปลง

“ผู้นำที่ไปต่อได้ ไม่ใช่คนที่เก่งที่สุดในห้องเสมอไป แต่คือคนที่ทำให้ทุกคนมั่นใจได้ว่า ไม่ว่าโลกจะเปลี่ยนไปอย่างไร เขาก็พร้อมจะเรียนรู้ พร้อมจะปรับ และพร้อมจะพาองค์กรไปข้างหน้า”


โลกการทำงานวันนี้เปลี่ยนเร็วเสียจนคำว่า “เก่ง” อย่างเดียวไม่พออีกต่อไป ต่อให้คุณเป็นคนทำงานดี มีผลงานสม่ำเสมอ รับผิดชอบสูง และเป็นที่ยอมรับของคนรอบข้าง หากคุณยังทำให้ผู้บริหารและทีมงาน “มองไม่เห็น” ว่าคุณสามารถนำพาตัวเองและคนอื่นผ่านความเปลี่ยนแปลงได้ คุณก็อาจยังไม่ใช่คนที่องค์กรเลือกให้ไปต่อในบทบาทที่ใหญ่ขึ้น

นี่คือประเด็นสำคัญมากจากบทความของ Harvard Business Review ที่ชี้ชัดว่า ในโลกที่เต็มไปด้วย AI ระบบอัตโนมัติ ความผันผวนของตลาด การปรับโครงสร้างองค์กร และความไม่แน่นอนที่เกิดขึ้นแทบตลอดเวลา “Adaptability” หรือความสามารถในการปรับตัว กลายเป็นคุณสมบัติสำคัญของผู้นำยุคใหม่

แค่มีความสามารถในการปรับตัว ยังไม่พอ

ผู้นำในวันนี้ต้อง แสดงให้คนอื่นเห็นอย่างชัดเจน ด้วยว่า ตนเองมีความพร้อมที่จะเปลี่ยน เรียนรู้ และนำพาคนอื่นไปกับความเปลี่ยนแปลงนั้นได้จริง

องค์กรไม่ได้มองหาแค่คนที่ “อยู่รอด” ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลง แต่อยากได้คนที่ “พาองค์กรไปข้างหน้า” ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงนั้นมากกว่า


ทำไม “การแสดงออกถึงความสามารถในการปรับตัว” จึงสำคัญกว่าที่คิด

ในอดีต เรามักให้คุณค่ากับผู้นำที่นิ่ง มั่นคง มีประสบการณ์สูง และควบคุมสถานการณ์ได้ดี แต่ในโลกปัจจุบัน ความนิ่งอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ เพราะหลายครั้งสิ่งที่องค์กรต้องการไม่ใช่คนที่รักษาของเดิมได้ดีเท่านั้น แต่คือคนที่มองเห็นอนาคต อ่านเกมออก และกล้าพาองค์กรขยับก่อนที่จะสายเกินไป

ปัญหาคือ ผู้นำจำนวนไม่น้อยเชื่อว่าตัวเองเป็นคนปรับตัวได้ แต่ในสายตาของคนรอบตัว กลับยังดูยึดติดกับวิธีเดิม ดูระแวงการเปลี่ยนแปลง หรือดูเหมือนรอให้สถานการณ์ชัดก่อนค่อยขยับ

เพราะในการเติบโตสู่บทบาทที่สูงขึ้น องค์กรไม่ได้ประเมินแค่สิ่งที่คุณคิดเกี่ยวกับตัวเอง แต่ดูจากพฤติกรรมที่คุณแสดงออกมาในทุกวัน

🎯  คนมองเราจากสิ่งเหล่านี้ทุกวัน

▸ คุณพูดอย่างไรเมื่อเจอการเปลี่ยนแปลง

▸ คุณตัดสินใจอย่างไรเมื่อความชัดเจนยังไม่ครบ

▸ คุณสื่อสารกับทีมอย่างไรเมื่อทุกคนกำลังกังวล

▸ คุณทำให้คนอื่นรู้สึกอย่างไรในช่วงเวลาที่ไม่แน่นอน


ความสามารถในการปรับตัวของผู้นำ ไม่ได้มีแค่มุมเดียว

ผู้นำที่ปรับตัวได้จริง ไม่ได้หมายถึงแค่คนที่เปลี่ยนเร็ว หรือเปลี่ยนเก่ง แต่ประกอบด้วย 3 เรื่องสำคัญที่ต้องมีไปพร้อมกัน

01  Agility — ขยับให้เร็ว และพาคนอื่นขยับไปด้วยกัน

ผู้นำที่มี agility จริง ไม่ใช่แค่คนที่ตัวเองเปลี่ยนได้เร็ว แต่ต้องสามารถทำให้ทีมเปลี่ยนตามได้ด้วย เขาจะไม่ติดอยู่กับคำว่า “เมื่อก่อนเราทำแบบนี้” แต่จะเริ่มถามว่า “ถ้าจะทำให้ดีกว่าเดิม เราควรทำอย่างไร” Agility จึงไม่ใช่การเปลี่ยนเพราะตามกระแส แต่คือการมองเห็นความเปลี่ยนแปลงแล้วตีความได้ว่าควรตอบสนองอย่างไรให้เกิดผลดีที่สุดต่อธุรกิจ ต่อทีม และต่ออนาคตของคนในองค์กร

02  Resilience — นิ่งให้เป็น เมื่อโลกไม่นิ่ง

ในช่วงที่องค์กรเจอแรงกดดัน สิ่งหนึ่งที่ทีมมองหาจากผู้นำเสมอคือ “ความนิ่ง” ไม่ใช่นิ่งแบบไม่รู้สึกอะไร แต่เป็นนิ่งแบบมีสติ รู้ว่าสถานการณ์ยาก ยอมรับว่าคนกำลังกังวล แต่ยังคงรักษาทิศทางและความมั่นใจบางอย่างให้ทีมเดินต่อไปได้ ผู้นำที่มี resilience จะช่วยให้ทีมมองเห็นว่า แม้เราอาจควบคุมทุกอย่างไม่ได้ แต่ยังมีบางอย่างที่เราทำได้ เราพัฒนาตัวเองได้ เราเรียนรู้เพิ่มได้ และเราโฟกัสสิ่งที่อยู่ในมือได้

03  Foresight — มองให้ไกลกว่าเรื่องตรงหน้า

Foresight คือความสามารถในการมองล่วงหน้า เห็นสัญญาณก่อนที่ปัญหาจะมา อ่านแนวโน้มให้ขาด และเข้าใจว่าความเปลี่ยนแปลงด้านตลาด เทคโนโลยี ลูกค้า ต้นทุน หรือคู่แข่ง กำลังจะพาองค์กรไปทางไหน ผู้นำที่มี foresight ไม่ได้รอให้ปัญหาเกิดก่อนแล้วค่อยวิ่งแก้ แต่เริ่มคิดล่วงหน้าว่า หากสถานการณ์เปลี่ยนแบบนี้ เราควรเตรียมอะไรไว้ นี่คือสิ่งที่แยก “ผู้จัดการที่เก่ง” ออกจาก “ผู้นำที่พร้อมสำหรับอนาคต”


ถ้าอยากโตเป็นผู้นำมากขึ้น ต้องทำให้ Adaptability กลายเป็น “ภาพจำ” ของเรา

คนที่จะเติบโตขึ้นไปในระดับผู้นำอาวุโส ไม่ใช่แค่คนที่มี adaptability อยู่ข้างใน แต่ต้องทำให้สิ่งนี้กลายเป็นภาพจำในสายตาคนอื่นด้วย

01  แสดงให้เห็นทุกวันว่าเป็นผู้นำที่พร้อมรับการเปลี่ยนแปลง

อย่ารอให้มีโปรเจกต์ใหญ่หรือวิกฤตใหญ่ก่อนค่อยโชว์ความสามารถ เพราะคนมองเราอยู่ทุกวันจากสิ่งเล็กๆ เวลางานสะดุด คุณมีท่าทีอย่างไร เวลา priority เปลี่ยน คุณบ่นก่อนหรือมองหาทางไปต่อ เวลาทีมสับสน คุณเติมความตื่นตระหนกหรือเติมความชัดเจน

ผู้นำที่พร้อมรับการเปลี่ยนแปลงจะไม่ใช้ภาษาที่ปิดประตู เช่น “เราทำแบบนี้มาตลอด” หรือ “มันไม่น่าจะได้ผล” แต่จะใช้ภาษาที่เปิดความเป็นไปได้ เช่น

“ถ้าเราคิดใหม่จากศูนย์ เราจะทำแบบไหน” / “มีอะไรที่เราควรลอง” / “ถ้าเปลี่ยนแล้วจะได้ประโยชน์อะไรบ้าง”

02  มีทั้ง Empathy และ Accountability พร้อมกัน

หลายคนพลาดตรงนี้ บางคนเก่งเรื่องคนแต่ไม่กล้ากดดันให้เกิดผลลัพธ์ บางคนเก่งเรื่องผลลัพธ์แต่ทำให้คนเหนื่อยจนหมดพลัง ผู้นำที่เติบโตได้ไกลต้องมีทั้งสองอย่างพร้อมกัน

Empathy คือการเข้าใจว่าการเปลี่ยนแปลงทำให้คนเครียดและเหนื่อยได้ แต่ Accountability คือการไม่ปล่อยให้ความยากเหล่านั้นกลายเป็นข้ออ้างในการหยุดเดิน ผู้นำที่ดีจะพูดได้ว่า “ผมรู้ว่านี่ไม่ง่าย และผมจะช่วยคุณผ่านมันไป” พร้อมกับยังยืนยันว่า “แต่เรายังต้องส่งมอบงานที่ดี และต้องไปถึงเป้าหมายร่วมกัน”

03  แสดงให้เห็นว่าเรายังเรียนรู้ และยังพัฒนาตัวเองอยู่เสมอ

ในยุคนี้ ผู้นำที่หยุดเรียนรู้เร็วเกินไป กำลังเสี่ยงจะตกยุคโดยไม่รู้ตัว การพัฒนาตัวเองจึงไม่ใช่เรื่องที่มีก็ดีอีกต่อไป แต่เป็นเรื่องจำเป็น ผู้นำที่ดีต้องไม่ทำตัวเหมือนรู้ทุกอย่าง แต่ต้องแสดงให้เห็นว่าตัวเองพร้อมเรียนรู้เรื่องใหม่ กล้าถาม กล้ารับคำแนะนำ และกล้าพัฒนาตัวเองอย่างต่อเนื่อง ยิ่งอยู่สูง ยิ่งมีคนพูดความจริงกับเราน้อยลง ถ้าไม่อัปเดตตัวเอง สุดท้ายเราจะกลายเป็นคนที่เคยเก่ง แต่ไม่ทันโลก


3 ความเข้าใจผิดที่ทำให้ผู้นำดู “ไม่พร้อมโต”

มี 3 เรื่องที่ผู้นำจำนวนไม่น้อยเข้าใจผิด และทำให้ตัวเองดูไม่ adaptable ทั้งที่อาจไม่ได้ตั้งใจ

01  คิดว่าความมั่นคง เท่ากับ ความสามารถในการปรับตัว

การอยู่กับองค์กรมานาน ผ่านการเปลี่ยนแปลงมาหลายรอบ หรือเป็นคนเสถียรน่าเชื่อถือ เป็นเรื่องดี แต่ไม่ได้แปลว่าคุณเป็นคนปรับตัวเก่งโดยอัตโนมัติ ความมั่นคงช่วยให้องค์กรไม่ล้ม แต่ adaptability คือสิ่งที่ช่วยให้องค์กรไปต่อ คนที่นิ่งแต่ไม่เปลี่ยน อาจรักษาระบบเดิมได้ แต่ไม่ได้แปลว่าจะพาองค์กรไปสู่อนาคตได้

02  คิดว่าทำงานหนักเท่ากับพร้อมเลื่อนตำแหน่ง

คนจำนวนมากทำงานหนักมาก รับผิดชอบสูง และแก้ปัญหาเก่ง แต่ยังไม่ได้โต เพราะองค์กรไม่ได้มองแค่ “ใครทำงานเก่งที่สุด” แต่มองว่า “ใครคิดและนำในระดับที่ใหญ่กว่าเดิมได้” การเป็น “คนที่งานขาดไม่ได้” ไม่ได้แปลว่าเป็น “คนที่พร้อมเป็นผู้นำระดับสูงกว่า” บางครั้งกลับตรงกันข้ามด้วยซ้ำ เพราะคนที่มัวแต่เก่งอยู่ในงานเดิม อาจยังไม่ยอมก้าวออกมาคิดในระดับใหม่

03  คิดว่าการแสดงความไม่แน่ใจ จะทำให้ดูอ่อนแอ

ผู้บริหารหลายคนไม่กล้ายอมรับว่าตนเองก็ไม่แน่ใจในบางเรื่อง ไม่กล้าพูดถึงความผิดพลาดที่ผ่านมา เพราะกลัวเสียความน่าเชื่อถือ แต่ความจริงคือ หากทำอย่างมีวุฒิภาวะ สิ่งนี้กลับสร้างความน่าเชื่อถือมากขึ้น

ผู้นำที่พูดได้ว่า “เราเองก็เคยพลาดจากเรื่องนี้” หรือ “เรายังไม่มีคำตอบครบ แต่เราจะหาคำตอบไปด้วยกัน” ไม่ได้ทำให้ดูอ่อนแอ แต่ทำให้ดูจริง มีสติ และน่าเชื่อถือ เพราะคนไม่ได้คาดหวังให้ผู้นำสมบูรณ์แบบ แต่คาดหวังให้ผู้นำจริงใจ มั่นคง และพาเขาไปข้างหน้าได้แม้ในวันที่คำตอบยังไม่ครบ


ผู้นำที่องค์กรอยากให้ไปต่อ ไม่ใช่คนที่เก่งที่สุดเสมอไป

โลกใหม่ทำให้เกณฑ์การมองหาผู้นำเปลี่ยนไป จากเดิมที่อาจเน้นประสบการณ์ ความสามารถเฉพาะด้าน หรือผลงานที่ผ่านมา วันนี้องค์กรกำลังมองหาคนที่พร้อมรับมือกับสิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้นด้วย

ผู้นำที่โดดเด่นในอนาคตคือคนที่

▸ เปลี่ยนเร็วโดยไม่เสียทิศ

▸ นิ่งได้ท่ามกลางแรงกดดัน

▸ มองไกลกว่าสิ่งที่อยู่ตรงหน้า

▸ พาทีมผ่านความไม่แน่นอนได้

▸ ยังเรียนรู้และยังโตอยู่เสมอ

▸ และทำให้คนรอบตัวเห็นได้จากทุกการกระทำ ทุกการสื่อสาร และทุกการตัดสินใจ


คำถามสำคัญที่ผู้นำควรถามตัวเองในวันนี้

คำถามที่สำคัญไม่ได้อยู่ที่ “เราเป็นคนปรับตัวได้หรือไม่” แต่อยู่ที่ว่า คนรอบตัวมองเห็นหรือยังว่าเราเป็นผู้นำที่พร้อมรับการเปลี่ยนแปลงจริง ทีมของเรารู้สึกหรือไม่ว่าเมื่อโลกเปลี่ยน เราจะช่วยพาเขาไปต่อได้ ผู้บริหารมองเห็นหรือไม่ว่าเราคิดเผื่ออนาคต ไม่ได้แค่ดูแลงานประจำ หากคำตอบยังไม่ชัด นี่ไม่ใช่ข่าวร้าย แต่คือสัญญาณว่าถึงเวลาต้องทำให้ “adaptability” ไม่ใช่แค่ความสามารถภายใน แต่กลายเป็นสิ่งที่คนอื่นสัมผัสได้จริงจากตัวเรา

“ผู้นำที่ไปต่อได้ ไม่ใช่คนที่เก่งที่สุดในห้องเสมอไป แต่คือคนที่ทำให้ทุกคนมั่นใจได้ว่า ไม่ว่าโลกจะเปลี่ยนไปอย่างไร เขาก็พร้อมจะเรียนรู้ พร้อมจะปรับ และพร้อมจะพาองค์กรไปข้างหน้า”

โดย ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร | ที่ปรึกษาด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล | Think People Consulting

AI อาจช่วยให้คนทำงานเก่งขึ้น แต่ไม่ได้แปลว่าจะทำให้คนในองค์กรใกล้กันมากขึ้น

บทความ · HR Management · Future of Work

⬛ HR Insight

AI อาจช่วยให้คนทำงานเก่งขึ้น แต่ไม่ได้แปลว่าจะทำให้คนในองค์กรใกล้กันมากขึ้น

“องค์กรที่ทำได้ดีจริงในระยะยาว ไม่ใช่องค์กรที่มี AI เยอะที่สุด แต่คือองค์กรที่ใช้ AI ได้ฉลาด โดยที่ยังรักษาความเป็นมนุษย์ ความไว้วางใจ และความผูกพันของคนไว้ได้”


ในช่วงสองสามปีที่ผ่านมา เราคุยเรื่อง AI กันเยอะมาก คุยเรื่องความเร็ว ประสิทธิภาพ และการลดเวลาทำงาน ว่า AI ช่วยสรุป ช่วยเขียน ช่วยคิด และช่วยวิเคราะห์ได้แค่ไหน

แต่มีคำถามหนึ่งที่ผมคิดว่าสำคัญมาก และหลายองค์กรยังไม่ได้ถามกันอย่างจริงจัง

ในวันที่ AI เก่งขึ้นเรื่อยๆ และเริ่มเข้ามาอยู่ในชีวิตการทำงานของคนแทบทุกวันนั้น AI กำลังช่วยให้คนทำงานดีขึ้นจริง หรือกำลังค่อยๆ ทำให้คนในองค์กรห่างกันมากขึ้นโดยไม่รู้ตัว?


วันนี้ AI ไม่ได้เป็นแค่เครื่องมืออีกต่อไป

บทความจาก Harvard Business Review ฉบับพฤษภาคม-มิถุนายน 2026 ของนักวิจัย Constance Noonan Hadley และ Sarah L. Wright ชี้ประเด็นนี้ไว้น่าสนใจมาก พวกเขาสำรวจพนักงานสายความรู้ 1,545 คนในสหรัฐฯ ที่ใช้ AI ในการทำงานเป็นประจำ และพบว่า 74% ใช้ AI เพื่อการสนับสนุนส่วนตัวอย่างน้อยหนึ่งเรื่อง ไม่ใช่แค่สรุปงานหรือช่วยเขียนอีเมล แต่ใช้เพื่อขอคำแนะนำ ช่วยคิด ช่วยปลอบใจ และช่วยรับฟัง

แบ่งออกเป็นสี่เรื่องหลัก

64%  การเติบโตในอาชีพ

ใช้ AI เพื่อช่วยมองทางเลือกในอนาคต หรือหาโอกาสที่ตัวเองอาจไม่เคยเห็นมาก่อน

54%  การพัฒนาตนเอง

ใช้ AI เพื่อช่วยคิดดีขึ้น เขียนดีขึ้น และจัดการสถานการณ์ยากในที่ทำงานได้ดีขึ้น

50%  ความรู้สึกเหมือนมีเพื่อนคุย

บอกว่าเวลาคุยกับ AI แล้วรู้สึกเหมือนไม่ได้ทำงานอยู่คนเดียว

35%  การรองรับทางอารมณ์

ใช้ AI เพื่อระบายความเครียดหรือขอคำแนะนำในสถานการณ์ที่ยาก

ถ้ามองเผินๆ หลายคนอาจบอกว่าดีไม่ใช่หรือ AI ช่วยคนได้มากขึ้น แต่มันมีอีกด้านหนึ่งที่ต้องระวัง


อยู่ท่ามกลางคน แต่ไม่ได้รู้สึกเชื่อมโยง

สิ่งที่บทความนี้สะท้อนชัดมากคือ ความเหงาในที่ทำงานไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับคนที่ทำงานคนเดียวหรือทำงานแบบ remote เท่านั้น

ผู้เข้าร่วมการศึกษาส่วนใหญ่ทำงานเป็นทีม มีการประชุม มีการคุยกับเพื่อนร่วมงาน และส่วนใหญ่ก็ไม่ได้ทำงานแบบ remote เต็มรูปแบบ แต่ถึงอย่างนั้น ยังมีถึง 52% ที่รู้สึกเหงาในระดับปานกลางถึงสูงระหว่างการทำงาน

การมีคนอยู่รอบตัวไม่ได้แปลว่าคนรู้สึกมีความสัมพันธ์ การมีประชุมเยอะไม่ได้แปลว่าคนรู้สึกผูกพัน และการนั่งในออฟฟิศเดียวกันก็ไม่ได้การันตีว่าจะมีความผูกพันต่อกันจริงๆ


AI ช่วยได้บ้าง แต่ไม่ได้แก้ปัญหาความเหงา

ถึงแม้คนจำนวนมากจะใช้ AI เพื่อการสนับสนุนส่วนตัว แต่มีเพียง 12% เท่านั้นที่บอกว่า AI ทำให้ตัวเองรู้สึกเหงาน้อยลงในการทำงาน

ตัวเลขนี้น่าคิดมาก เพราะมันบอกเราว่า AI อาจช่วยให้รู้สึกดีขึ้นชั่วคราว แต่สุดท้ายมันยังไม่สามารถทดแทนความสัมพันธ์แบบมนุษย์กับมนุษย์ได้จริง เพราะความสัมพันธ์จริงในที่ทำงานไม่ได้เกิดจากการมีคนตอบเราเก่ง แต่มันเกิดจากการมีคนที่เข้าใจบริบทเรา ร่วมทุกข์ร่วมสุขกับเรา รู้ว่าเรากำลังเผชิญอะไร และทำให้เรารู้สึกว่าไม่ได้อยู่ลำพัง

AI อาจฉลาด แต่มันไม่ได้ “อยู่กับเรา” จริงๆ


4 ความเสี่ยงเงียบๆ ที่ผู้บริหารและ HR ต้องรู้

สี่เรื่องต่อไปนี้เป็นคนละประเด็นกับสี่รูปแบบการใช้ AI ที่กล่าวถึงข้างต้น นี่คือสิ่งที่งานวิจัยเตือนว่าอาจเกิดขึ้นกับองค์กรในระยะยาว

01  AI ทำให้คนพึ่งพากันน้อยลง

เมื่อ AI ตอบได้เร็วและพร้อมใช้งานตลอดเวลา คนก็อาจไม่ถามเพื่อนร่วมงาน ไม่ขอคำปรึกษา ไม่เดินไปคุยกัน การสำรวจของบริษัท MOO พบว่า 65% ของพนักงานหันไปถาม AI ก่อนที่จะถามเพื่อนร่วมงาน ในโลกของงาน ความสัมพันธ์ไม่ได้เกิดจากการอยู่เฉยๆ แต่มันเกิดจากการต้องพึ่งกัน ถ้าทุกอย่างถูกแทนที่ด้วย AI งานอาจเร็วขึ้น แต่ความสัมพันธ์อาจบางลง

02  ทักษะในการปฏิสัมพันธ์กับคนค่อยๆ อ่อนลง

AI ไม่ตัดสินเรา ไม่ทำหน้าเบื่อ ไม่ทำให้เรารู้สึกอึดอัด แน่นอนว่ามันคุยง่ายกว่าคนจริงๆ คนบางกลุ่มอาจเริ่มชินกับการเลือกช่องทางที่สบายกว่า จนค่อยๆ หลีกเลี่ยงการคุยกับคนจริง ถ้าเป็นแบบนั้นไปเรื่อยๆ องค์กรจะไม่ได้เสียแค่การสื่อสาร แต่จะเสียทักษะในการปฏิสัมพันธ์ระหว่างคนในระบบด้วย

03  โอกาสสร้างความไว้วางใจหายไป

เวลาคนหนึ่งช่วยอีกคนหนึ่ง มันไม่ได้เกิดแค่การแก้ปัญหา แต่มันเกิดความรู้สึกว่า “ฉันพึ่งคุณได้” และ “เราผ่านเรื่องนี้ไปด้วยกัน” ถ้าคนหันไปหา AI ก่อนเสมอ โอกาสเล็กๆ เหล่านี้จะหายไปทีละน้อย ทีมที่ไม่ค่อยต้องพึ่งพากัน มักจะกลายเป็นทีมที่ไม่ค่อยไว้ใจกันด้วย

04  ยิ่ง AI เหมือนคนมากขึ้น คนยิ่งรู้สึกถึงความไม่จริง

บางคนเรียกการคุยกับ AI ว่า “มิตรภาพปลอม” อีกคนบอกว่า “AI เหมือนผีที่มีประโยชน์ในออฟฟิศ อยู่ตรงนั้นเสมอและตอบสนองทุกอย่าง แต่ไม่เคยอยู่จริงๆ” นี่คือความเหงาอีกแบบหนึ่ง คือยิ่งรู้สึกว่าเหมือนมีใครสักคน แต่ลึกๆ ก็รู้ว่ามันไม่ใช่คน และความรู้สึกแบบนี้อาจยิ่งทำให้บางคนรู้สึกว่างเปล่ามากขึ้นกว่าเดิม


สิ่งที่ผู้บริหารและ HR ต้องถามตัวเอง

งานวิจัยยังพบว่ามีเพียง 33% ของผู้เข้าร่วมที่เคยได้รับคำแนะนำจากผู้นำเกี่ยวกับผลกระทบของ AI ต่อความสัมพันธ์ในการทำงาน แปลว่าองค์กรจำนวนมากกำลังบอกพนักงานว่า “ใช้ AI สิ ใช้เยอะๆ ใช้ให้เป็น” แต่ยังไม่ได้บอกว่าใช้แค่ไหนถึงพอดี เรื่องอะไรควรกลับไปคุยกับคน และองค์กรจะรักษาความสัมพันธ์ของคนไว้ได้อย่างไรในโลกที่ AI อยู่ทุกจุดของงาน

เรากำลังเร่งการนำ AI มาใช้ แต่ยังไม่ได้ออกแบบผลกระทบด้านมนุษย์ให้ดีพอ

คำถามที่สำคัญไม่แพ้กันคือ เรากำลังทำให้องค์กรเก่งขึ้นทางเทคโนโลยี แต่เปราะบางลงทางความสัมพันธ์หรือเปล่า?


สิ่งที่ทำได้ตั้งแต่วันนี้

นักวิจัยแนะนำ 5 สิ่งที่องค์กรควรทำ

01  วัดผลกระทบด้านความสัมพันธ์จริงจัง

อย่าวัดแค่ความถี่ในการใช้ AI หรือเวลาที่ประหยัดได้ แต่ต้องถามว่า AI ทำให้คนคุยกันน้อยลงไหม รู้สึกโดดเดี่ยวขึ้นไหม และทีมแน่นแฟ้นขึ้นหรือน้อยลง

02  กำหนดให้ชัดว่าเรื่องไหนมนุษย์ต้องไม่หายไป

การโค้ช การให้คำปรึกษา การแก้ไขความขัดแย้ง และการสร้างทีม สิ่งเหล่านี้ถ้าปล่อยให้ AI มาแทนมากเกินไป องค์กรจะเสียแกนของความเป็นมนุษย์ไปเอง

03  ออกแบบ AI ให้พาคนกลับมาหากัน

AI ควรเป็นตัวเชื่อม ไม่ใช่ตัวแทน ควรช่วยบอกว่าใครควรคุยกับใคร ใครควร review เรื่องนี้ หรือสถานการณ์แบบไหนควรกลับไปคุยกับคนจริง

04  ใช้เวลาที่ประหยัดได้จาก AI คืนกลับไปสู่การสร้างความสัมพันธ์

ไม่ใช่ทำงานเพิ่ม แต่ใช้เวลานั้นเพื่อกิจกรรมที่ทำให้คนผูกพันกันมากขึ้น

05  สอนพนักงานเรื่องการใช้ AI อย่างมีสุขภาวะ

ไม่ใช่สอนแค่ว่าจะใช้ AI อย่างไร แต่สอนด้วยว่าเมื่อไรควรวาง AI ลง แล้วเดินไปคุยกับคนจริงๆ


โจทย์ใหญ่ของผู้นำในยุคนี้

สิ่งที่น่าเป็นห่วงไม่ใช่ว่า AI เก่งเกินไป แต่คือเราอาจกำลังเอาความสะดวกไปแลกกับความสัมพันธ์ของคนโดยไม่รู้ตัว งานวิจัยชิ้นนี้บอกชัดว่า สิ่งที่มีผลต่อความพึงพอใจในงานและความตั้งใจอยู่กับองค์กรมากที่สุด ไม่ใช่การใช้ AI แต่คือคุณภาพความสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมงาน

“องค์กรที่ทำได้ดีจริงในระยะยาว ไม่ใช่องค์กรที่มี AI เยอะที่สุด แต่คือองค์กรที่ใช้ AI ได้ฉลาด โดยที่ยังรักษาความเป็นมนุษย์ ความไว้วางใจ และความผูกพันของคนไว้ได้”

โดย ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร | ที่ปรึกษาด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล | Think People Consulting

Workslop — เมื่องานที่ AI ทำให้ กำลังทำลายองค์กรของคุณอยู่เงียบๆ

บทความวิเคราะห์ · AI & การบริหารองค์กร

⬛ Management Insight

Workslop — เมื่องานที่ AI ทำให้ กำลังทำลายองค์กรของคุณอยู่เงียบๆ

งานที่ดูเนี้ยบ อ่านแล้วรู้สึกมีเนื้อหา แต่ไร้ประโยชน์จริงๆ และมันกำลังกัดกร่อนความไว้ใจในองค์กรของคุณ

มีคำศัพท์ใหม่เกิดขึ้นในโลกการทำงานยุคนี้ที่อยากให้ทุกคนรู้จัก — “Workslop” ฟังดูตลก แต่ไม่ตลกเลยสักนิด

Workslop คืองานที่ถูกสร้างด้วย AI อย่างลวกๆ หน้าตาดูเนี้ยบ อ่านแล้วรู้สึกว่ามีเนื้อหา แต่พอลงมือใช้จริงก็พบว่า ไม่มีประโยชน์อะไรเลย แถมยังทำให้คนรับต้องมานั่งแก้ นั่งคิด นั่งตีความ เสียเวลาซ้ำซ้อนอีกต่างหาก พูดง่ายๆ คือ ผู้ส่งใช้ AI แบกภาระงานออกไปจากตัวเอง แล้วโยนมันมาให้คนรับแทน


41%

ของพนักงานเคยได้รับ workslop
ที่กระทบต่อการทำงานตัวเอง

53%

ยอมรับว่าเคยส่ง workslop
ให้เพื่อนร่วมงานอย่างน้อยบางครั้ง

61%

วัฒนธรรมทีมที่ไว้วางใจกัน
ลด workslop ได้มากกว่าครึ่ง

เรื่องจริงที่เจ็บปวด

งานวิจัยจากทีม BetterUp Labs และ Stanford Social Media Lab สำรวจพนักงานออฟฟิศในสหรัฐฯ กว่า 1,150 คน และพบสิ่งที่น่าตกใจ ไม่ใช่แค่ตัวเลข แต่คือเรื่องราวที่อยู่หลังตัวเลขพวกนั้น

กรณีที่ 1 — วิศวกรที่ลาออกใน 2 วัน

วิศวกรคนหนึ่งลาออกแบบกะทันหันโดยให้เวลาล่วงหน้าแค่ 2 วัน เหตุผลคือเพื่อนร่วมทีมใช้ “vibe coding” หรือการให้ AI เขียนโค้ดแบบขอไปที จนเกิดบั๊กสำคัญเต็มระบบ เขาบอกว่า “รู้สึกเกลียดทีมตัวเองมาก จนทนอยู่ต่อไม่ได้”

กรณีที่ 2 — นักวิจัยที่รู้สึกถูกละเมิด

นักวิจัยเชิงคุณภาพคนหนึ่งใช้เวลาหลายสัปดาห์เก็บข้อมูลเชิงลึก แต่ผู้จัดการกลับเอาข้อมูลดิบนั้นไปโยนให้ ChatGPT สรุป ผลที่ได้คือตารางข้อมูลผิดพลาด และบทวิเคราะห์ที่เต็มไปด้วยศัพท์เทคนิคแต่ไม่มีสาระ เธอบอกว่า “มันรู้สึกเหมือนถูกละเมิด”

กรณีที่ 3 — พนักงานที่หมดหวังในการเติบโต

พนักงานอีกคนสังเกตว่า performance review ที่ตัวเองได้รับนั้น “ฟังดูไม่เหมือนหัวหน้าเลย” และยังลอกเนื้อหาบางส่วนมาจาก self-evaluation ที่ตัวเองเขียนไว้ด้วยซ้ำ ผลคือเขา “หมดความหวังในการเติบโตในองค์กรนี้โดยสิ้นเชิง”

ปัญหานี้ ไม่ได้เกิดจากพนักงานขี้เกียจ

นี่คือสิ่งที่ผู้บริหารและ HR หลายคนเข้าใจผิด เราเห็น workslop แล้วรีบโทษว่าพนักงานขี้คร้าน ไม่รับผิดชอบ ไม่มีวิชาชีพ แต่งานวิจัยชี้ว่านั่นคือการมองผิดจุด

Workslop เป็นความล้มเหลวของระบบบริหาร ไม่ใช่ความล้มเหลวของปัจเจกบุคคล

ลองนึกภาพนี้ดู คุณเป็นพนักงานที่ตอนนี้แบกงานหนักกว่าเดิม 30% เพราะบริษัทลดคนแต่งานไม่ลด ผู้บริหารระดับสูงสั่งว่า “ทุกคนต้องใช้ AI!” แต่ไม่มีการอบรม ไม่มีคำแนะนำ ไม่มีตัวอย่างที่ชัดเจน แถมยังมีแรงกดดันให้ “แสดงให้เห็นว่าใช้ AI อยู่” ในทุกงานที่ส่งออกไป

ในสถานการณ์แบบนั้น คุณจะทำอะไร? คำตอบที่ง่ายที่สุดคือ copy คำถามไปใส่ใน ChatGPT แล้วส่งผลลัพธ์ออกไป ทำครบตามที่สั่ง แต่ก็ไม่ได้มีคุณค่าอะไรจริงๆ นั่นแหละคือ workslop


4 สิ่งที่หัวหน้างานและ HR ต้องทำเพื่อป้องกัน Workslop

ข่าวดีคือ workslop ป้องกันได้ และงานวิจัยก็บอกชัดเจนว่าต้องทำอะไรบ้าง

1 — หยุดสั่งแบบ “ใช้ AI ให้มากขึ้น” แล้วจบ

แปลงคำสั่งกว้างๆ ให้กลายเป็นความคาดหวังที่ชัดเจน งานประเภทไหนที่ควรใช้ AI ช่วย งานประเภทไหนที่ต้องผ่านการตรวจสอบของมนุษย์ก่อนส่ง และเอาต์พุตที่ดีหน้าตาเป็นอย่างไรสำหรับทีมนี้โดยเฉพาะ

2 — สร้างความรู้สึก “ควบคุมได้” กับ AI

พนักงานที่รู้สึกว่าตัวเองเข้าใจและควบคุม AI ได้ มีโอกาสสร้าง workslop น้อยกว่าถึงครึ่งหนึ่ง จัด workshop แบบลงมือทำกับงานจริง ให้พื้นที่แชร์เทคนิค และมี AI Champion ในทีม

3 — HR ต้องสร้างวัฒนธรรมที่ “ถามได้ บอกได้ว่าไม่รู้”

ทีมที่มีวัฒนธรรมความไว้วางใจสูง มี workslop น้อยกว่าถึง 61% ทบทวนว่าตอนนี้องค์กรส่งสัญญาณแบบไหนอยู่จริงๆ ผ่าน performance metric, คำชมในที่ประชุม, และใครได้รับการโปรโมต เพราะพนักงานอ่านสัญญาณเหล่านี้ออกและทำตาม

4 — มองว่า workslop คือ “สัญญาณ” ไม่ใช่ “ความผิด”

ทุกครั้งที่เจอ workslop ให้ถามตัวเองว่า “ทำไมคนนี้ถึงทำแบบนี้? ระบบหรือแรงกดดันอะไรที่ผลักเขาไปที่จุดนี้?” เพราะคำตอบนั้นจะนำไปสู่การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ ไม่ใช่แค่ดุพนักงานรายบุคคลแล้วก็จบ

บทสรุปที่น่าแปลกใจที่สุด

ในยุคที่ทุกคนพูดถึง AI งานวิจัยชิ้นนี้กลับบอกเราว่า ปัญหาของ AI ในที่ทำงานนั้น ไม่ได้แก้ด้วย AI

มันแก้ด้วยการสื่อสารที่ชัดขึ้น ความไว้วางใจที่มากขึ้น ภาระงานที่เหมาะสมขึ้น และวัฒนธรรมที่เปิดโอกาสให้คนยอมรับว่า “ฉันยังไม่รู้” ได้โดยไม่ต้องกลัว

“เพื่อให้ AI ทำงานได้จริง เราต้องเก่งขึ้นในการเป็นมนุษย์”

บทความนี้เรียบเรียงจากงานวิจัย “Workslop” โดย Kate Niederhoffer, Jeff Hancock และ Alexi Robichaux จาก BetterUp Labs และ Stanford Social Media Lab · ตีพิมพ์ใน Harvard Business Review

จะมัดใจ Gen Z ตัวท็อป ให้อยู่กับองค์กรได้อย่างไร?

บทความ · HR Management · Talent Retention

⬛ HR Insight

จะมัดใจ Gen Z ตัวท็อป ให้อยู่กับองค์กรได้อย่างไร?

การดึงดูดและรักษาคนเก่งรุ่นใหม่ ไม่ใช่เรื่องของการเอาใจจนเกินพอดี แต่คือการ “ปรับตัว” ให้เข้ากับบริบทของโลกที่เปลี่ยนไป


ในการบริหารคนยุคนี้ หัวข้อที่หนีไม่พ้นและเป็นที่ถกเถียงกันมากที่สุดเรื่องหนึ่งก็คือ จะทำอย่างไรให้องค์กรของเราเป็นที่ดึงดูดและสามารถรักษา “คนเก่ง” รุ่นใหม่ โดยเฉพาะกลุ่ม Gen Z ให้อยู่สร้างผลงานกับเราไปนาน ๆ

หลายคนอาจจะมองว่าเด็กสมัยนี้ไม่อดทน หรือเปลี่ยนงานบ่อย แต่ถ้าเราลองเปิดใจและวิเคราะห์กันจริง ๆ จะพบว่าความต้องการของเขานั้นมีเหตุมีผลในมุมของโลกที่เปลี่ยนไปครับ

วันนี้ผมเลยอยากสรุปปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้เรามัดใจ Gen Z ตัวท็อปมาฝากกันครับ


01  งานต้องมี “ความหมาย” มากกว่าแค่ “หน้าที่”

สำหรับ Gen Z เงินเดือนคือพื้นฐานที่ต้องแข่งขันได้อยู่แล้ว แต่สิ่งที่เขาจะมองหาเป็นอันดับต่อมาคือ งานที่เขาทำนั้นส่งผลกระทบอะไรต่อโลก หรือต่อสังคมบ้างไหม เขาไม่อยากเป็นเพียงฟันเฟืองที่หมุนไปวัน ๆ โดยไม่รู้ว่าภาพใหญ่คืออะไร องค์กรที่สื่อสารเรื่อง Purpose หรือเป้าหมายของบริษัทได้ชัดเจน จะได้เปรียบในการดึงดูดคนกลุ่มนี้มากครับ

02  ความยืดหยุ่นที่ไม่ใช่แค่คำโฆษณา

คำว่า Work-Life Balance ของ Gen Z อาจจะเปลี่ยนไปเป็น Work-Life Integration มากขึ้น เขาต้องการอิสระในการบริหารจัดการชีวิตตัวเอง การเข้าออฟฟิศ 5 วันต่อสัปดาห์แบบตอกบัตรเริ่มกลายเป็นอุปสรรคในการตัดสินใจเข้าทำงาน ถ้าองค์กรของคุณสามารถให้ความยืดหยุ่นในเรื่องของ “เวลา” และ “สถานที่” ได้โดยดูที่ผลงานเป็นหลัก คุณจะชนะใจเขาได้ไม่ยากเลย

03  โอกาสในการเรียนรู้และเติบโตที่รวดเร็ว

คนกลุ่มนี้โตมากับเทคโนโลยีที่ทุกอย่างรวดเร็วทันใจ ในเรื่องการทำงานก็เช่นกันครับ เขาไม่อยากรอ 3-5 ปีเพื่อที่จะได้เลื่อนตำแหน่งหรือได้ทำโปรเจกต์สำคัญ เขาต้องการการเรียนรู้แบบ Continuous Learning และต้องการ Feedback ที่สม่ำเสมอ ไม่ใช่รอไปคุยกันตอนประเมินผลปลายปีทีเดียว ถ้าเขารู้สึกว่าอยู่ที่นี่แล้วเก่งขึ้นทุกวัน เขาก็ไม่มีเหตุผลที่จะเดินจากไป

04  วัฒนธรรมองค์กรที่เปิดกว้างและจริงใจ

Gen Z ให้ความสำคัญกับความเท่าเทียมและการรับฟังครับ เขาชอบทำงานในที่ที่เขาสามารถแสดงความคิดเห็นได้อย่างตรงไปตรงมา โดยไม่มีกำแพงเรื่องลำดับขั้น (Hierarchy) มาปิดกั้น หัวหน้างานในสไตล์ Coach ที่รับฟังและพร้อมสนับสนุน จะเป็นแม่เหล็กสำคัญที่ทำให้เขารู้สึกผูกพันกับองค์กร


🎯

Purpose

งานที่มีความหมาย บอกได้ว่าภาพใหญ่คืออะไร

🕐

Flexibility

เวลา และ สถานที่ ที่ยืดหยุ่น ดูที่ผลงานเป็นหลัก

📈

Growth

เรียนรู้และเติบโตได้ทุกวัน ไม่รอปลายปี

🤝

Culture

เปิดกว้าง ไม่มี Hierarchy หัวหน้าสไตล์ Coach


บทสรุป

การดึงดูดและรักษาคนเก่งรุ่นใหม่ ไม่ใช่เรื่องของการเอาใจจนเกินพอดี แต่คือการ “ปรับตัว” ให้เข้ากับบริบทของโลกที่เปลี่ยนไป

ถ้าเราสามารถสร้างสภาพแวดล้อมที่ตอบโจทย์ทั้งเรื่องงานและเรื่องใจได้ ผมเชื่อว่า Gen Z จะกลายเป็นกำลังสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนองค์กรของเราไปสู่อนาคตได้อย่างแน่นอนครับ

💬  คุณล่ะครับ ในองค์กรของคุณตอนนี้ มีนโยบายอะไรที่ทำแล้วได้ผลดีในการดูแลน้อง ๆ Gen Z บ้าง ลองมาแชร์กันได้นะครับ

โดย ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร | ที่ปรึกษาด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล | Think People Consulting

บลอกที่ WordPress.com .

ขึ้น ↑