⬛ HR Insight

เรียนอะไรดี ถึงจะไม่ตกงานเพราะ AI

“จะเถียงได้ยังไงครับ ในเมื่อสิบกว่าปีที่เขาเรียนหนังสือมา เราไม่เคยให้เขาเถียงกับใครได้เลย”

---

เดี๋ยวนี้เวลาไปบรรยายตามมหาวิทยาลัย ผมมักได้ยินคำถามเดิมจากนักศึกษาว่า

ผมอยากตอบว่า “เรียนรู้วิธีคิดสิครับ” แต่กลัวเด็กจะหาว่าผมกำลังบอกเขาเป็นนัยว่าเขาคิดกันไม่เป็น

มีงานวิจัยชิ้นหนึ่งจาก Harvard Business Review เขาไปสำรวจ 30 องค์กรในสายที่รับเด็กจบ MBA มากที่สุด ทั้งธนาคาร ที่ปรึกษา และบริษัทเทคโนโลยี เพื่อดูว่าตอนนี้นายจ้างต้องการอะไรจากเด็กใหม่

---

จากสามคน เหลือคนเดียว

เมื่อก่อนเราแบ่งงานกันชัด คนทำ product คนหนึ่ง คนออกแบบ UX อีกคน คนเขียนโค้ดอีกคน พอ AI ทำงานระดับล่างแทนได้ ตำแหน่งพวกนี้ก็เริ่มยุบรวมเป็นคนเดียว บริษัทเรียกเขาว่า general technologist คือคนที่ทำได้ตั้งแต่ร่างแบบ ไปถึงเขียนโค้ดเบื้องต้น แล้วปั้นต้นแบบออกมาให้ดูได้เลย

---

คนไม่ใช่คนออกแบบอีกต่อไป แต่เป็นคนตรวจสอบ

อีกเรื่องที่งานวิจัยพูดถึงคือทักษะการสังเคราะห์ข้อมูล เขายกตัวอย่างการพัฒนาสินค้าใหม่ ที่ AI ดึงข้อมูลจากหลายฝ่ายมาประเมินต้นทุน ทดสอบไอเดียกับลูกค้าจำลอง แล้ววิเคราะห์ซัพพลายเชนให้เสร็จสรรพ

หน้าที่ของคนเลยเปลี่ยนไป จากคนที่ออกแบบเอง กลายเป็นคนที่ต้องดูให้ออกว่าข้อมูลที่ป้อนเข้าไปมันเชื่อถือได้ไหม และสิ่งที่ AI มันตอบออกมานั้น มันมั่วหรือเปล่า

---

แล้วเราสอนให้เด็กกล้าเถียงหรือเปล่า

แต่บ้านเรา เลี้ยงเด็กมาด้วยระบบที่ให้รางวัลกับคนที่ตอบถูก ไม่ใช่คนที่ถามเก่ง และกล้าตอบโดยไม่กลัวผิด เราสอนให้ท่องคำตอบที่มีอยู่แล้ว สอนให้เขียนตามคำบอก เราให้คะแนนเด็กที่เชื่อฟังมากกว่าเด็กที่ชอบโต้แย้ง (ในทางที่ถูกนะครับ)

แล้วอยู่ ๆ วันหนึ่งเราก็ส่งเขาออกไปทำงาน พร้อมความคาดหวังว่าเขาจะกล้าคิดอะไรใหม่ ๆ กล้าเถียงกับ AI ที่ตอบมาอย่างมั่นใจเต็มร้อย

แต่ว่า จะเถียงได้ยังไงครับ ในเมื่อสิบกว่าปีที่เขาเรียนหนังสือมา เราไม่เคยให้เขาเถียงกับใครได้เลย

---

สิ่งที่บริษัทเลือกทำ อาจไม่ใช่อย่างที่เรากลัว

งานวิจัยยังบอกอีกว่า บริษัทพวกนี้ไม่ได้เอา AI มาแปะทับงานเดิม แต่เขารื้อกระบวนการทำงานใหม่ทั้งหมดโดยฝัง AI เข้าไปตั้งแต่ต้น มีบริษัทหนึ่งลดรอบเวลาการพัฒนาระบบลงได้เกินครึ่ง คนที่เคยคุมงานก็เปลี่ยนบทบาทไปตัดสินใจเรื่องความเสี่ยง และคอยกำกับ AI ให้ทำงานอย่างถูกต้องแทน

แต่ส่วนที่ผมอ่านซ้ำอยู่หลายรอบ ก็คือ

แปลว่าสิ่งที่บริษัทต้องการมากที่สุดไม่ใช่ทักษะการกดปุ่ม และ copy paste เพื่อสั่ง AI

แต่คือประสบการณ์กับวิจารณญาณ ซึ่งเป็นสองอย่างที่ AI ยังให้ไม่ได้ และคอร์สอบรมก็สอนไม่ได้เหมือนกัน

---

สามอย่างที่เด็กจบใหม่วันนี้ต้องมีพร้อมกัน

สองอย่างแรกเรียนทันครับ ไม่ยาก

แต่อย่างที่สาม เราคงต้องเริ่มต้นกันใหม่ตั้งแต่วันที่เขายังยกมือถามในห้องเรียนได้อยู่ เพื่อให้เขากล้าถามและกล้าท้าทาย

สุดท้ายก็คือ ครูบาอาจารย์ทั้งหลายก็ต้องเปิดใจยอมรับการถกเถียงของเด็ก เพื่อต่อยอดวิธีคิดให้เขาพร้อมที่จะก้าวเข้าสู่โลกการทำงานยุคใหม่ และเป็นที่ต้องการตัวขององค์กรในยุคใหม่นี้ด้วยเช่นกัน

---

โดย ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร | ที่ปรึกษาด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล | Think People Consulting