⬛ Pay Philosophy Series | ตอนที่ 5

ความโปร่งใสในการบริหารค่าจ้างเงินเดือน ไม่ใช่การเปิดเงินเดือนทุกคน

“สิ่งที่กัดกินความไว้วางใจในองค์กรไม่ใช่การจ่ายน้อยเสมอไป แต่คือการจ่ายแบบที่ไม่มีใครอธิบายได้ว่าทำไมถึงจ่ายแบบนั้น”

---

ผมมักเจอคำถามนี้บ่อยมากครับ

“ความโปร่งใสในการบริหารค่าจ้างเงินเดือน คือการเปิดเผยเงินเดือนของพนักงานให้ทราบกันเลยหรือ แบบนี้มันใช่หรือเปล่า”

คำถามนี้บอกอะไรบางอย่างที่น่าสนใจครับ คือคนส่วนใหญ่ยังติดอยู่กับภาพว่า ความโปร่งใส แปลว่าต้องเปิดตัวเลขเท่านั้น ซึ่งพอคิดแบบนั้น ผู้บริหารหลายคนก็รีบส่ายหัว

แต่ผมคิดว่าเราตั้งคำถามผิดครับ

---

พนักงานไม่ได้อยากรู้ว่าเพื่อนร่วมงานได้เท่าไหร่หรอกครับ (บางคนอาจอยากรู้ แต่ไม่ได้อยากรู้ทุกคน) สิ่งที่เขาอยากรู้จริง ๆ คือคำถามที่วนอยู่ในหัวทุกปี

ทำไมฉันถึงได้เงินเดือนเท่านี้ ทำไมขึ้นเงินเดือนแค่นี้ โบนัสทำไมได้เท่านั้น ตำแหน่งนี้อยู่ระดับไหนของโครงสร้างกันแน่ เงินเดือนโตได้อีกไหม และโตได้แค่ไหน เงินเดือนจะตันไหม แล้วต้องทำยังไงถ้าตัน การขึ้นเงินเดือนดูจากอะไรกันแน่ โบนัสมาจากผลลัพธ์อะไร และถ้าอยากได้มากขึ้นต้องทำอะไร ฯลฯ

Pay Transparency จึงไม่ได้แปลว่าต้องเปิดตัวเลขครับ แต่คือการทำให้ระบบอธิบายตัวเองได้ หรือ มีคนที่พร้อมจะอธิบายทั้งหมดได้อย่างเป็นระบบ และถูกต้องเป็นธรรม

---

แต่หลายองค์กรที่ผมเข้าไปทำงานด้วยเจอสถานการณ์แบบนี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า

มีโครงสร้างเงินเดือน แต่ไม่กล้าสื่อสาร มีหลักเกณฑ์การขึ้นเงินเดือน แต่พอถามผู้จัดการก็อธิบายไม่ได้ มี bonus scheme แต่พนักงานไม่รู้ว่าสิ่งที่ตัวเองทำทุกวันส่งผลต่อ bonus อย่างไร และอื่น ๆ อีกมากมาย

ที่เป็นแบบนี้ไม่ใช่เพราะองค์กรไม่มีระบบนะครับ แต่เพราะกลัว

พอเป็นแบบนี้นาน ๆ เข้า ความไม่รู้นั้นก็กลายเป็นความรู้สึกว่า “องค์กรนี้ไม่ยุติธรรม”

และนั่นอันตรายกว่าการจ่ายน้อยมากครับ เพราะพนักงานยอมรับได้ถ้าได้น้อยกว่าที่หวัง แต่ยอมรับได้ยากมากถ้ารู้สึกว่า “ไม่มีหลัก และไม่มีใครอธิบายได้”

---

องค์กรที่ยังไม่พร้อมก็ไม่จำเป็นต้องเปิดทุกอย่างในคืนเดียวครับ แต่ต้องมีทิศทางที่จะทำให้ระบบอธิบายได้มากขึ้นเรื่อย ๆ

เริ่มจากคำถามง่าย ๆ ก่อนก็ได้ ผู้จัดการในองค์กรเราอธิบายหลักการขึ้นเงินเดือนได้ไหม พนักงานรู้ไหมว่าตัวเองอยู่ตรงไหนของ salary range คนที่อยากเติบโตด้านรายได้รู้ไหมว่าต้องพัฒนาเรื่องอะไร

ถ้าตอบไม่ได้ ไม่ใช่ปัญหาเรื่องความโปร่งใสครับ แต่คือระบบที่อธิบายตัวเองไม่ได้ และนั่นต้องแก้ก่อน

โดย ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร | ที่ปรึกษาด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล | Think People Consulting