เงินเดือนกับความผูกพันของพนักงาน

เมื่อวันก่อนผมได้เขียนบทความว่า โครงสร้างเงินเดือนไม่ได้แก้ปัญหาได้ทุกอย่าง โดยเฉพาะปัญหาเรื่องของแรงจูงใจพนักงาน เพราะหลายๆ องค์กรต่างๆ ก็พยายามสร้างแรงจูงใจให้กับพนักงานโดยการจัดทำโครงสร้างเงินเดือนขึ้นมา ทั้งๆ ที่จริงๆ แล้วสาเหตุไม่ได้อยู่ที่จุดนี้ แต่มาจากสาเหตุอื่นๆ มากกว่า ก็มีผู้อ่านบางท่านได้เขียนมาถามว่า แล้วถ้าเงินเดือนไม่จูงใจพนักงานหรือสร้างความรู้สึกผูกพันต่อองค์กรแล้ว อะไรที่เป็นปัจจัยในการทำให้พนักงานรู้สึกผูกพันกับองค์กรและเกิดแรงจูงใจในการสร้างผลงานให้กับองค์กร

โดยหลักการแล้ว การที่บริษัทมีโครงสร้างเงินเดือนนั้น เป็นสิ่งที่ดีอยู่แล้ว เพราะทำให้เรามีระบบการจ่ายเงินเดือนที่สามารถดึงดูดและรักษาพนักงานได้อย่างดี โดยไม่เสียคนให้กับบริษัทอื่นๆ หรือคู่แข่งของเรา เพียงแต่ว่าบางบริษัทไปเน้นผิดจุดมากกว่า ก็คือ ไปมองว่าการที่พนักงานไม่อยากทำงาน ไม่มีแรงจูงใจในการทำงานนั้นมาจากการที่บริษัทจ่ายเงินเดือนน้อยเกินไป ต้องจ่ายมากขึ้นกว่านี้ ก็เลยพยายามให้มีโครงสร้างเงินเดือนขึ้นมา

แต่ในความเป็นจริงแล้ว การมีโครงสร้างเงินเดือนไม่ได้ทำให้พนักงานมีแรงจูงใจมากขึ้นโดยตรงครับ เป็นเพียงปัจจัยหนึ่งที่ช่วยให้พนักงานรู้สึกว่าไม่ต้องมาคิดมากเรื่องของเงินเดือน เพราะบริษัทมีอัตราเงินเดือนที่ทัดเทียมกับตลาด และมีวิธีการบริหารเงินเดือนที่เป็นธรรมสำหรับพนักงาน

มีงานวิจัยเรื่องของการสร้างความผูกพันของพนักงานต่อองค์กรเยอะมาก ที่สรุปได้อย่างชัดเจนว่า เงินเดือนไม่ได้มีส่วนทำให้พนักงานรู้สึกผูกพันกับองค์กร แต่เป็นปัจจัยตัวอื่นมากกว่า เช่น เรื่องของภาวะผู้นำของผู้บริหารระดับสูง การให้คำมั่นสัญญาของผู้บริหารต่อพนักงาน การดูแลและการสร้างความเป็นธรรมในการบริหาร สิ่งเหล่านี้เป็นตัวที่สร้างความรู้สึกผูกพันระหว่างพนักงานกับบริษัทมากกว่าเรื่องของค่าจ้างเงินเดือน

ผลของการทำเรื่อง Engagement Survey ของหลายๆ บริษัท ก็ออกมาค่อนข้างไปในทางเดียวกันว่า สิ่งที่ทำให้พนักงานไม่รู้สึกผูกพัน และขาดแรงจูงใจในการทำงานนั้น มาจากเรื่องของ Leadership มากที่สุด ก็คือพนักงานขาดความเชื่อถือต่อผู้บริหารของตนเอง ไม่มีความไว้วางใจต่อผู้บริหาร ไม่ใช่เรื่องของเงินเดือนเลย และแนวทางในการสร้างแรงจูงใจ และ Engagement ของพนักงาน ก็ไม่ได้สร้างด้วยระบบเงินเดือนเช่นกัน การทำให้ระบบเงินเดือนแข็งแรงขึ้นเป็นส่วนหนึ่งครับ เพียงแต่ผลกระทบมันไม่ได้แรงเท่ากับการปรับปรุงเรื่องของ Leadership ของผู้บริหาร

อย่างไรก็ดี การมีโครงสร้างเงินเดือนนั้นเป็นสิ่งที่ดี เนื่องจากทำให้บริษัทสามารถควบคุมค่าใช้จ่ายเรื่องเงินเดือนพนักงานได้อย่างทัดเทียมกับคู่แข่งของตน และสามารถตอบแทนการทำงานตามคุณค่าของงานในแต่ละตำแหน่งได้อย่างเป็นธรรม ซึ่งจุดนี้เองจะเป็นพื้นฐานสำคัญในการต่อยอดเรื่องของการบริหารบุคคลออกไปได้ดีขึ้น เพราะถ้าระบบค่าตอบแทนเป็นธรรมแล้ว พนักงานก็จะมองเรื่องอื่นมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการพัฒนาตนเองตามสายอาชีพ การฝึกอบรม การทุ่มเททำงานตามหน้าที่และความรับผิดชอบที่ได้รับมา

การที่บริษัทจ่ายเงินเดือนมากๆ สูงๆ ไม่ได้แปลว่าพนักงานจะรู้สึกผูกพันต่อบริษัทเมื่อเทียบกับบริษัทที่จ่ายเงินเดือนน้อยๆ นะครับ ความผูกพันในที่นี้ก็คือ อยากอยู่สร้างผลงานที่ดีให้กับบริษัทให้ดีที่สุด และพร้อมที่จะปกป้องบริษัทที่ตนทำงานอยู่จากคำว่าร้ายต่างๆ ของคนอื่น รวมทั้งยังพูดถึงบริษัทในแง่ดี ให้กับผู้อื่นฟัง ซึ่งเงินเดือนเพียงอย่างเดียวไม่ได้ทำให้พนักงานรู้สึกแบบนั้นทั้งหมดครับ สิ่งสำค้ญก็คือ Leadership ของผู้บริหารมากกว่าครับ