เมื่อลูกน้องมือดี ทางตัน แต่ยังอยาก ไปต่อ คนเป็นหัวหน้าจะช่วยเขาอย่างไรดี

เชื่อว่าคนเป็นหัวหน้าหลายท่านคงเคยเจอสถานการณ์แบบนี้ครับ

เรามีลูกน้องระดับ Star อยู่คนหนึ่ง ผลงานดีมาก เก่ง มีความรับผิดชอบ และเขาก็พร้อมสุดๆ ที่จะก้าวขึ้นไปสู่ตำแหน่งที่สูงขึ้น แต่ติดปัญหาใหญ่เพียงอย่างเดียวคือ ข้างบนไม่มีที่ว่าง ตำแหน่งบริหารระดับสูงยังเต็มทุกที่นั่ง หรือโครงสร้างองค์กรไม่ได้ขยายตัวพอที่จะเปิดตำแหน่งใหม่ได้ ในขณะที่ลูกน้องคนเก่งของเราเริ่มรู้สึกว่าตัวเอง ตัน และเริ่มมองหาลู่ทางใหม่ ๆ

ถ้าปล่อยไว้แบบนี้ อีกไม่นานเราคงเสียคนเก่งไปแน่นอน แล้วในฐานะหัวหน้า เราจะประคองสถานการณ์นี้อย่างไรให้เขายังรู้สึก มีไฟ และ อยากเติบโตไปกับเรา แม้จะยังไม่มีเก้าอี้ตัวใหม่ให้เขานั่งก็ตาม

วันนี้ผมมีแนวทางจากผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารทรัพยากรบุคคลมาฝากกันครับ

1. พูดกันตรง ๆ อย่างจริงใจ

หัวหน้าหลายคนกลัวการคุยเรื่องนี้ เพราะกลัวลูกน้องจะเสียใจหรือลาออก แต่เชื่อเถอะครับว่า เขารู้อยู่แล้ว การที่เรานิ่งเงียบกลับจะทำให้เขารู้สึกไม่มั่นคงมากกว่า

ลองเรียกเขามาคุยแบบเปิดอก บอกความจริงว่าสถานการณ์ตอนนี้เป็นอย่างไร ทำไมถึงยังไม่มีตำแหน่งว่าง และแนวโน้มในอนาคตจะเป็นอย่างไร การให้ข้อมูล (Context) จะช่วยเปลี่ยนความรู้สึกจากคำว่า ไม่ยุติธรรม ให้กลายเป็นคำว่า เข้าใจสถานการณ์ ได้มากขึ้นครับ

2. หยุดพูด แล้ว ฟัง ให้มาก

หลังจากบอกสถานการณ์ไปแล้ว สิ่งที่หัวหน้าควรทำคือ ฟัง ครับ ปล่อยให้เขาระบายความรู้สึก ไม่ว่าจะเป็นความผิดหวังหรือความกังวล หน้าที่ของเราคือรับฟังด้วยความเข้าใจ (Empathy) และถามคำถามเพื่อขุดให้ลึกว่าจริง ๆ แล้วที่เขาอยากเลื่อนตำแหน่ง เขาต้องการอะไรกันแน่ หรือจริง ๆ เขาต้องการเลื่อนตำแหน่งจริง ๆ หรือ

• อยากได้ความท้าทายใหม่
• อยากได้การยอมรับ
• หรือแค่อยากพัฒนาทักษะบางอย่าง

3. ทำให้เขาเห็นว่า การเติบโตไม่จำเป็นต้องเลื่อนตำแหน่งเพียงอย่างเดียว

เราต้องช่วยลูกน้องถอดรหัสคำว่า เติบโต ใหม่ การเติบโตในหน้าที่การงานไม่ได้แปลว่าต้องเปลี่ยนชื่อตำแหน่งเสมอไป แต่เราสามารถสร้างการเติบโตในแนวราบ (Lateral Growth) ได้ผ่าน 3 แนวทางนี้

• ขยายขอบเขตงาน (Broaden Scope) ให้เขาลองไปทำโปรเจกต์ข้ามสายงาน (Cross-functional) เพื่อให้เห็นภาพรวมของธุรกิจมากขึ้น
• เพิ่มการมองเห็น (Increase Visibility) พาเขาไปประชุมกับผู้บริหารระดับสูง ให้เขาเป็นคนนำเสนอโปรเจกต์สำคัญ ๆ เพื่อสร้างชื่อเสียงและการยอมรับในวงกว้าง
• เพิ่มอิทธิพลในการทำงาน (Widen Influence) มอบหมายงานที่ต้องใช้การตัดสินใจมากขึ้น หรือให้เขาเป็น Mentor ช่วยสอนงานคนอื่น สิ่งเหล่านี้คือการเตรียมความพร้อมเพื่อวันที่ตำแหน่งว่างลงจริง ๆ ครับ

4. สู้เพื่อเขาในเรื่องที่พอจะทำได้

ในเมื่อเราให้ ตำแหน่ง เขาไม่ได้ เราก็ต้องหาสิ่งอื่นมาชดเชยครับ ลองคุยกับ HR หรือผู้บริหารระดับสูงดูว่า พอจะปรับกระบอกเงินเดือนให้เขาได้ไหม ปรับชื่อตำแหน่ง (Title) ให้ดูดีขึ้นโดยไม่ต้องเปลี่ยนโครงสร้างได้หรือเปล่า หรือให้สวัสดิการและความยืดหยุ่นบางอย่างเป็นกรณีพิเศษ

5. เฝ้าระวังสัญญาณ ใจไม่อยู่

สุดท้ายคือต้องหมั่นสังเกตอาการครับ ถ้าลูกน้องเริ่มเงียบในที่ประชุม เริ่มไม่ค่อยสุงสิงกับใคร หรือดูหมดไฟ นั่นคือสัญญาณอันตราย ถ้าถึงที่สุดแล้วเราช่วยเขาไม่ได้จริง ๆ และเขาตัดสินใจจะไป การจากกันด้วยดีคือสิ่งที่ดีที่สุดครับ เพื่อวันข้างหน้าเขาอาจจะ Boomerang กลับมาทำงานกับเราอีกครั้งในวันที่จังหวะเวลาเหมาะสม

หัวหน้าที่ดีไม่ได้มีหน้าที่แค่ เป็นป๋าดัน เพื่อเลื่อนตำแหน่งให้ลูกน้อง แต่มีหน้าที่ช่วย สร้างเส้นทางเดิน ให้ลูกน้องได้พัฒนาตัวเองอย่างต่อเนื่อง แม้ในวันที่ถนนเส้นหลักจะยังติดขัดอยู่ก็ตาม

แล้ววันนี้ คุณได้ลองนั่งคุยเรื่อง “อนาคต” กับคนเก่งของคุณแล้วหรือยังครับ?