ปี 2569 เมื่อโลกการทำงานเจอวิกฤต ‘คนขาด ทักษะไม่ถึง’ เราจะรับมืออย่างไร

กลับมาพบกันอีกครั้งนะครับ วันนี้ผมมีเรื่องที่ค่อนข้าง “ตึงมือ” แต่สำคัญมากสำหรับคนทำงานสาย HR และเจ้าของธุรกิจมาฝากกัน เราเข้าสู่ปี 2569 แล้ว ซึ่งดูเหมือนว่า “พายุเพอร์เฟกต์สตรอม” กำลังจะพัดเข้าหาตลาดแรงงานไทยอย่างจัง เรามาลองไล่เรียงกันดูว่าเรากำลังเจออะไรอยู่บ้าง

1. สังคมสูงวัยระดับสุดยอด (Super-Aged Society)

ในปี 2569 นี้ ประเทศไทยจะกลายเป็นสังคมสูงวัยระดับสุดยอดอย่างเต็มตัวครับ ตัวเลขกลมๆ คือประชากรที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปจะมีสูงถึง 20% หรือประมาณ 14 ล้านคน

ลองจินตนาการดูนะครับ เดินมา 5 คน จะมีคนวัยเกษียณ 1 คนเสมอ สิ่งนี้กระทบองค์กรโดยตรง เพราะ “แรงงานฝีมือ” ที่สั่งสมประสบการณ์มานานกำลังจะทยอยเดินออกจากระบบไปพร้อมกัน

2. วิกฤต “แรงงานใหม่” ที่หายไป

เมื่อก่อนเราเคยมีตัวเลือกเยอะแยะเวลาประกาศรับสมัครงานใช่ไหมครับ? แต่ตอนนี้อัตราการเกิดของเด็กไทยต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ ส่งผลให้แรงงานใหม่ (New Entry) หายไปจากระบบเฉลี่ยถึง 300,000 คนต่อปี

คำถามคือ เมื่อไม่มี “คนใหม่” มาเติม แล้วใครจะทำงานต่อ? องค์กรส่วนใหญ่จึงเริ่มตระหนักแล้วว่า การ “หาคนใหม่” อาจไม่ใช่คำตอบที่ยั่งยืนเท่ากับการ “รักษาคนเก่า” ให้ทำงานได้นานที่สุดและดีที่สุดครับ

3. ช่องว่างทางทักษะ (Skills Gap) สูงถึง 67%

เรื่องนี้ถือเป็น “ระเบิดเวลา” ลูกใหญ่ครับ ข้อมูลชี้ชัดว่าช่องว่างทางทักษะในตลาดแรงงานไทยพุ่งสูงถึง 67% สาเหตุหลักมาจากเทคโนโลยี AI ที่พัฒนาไปเร็วมาก จนพนักงานเดิมปรับตัวไม่ทัน ในขณะที่เด็กจบใหม่ก็น้อยลงเรื่อย ๆ จนเกิดสภาวะ “คนขาด ทักษะไม่ถึง”

แล้วเราจะรับมืออย่างไรดี?

ในฐานะที่คลุกคลีอยู่ในวงการบริหารทรัพยากรบุคคล ผมมองว่าแนวทางที่เราต้องเริ่มทำ “เดี๋ยวนี้” มีอยู่ 3 เรื่องหลัก

• เปลี่ยนนิยามการเกษียณ เลิกมองว่าอายุ 60 ต้องหยุดทำงาน หากพนักงานยังไหวและมีทักษะที่จำเป็น เราควรมีโมเดลการจ้างงานที่ยืดหยุ่นเพื่อให้เขาช่วยประคององค์กรต่อไป
• Upskill & Reskill แบบติดเทอร์โบ เราไม่มีเวลามานั่งรอหลักสูตรอบรมแบบเดิม ๆ แล้วครับ องค์กรต้องสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ (Learning Culture) ให้พนักงานอยู่กับ AI ให้ได้ และใช้มันเป็นเครื่องมือทุ่นแรง
• Retain คือหัวใจ การรักษาคนเก่งไว้ (Retention) จะมีความสำคัญมากกว่าการสรรหา (Recruitment) หลายเท่าตัว สวัสดิการและสภาพแวดล้อมในการทำงานต้องตอบโจทย์คนทุกเจนเนอเรชันอย่างแท้จริง

สรุปสั้นๆ ครับ: ปี 2569 ไม่ใช่ปีที่เราจะทำธุรกิจแบบเดิมได้อีกต่อไป ใครที่เริ่มปรับตัวเรื่อง “คน” ได้ก่อน คือคนที่จะอยู่รอดในวิกฤตระเบิดเวลาลูกนี้ครับ