ผู้นำที่แท้จริงจะต้องคิดบวกเสมอ

บางคนบอกว่าการเป็นผู้นำที่ดีนั้นเป็นสิ่งที่ยากมาก บางคนก็บอกว่า การเป็นผู้นำที่ดีนั้น เป็นสิ่งที่ง่ายมาก บ้างก็บอกว่า ผู้นำนั้นเป็นกันมาตั้งแต่เกิด บ้างก็บอกว่า ผู้นำนั้นสามารถเรียนรู้กันได้ ไม่จำเป็นต้องมีมาตั้งแต่เกิด สิ่งเหล่านี้ใครถูกใครผิด ผมก็ไม่ทราบเหมือนกัน แต่สิ่งที่ผมทราบและแน่ใจมากๆ ก็คือ ผู้นำที่ดีนั้นสร้างได้ พัฒนาได้ และทุกคนก็สามารถเป็นผู้นำที่ดีได้ ถ้าเราตั้งใจจำเป็นผู้นำที่ดี

ผมได้อ่านวาทะของ Sir Winston Churchill ซึ่งท่านเป็นผู้นำที่ได้รับการยกย่องอย่างมากในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ได้เคยกล่าวไว้ว่า

“The price of leadership is responsibility….to stay positive whether you feel like it or not.”

แปลเป็นไทยเอาแบบง่ายๆ ว่า คุณค่าของการเป็นผู้นำที่ดีนั้นอยู่ที่ความรับผิดชอบ ซึ่งก็คือการมีทัศนคติในเชิงบวกเสมอ ไม่ว่าคุณจะรู้สึกชอบ หรือไม่ชอบมันก็ตาม”

เป็นคำพูดที่ชัดเจนมากว่า การที่จะเป็นผู้นำที่ดีได้นั้น จะต้องรักษาทัศนคติในเชิงบวกไว้ให้ได้ และทัศนคติเชิงบวกนี่แหละครับ ที่เป็นพื้นฐานแรกเริ่มของการที่จะฝึกเป็นผู้นำที่ดีได้

ถ้าลองพิจารณาจากผู้นำที่ดีทั้งของไทย และของเทศ เราจะไม่ค่อยเคยเห็นผู้นำเหล่านั้นพูดจาให้ร้ายคนอื่น ไม่มีการยุยงส่งเสริมให้เกิดความขัดแย้งกันเองภายในองค์กร เมื่อมีใครมานินทาสิ่งที่ไม่ดีของคนอื่นให้ฟัง ผู้นำเหล่านี้จะไม่สนใจฟัง แต่จะมองสิ่งที่ดีของคนๆ นั้นมากกว่า ว่าอะไรคือสิ่งที่ดี อะไรคือสิ่งที่สร้างคุณค่าให้กับองค์กรได้ นี่คือตัวอย่างของทัศนคติที่ดี

ผมเชื่อว่าทุกคนคงจะรู้จักหัวหน้าทีมกีฬา หรือโคช ที่เปรียบเสมือนเป็นผู้นำทีมของสมาชิกในทีมทั้งหมด หัวหน้าทีมหรือโคชคนนี้จะต้องมีทัศนคติในเชิงบวกที่จะต้องแสดงให้ลูกทีมได้เห็นอย่างชัดเจนมาก ไม่ว่าช่วงนั้นเราจะมีคะแนนการแข่งขันที่ไล่ตามคู่แข่ง หรือแม้แต่กำลังจะพ่ายแพ้แก่ฝ่ายตรงข้ามก็ตาม ผู้นำจะต้องแสดงทัศนคติ ท่าที และคำพูดในเชิงบวกให้กับลูกทีมเสมอ เพื่อให้ทั้งทีมมีทัศนคติเชิงบวก และพยายามทำผลงานให้ดีที่สุด

และถึงแม้ว่าสุดท้ายเกมส์จะแพ้ก็ตาม แต่หัวหน้าทีมที่เป็นผู้นำนั้น ก็ไม่เคยเก็บเอาความพ่ายแพ้นั้นมาทำให้ตนเอง และทีมรู้สึกแย่ จนไม่เป็นอันทำอะไร แต่ในทางตรงกันข้าม หัวหน้าทีมจะพยายามส่งเสริมและให้กำลังใจลูกทีม และพยายามมองหาจุดแข็ง และจุดอ่อนของการแข่งขันที่ผ่านมา เพื่อใช้ในการพัฒนาทีมของตนเอง ให้ได้รับชัยชนะในการแข่งขันครั้งต่อๆ ไปได้ ผมไม่เคยเห็นโคชที่ไหนพูดกับลูกทีมว่า “เลิกเหอะ แข่งไปก็แพ้อยู่ดี” ใช่มั้ยครับ มีแต่จะบอกว่า “เราชนะได้! เราทำได้!!!!”

ไม่ว่าเราจะเป็นผู้นำในองค์กร ในครอบครัว ในทีมงาน ฯลฯ สิ่งที่ผู้นำจะต้องรับผิดชอบก็คือ การสร้างบรรยากาศในเชิงบวก เพื่อให้ทีมงานมีความรู้สึกที่ดี และช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

มีอยู่ 4 ด้านที่ผู้นำที่ดีจะควรจะสร้างและทำให้ได้ก็คือ

• คิดเชิงบวก ซึ่งก็คือมองโลกในแง่ดี มองว่าทุกสิ่งทุกอย่างล้วนมีสิ่งที่ดีซ่อนอยู่เสมอ สิ่งที่ควรจะทำก็คือตื่นเช้ามา ก็คิดแบบบวกเข้าไว้ อ่านข้อความ หรือหนังสือที่ส่งเสริมความคิดเชิงบวก

• พูดเชิงบวก ก็คือ การใช้คำพูดต่างๆ กับลูกทีม ให้ใช้ภาษาและคำพูดในเชิงบวก เพราะคำพูดเชิงบวกนี้จะส่งเสริมกำลังใจ และส่งเสริมความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างผู้นำกับลูกทีม คำด่า คำสบถ ต่างๆ พยายามเลี่ยงให้มากที่สุด อันนี้ก็จริงนะครับ ผมไม่เคยเห็นประธานบริษัทผมสบถ หรือใช้คำพูดที่ส่อไปในเชิงลบเลย ซึ่งก็ส่งผลให้พนักงานรู้สึกดีต่อผู้นำ และมีกำลังใจในการทำงานมากขึ้น

• ให้กำลังใจเชิงบวก ไม่ว่าพนักงานจะทำผลงานได้แย่สักแค่ไหน หรือเกิดความผิดพลาดในผลงานที่ออกมา ผู้นำที่ดีจะยังคงส่งเสริมและให้กำลังใจพนักงานอยู่เสมอ เพียงแต่อาจจะมีการพูดคุยถึงสาเหตุของปัญหาที่เกิดขึ้น แต่พอพนักงานทราบว่าตนเองผิดพลาด และรู้สาเหตุแล้ว ก็จะจบทันที จะไม่ขุดคุ้ย และย้ำเตือนความผิดพลาดที่พนักงานทำอยู่บ่อยๆ แต่จะส่งเสริมและให้กำลังใจ เพื่อให้พนักงานไม่กลับมาผิดซ้ำแบบเดิม

• คิดหาทางออกในเชิงบวกอยู่เสมอ เวลามีปัญหาผู้นำที่ดีจะไม่บ่น และไม่จมปลักไปกับปัญหาเหล่านั้น แต่จะพยายามหาทางออกที่ดี และเป็นประโยชน์ ซึ่งสิ่งนี้เป็นผลมาจากการคิดบวกในข้อแรก เพราะถ้าเราคิดบวกเสมอ เราก็จะคิดว่าไม่ว่าจะมีปัญหาอะไรเกิดขึ้นและจะแย่สักแค่ไหนก็ตาม เราก็ยังคงสามารถหาวิธีการที่ดี เพื่อแก้ไขปัญหาเหล่านั้นได้อยู่เสมอ มองปัญหาว่าเป็นสิ่งที่ท้าทายความสามารถของตนและทีมงาน

ผมคิดว่า 4 ข้อข้างต้นที่กล่าวมานั้น ไม่ใช่ทฤษฎีอะไรเลย เป็นสิ่งที่ทุกคนสามารถทำได้ และคนที่จะเป็นผู้นำที่ดีก็ต้องทำให้ได้ด้วยนะครับ ลองคิดดูสิครับ ถ้าลูกทีมรู้สึกท้อแท้ และได้รับแรงกดดันจากงานรอบตัว จนไม่มีพลังในการทำงาน แล้วมาเจอผู้นำที่คิดลบ ก็คือแสดงความท้อแท้ และหมดพลังในการทำงานให้พนักงานเห็นอีก มันจะยิ่งไปกันใหญ่จริงมั้ยครับ

ดังนั้นสิ่งที่ Winston Churchill พูดมานั้นถูกต้องอย่างมากครับ ก็คือ ต้องรักษาทัศนคติเชิงบวกไว้ให้ได้ ไม่ว่าเราจะชอบ หรือไม่ชอบสิ่งที่เกิดขึ้นก็ตาม เพราะลูกน้องเรากำลังมองเราอยู่ และอยากให้เราเป็นที่พึ่งให้เขาครับ

ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร