ค่าจ้างขั้นต่ำใหม่กับผลกระทบการบริหารค่าจ้าง

ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2553 ที่ผ่านมา ก็ได้มีการประกาศอัตราค่าจ้างขั้นต่ำใหม่ออกมาในแต่ละพื้นที่ ผมคิดว่าชาว HR ทุกท่านก็คงจะทราบดีแล้ว แต่สิ่งที่จะต้องคิดต่อก็คือ อัตราค่าจ้างขั้นต่ำใหม่ที่ออกมานั้น มันมีผลกระทบอะไรบ้างกับการบริหารเงินเดือนของบริษัท ซึ่งแน่นอนว่ากระทบแน่ครับ เพียงแต่ว่าใครจะกระทบมาก หรือน้อยกว่ากัน

• สิ่งแรกที่แรกที่กระทบโดยตรงเลยก็คือ พนักงานระดับปฏิบัติการที่ได้รับอัตราค่าจ้างขั้นต่ำเดิม ก็จะได้รับการปรับให้เป็นอัตราใหม่ ซึ่งแน่นอนว่า มีผลกระทบต่อต้นทุนในการบริหารเงินเดือนของบริษัทแน่นอน แต่บริษัทส่วนใหญ่ต่างก็เตรียมเงินงบประมาณก้อนนี้ไว้แล้ว เพราะโดยปกติอัตราค่าจ้างขั้นต่ำนั้นเรียกได้ว่ามีการปรับเกือบทุกปี ทำให้บรรดานายจ้างต่างก็เตรียมตัวไว้แล้วแต่เนิ่นๆ เพียงแต่ปีนี้เศรษฐกิจไม่ดีเท่าไร ก็อาจจะมีบางบริษัทที่คิดว่ารัฐบาลคงจะไม่มีการปรับอัตราค่าจ้างขั้นต่ำ แต่ก็ผิดคาด

• พนักงานรายเดือนที่ใช้อัตราค่าจ้างขั้นต่ำคูณด้วย 30 ก็ต้องมีการเปลี่ยนแปลงอัตราเป็นอัตราใหม่

• อัตราแรกจ้างพนักงานใหม่ในระดับ ปวช. โดยเฉพาะในเขตกรุงเทพ ซึ่งบางบริษัทจ้างเริ่มจ้างที่ 6,200 บาท ก็อาจจะต้องมีการทบทวนใหม่ เพราะอัตราค่าจ้างขั้นต่ำใหม่ของ กทม. นั้น เมื่อคูณ 30 แล้ว ก็จะเข้าใกล้ 6,200 มากขึ้น นั่นก็แปลว่า พนักงานใหม่ที่เข้าทำงานในวุฒิปวช. จะได้รับผลกระทบก็คือ มีเงินเดือนใกล้กับอัตราค่าจ้างขั้นต่ำ ซึ่งก็คงต้องทบทวนว่าจะปรับหรือไม่ อันนี้แล้วแต่บริษัทนะครับ ว่าจะปรับหรือไม่ปรับ เพราะอย่างไรก็ตามเราก็ยังคงจ่ายสูงกว่าอัตราค่าจ้างขั้นต่ำที่กำหนดไว้อยู่ดี เพียงแต่พนักงานปฏิบัติการจะมีอัตราค่าจ้างที่เข้าใกล้พนักงานระดับ ปวช. มากขึ้น

• อัตราต่ำสุด (Minimum) ของระดับงานที่ 1 สำหรับบริษัทที่มีโครงสร้างเงินเดือน ก็ต้องปรับใหม่ให้เป็นอัตราค่าจ้างขั้นต่ำใหม่คูณด้วย 30 เพื่อให้เป็นต่อเดือน

• เงินสมทบต่างๆ ที่มีผลมาจากการปรับอัตราค่าจ้างขั้นต่ำ ไม่ว่าจะเป็นอัตราสมทบเงินกองทุนประกันสังคมกองทุนเงินทดแทน ฯลฯ ล้วนทำให้นายจ้างต้องมีต้นทุนเพิ่มขึ้นในการบริหารคน

• สิ่งที่สำคัญมากๆ ในการบริหารค่าจ้างและมีผลกระทบตามมาจากการปรับอัตราค่าจ้างขั้นต่ำก็คือ กรณีที่พนักงานบางคนได้รับการขึ้นค่าจ้างไปแล้วจากเดิม 203 บาทต่อวัน (ตัวอย่างในกทม.) ได้ปรับตามผลงานเมื่อปีที่แล้วเป็น 206 บาทบางคนอาจจะได้รับการปรับค่าจ้างเป็น 204  205 หรือแม้แต่ 208 บาทต่อวัน คำถามก็คือ พนักงานเหล่านี้จะต้องมีการปรับอีกหรือไม่ เนื่องจากการปรับอัตราค่าจ้างขั้นต่ำที่รัฐประกาศออกมาใหม่นี้

บางบริษัทก็บอกว่าให้ทุกคนเริ่มต้นใหม่ที่ 206 บาท ผมถามว่าถ้าเป็นแบบนี้จริงๆ จะยุติธรรมกับพนักงานที่ได้รับค่าจ้างแล้วที่ 206 บาทหรือไม่ เพราะเดิมเขาได้รับมากกว่าขั้นต่ำเดิม (203 บาท) แต่พอปรับใหม่กลายเป็นได้เท่ากับเริ่มต้นอัตราใหม่เลย

บางบริษัทก็ประกาศเลยว่าให้เพิ่ม 3 บาททุกคนเลย แต่เฉพาะระดับปฏิบัติการเท่านั้น รายเดือนไม่เกี่ยว วิธีนี้ก็จะแก้ไขปัญหาในกรณีแรกไปได้ เพราะพนักงานที่ได้รับค่าจ้างสูงกว่าอัตราค่าจ้างขั้นต่ำก็จะยังคงได้รับอัตราใหม่ที่สูงกว่าขั้นต่ำใหม่ แต่ข้อจำกัดก็คือ บริษัทจะต้องใช้งบประมาณมากทีเดียว ถ้ามีพนักงานในระดับปฏิบัติการเป็นจำนวนมาก

อีกวิธีหนึ่งซึ่งระยะหลังได้รับการปฏิบัติมากขึ้น ก็คือ ปรับตามสัดส่วนที่มีผลกระทบกับอัตราขั้นต่ำใหม่ พูดง่ายๆ ก็คือ พนักงานคนไหนที่ได้รับค่าจ้างใกล้ๆ กับขั้นต่ำใหม่ ก็จะได้รับการปรับมากหน่อย ส่วนพนักงานคนไหนที่รับค่าจ้างสูงกว่าขั้นต่ำไปมากแล้ว ก็จะได้รับการปรับน้อยหน่อย จนกระทั่งพนักงานที่ได้รับค่าจ้างเกินกว่าขั้นต่ำไปมากแล้ว ก็จะไม่ได้รับการปรับเลย วิธีนี้จะมีสูตรในการปรับที่แน่นอน และมีการปรับเปลี่ยนสูตรได้ตามแต่งบประมาณ และสภาพแวดล้อมของบริษัทนั้นๆ ข้อดีก็คือ บริษัทไม่ต้องเสียงบประมาณเป็นจำนวนมากเพื่อปรับให้กับพนักงานทุกคน และพนักงานเองก็ยังคงได้รับการปรับ เพียงแต่ข้อจำกัดก็คือ ไม่ได้รับการปรับทุกคนนั่นเอง ใครที่ได้เยอะแล้ว ก็จะไม่ต้องปรับ

ผมจะให้สูตรไว้นะครับ เผื่อว่าจะมีบางบริษัทที่ยังไม่เคยเห็น และอาจจะนำไปปรับใช้ในการปรับอัตราค่าจ้างขั้นต่ำของบริษัทได้

จำนวนเงินปรับ = (ค่าจ้างพนักงาน – ขั้นต่ำเดิม) x 0.7 + ขั้นต่ำใหม่ – ค่าจ้างปัจจุบัน

ถ้าผลการคำนวณออกมาติดลบ ก็แปลว่าพนักงานคนนั้นจะไม่ได้รับการปรับผลกระทบในครั้งนี้ครับ

ลองมาดูตัวอย่างกันนะครับ ตัวอย่างผมจะใช้อัตราของกรุงเทพ

นาย ก ได้รับค่าจ้างอยู่ที่ 203 บาท

นาย ข ได้รับค่าจ้างอยู่ที่ 206 บาท

นาย ค ได้รับค่าจ้างอยู่ที่ 210 บาท

นาย ง ได้รับค่าจ้างอยู่ที่ 218 บาท

เข้าสูตรปรับผลกระทบได้ดังนี้

นาย ก	(203 – 203) x 0.7 + 206 – 203 = 3 บาท	ค่าจ้างใหม่คือ      206
นาย ข	(206 – 203) x 0.7 + 206 – 206 = 2 บาท	ค่าจ้างใหม่คือ      208
นาย ค	(210 – 203) x 0.7 + 206 – 210 = 1 บาท	ค่าจ้างใหม่คือ      211
นาย ง	(218 – 203) x 0.7 + 206 – 218 = -1.5 บาท	ไม่ได้รับการปรับ (ติดลบ)

จากผลการคำนวณตามสูตรข้างต้น จะเห็นว่า เราไม่ต้องปรับให้ทุกคนได้เท่ากัน ใครที่ได้รับค่าจ้างมากอยู่แล้ว ก็ปรับน้อยหน่อย ส่วนที่ได้รับน้อยก็จะได้ปรับมากหน่อย ส่วนพนักงานที่ได้รับค่าจ้างมากกว่าขั้นต่ำเยอะอยู่แล้ว ก็จะไม่ได้รับการปรับผลกระทบที่มาจากการปรับอัตราค่าจ้างขั้นต่ำ

อย่างน้อยวิธีนี้ก็ยังช่วยให้เกิดความเป็นธรรมในการจ่ายค่าจ้างอยู่ ใครที่เคยได้มากกว่าขั้นต่ำเดิม ปรับใหม่ ก็ยังได้มากกว่าขั้นต่ำเดิมอยู่ดี พนักงานคนใดที่เคยได้รับค่าจ้างมากกว่าอีกคน ปรับใหม่ ก็ยังคงได้รับมากกว่าอยู่ดี ดังนั้นวิธีนี้จะไม่ทำให้พนักงานมีค่าจ้างที่ไล่กันทันเนื่องจากการปรับค่าจ้างขั้นต่ำด้วยครับ โดยที่ไม่ต้องใช้งบประมาณมากเท่ากับวิธีการปรับให้ทุกคนเท่ากัน

หมายเหตุ ตัวคูณที่เป็น 0.7 นั้น เราสามารถปรับเปลี่ยนได้นะครับ เพียงแต่ที่ผมใช้ 0.7 ก็เพราะมันเป็นตัวเลขกลางๆ ระหว่าง 0.5 กับ 0.9 นั่นเอง และก็เป็นตัวเลขที่ส่วนใหญ่ใช้กันอยู่ อีกตัวหนึ่งที่นิยมใช้กันก็คือ 0.6 ครับผม การเปลี่ยนตัวเลขนี้จะทำให้พนักงานที่ได้รับการปรับมีการเปลี่ยนแปลง และทำให้งบประมาณมีการเปลี่ยนแปลงด้วยครับ

ถ้าสงสัยอย่างไรก็เขียนมาคุยกันได้ครับ

ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร