คนที่เป็นผู้จัดการ เขาต้องทำอะไรบ้าง

พนักงานบางคนได้รับการเลื่อนตำแหน่งขึ้นมาเป็นผู้จัดการโดยที่ไม่รู้ตัว หรือบางคนรู้ตัวแต่ไม่เคยได้รับการเตรียมความพร้อมก่อนที่จะขึ้นมาดำรงตำแหน่งผู้จัดการเลย ผลก็คือ ผู้จัดการคนนั้นก็ยังคงทำงานแบบเดิมๆ ทำงานที่ตนเองเคยทำ และไม่รู้ว่าจะดูแลทีมงานอย่างไร รวมทั้งไม่รู้ด้วยว่าจะต้องทำอย่างไรกับสมาชิกในทีมงานที่ตนดูแล ผลสุดท้ายก็คือ งานที่ได้รับมอบหมายก็ไม่สำเร็จ พนักงานในทีมงานก็มีปัญหา และก็ลาออกจากทีม และบริษัทไป

จากพนักงานที่เคยมีผลงานที่ดี กลับกลายเป็นผู้จัดการที่ผลงานไม่ดีขึ้นมาได้เพียงแค่ได้รับการเลื่อนตำแหน่งโดยไม่ได้มีการเตรียมความพร้อมใดๆ

ดังนั้นก่อนที่บริษัทจะพิจารณาเลื่อนตำแหน่งพนักงานที่มีผลงานดีขึ้นมาเป็นระดับหัวหน้างาน หรือผู้จัดการก็ต้องไม่ลืมที่จะพัฒนาเขาก่อนเพื่อให้เขารู้บทบาทหน้าที่ของการเป็นผู้จัดการที่ดี

แล้วผู้จัดการที่ดีนั้นมีบทบาทอะไรบ้าง ผมขออ้างอิงถึงแนวคิดของนักวิชาการด้านภาวะผู้นำคนหนึ่งที่มีชื่อเสียง และแนวคิดของท่านเองก็ยังคงใช้ได้ในปัจจุบัน ท่านก็คือ John Adair ท่านได้ให้แนวคิดไว้ว่า คนที่เป็นผู้จัดการที่ดีนั้นจะต้องมีบทบาท 3 อย่างดังนี้ครับ

• Achieving the task ก็คือทำงานที่ได้รับมอบหมายให้สำเร็จ ปกติคนที่เป็นผู้จัดการจะได้รับมอบหมายเป้าหมายในการทำงานของหน่วยงานของตนเอง และจะต้องสร้างผลงานให้ได้ตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ ดังนั้นคนที่เป็นผู้จัดการที่ดีนั้นจะต้องมีความเข้าใจ และมองเห็นเป้าหมายของหน่วยงานที่ตนดูแลว่าจะต้องบรรลุเป้าหมายอะไร โดยบริหารงานผ่านทีมงานที่ตนดูแล และที่สำคัญก็คือ จะต้องสร้างความเข้าใจให้กับทีมงานได้เห็นภาพของเป้าหมายของทีมด้วย ซึ่งผู้จัดการหลายคนก็มาพลาดตรงจุดนี้แหละครับ กล่าวคือ ตนเองรู้ว่าจะต้องรับผิดชอบอะไร แต่กลับไม่เคยคิดที่จะบอกลูกทีมเลยว่าเป้าหมายของทีมคืออะไร หรือบางครั้งก็บอกแต่บอกไม่หมด พอลูกทีมทำงานไม่ได้ดั่งใจ ก็ดุด่าว่ากล่าว โดยที่ไม่ได้ย้อนกลับมามองตนเองว่า เราได้ทำความเข้าใจให้ลูกทีมเห็นภาพเป้าหมายที่ชัดเจนแบบเดียวกับที่เราเห็นหรือเปล่า

• Building and maintaining the team หน้าที่ต่อมาก็คือ การสร้างและรักษาทีมงานที่ดี โดยปกติคนที่เป็นผู้จัดการจะต้องมีลูกน้อง และจะต้องบริหารความสัมพันธ์ภายในทีมงานของตนให้ได้ เนื่องจากการบรรลุผลงานตามเป้าหมายนั้น ตัวผู้จัดการคนเดียวไม่สามารถทำได้ ดังนั้นเขาจะต้องสร้างทีมงานที่แข็งแกร่งพร้อมที่จะทำงานร่วมกัน ให้ไปสู่เป้าหมายอันเดียวกัน ถ้าสมาชิกในทีมงานไม่พูดคุยกัน มีแต่การทะเลาะเบาะแว้ง แก่งแย่งชิงดีกัน ใส่ร้าย อิจฉาริษยาซึ่งกันและกัน ผลก็คือ งานของทีมก็จะไม่ได้ตามเป้าหมายที่กำหนด ดังนั้นคนที่เป็นผู้จัดการที่ดีจะต้องเป็นผู้ที่ประสานทีมงานทุกคนเข้าด้วยกันได้ สามารถที่จะบริหารความต้องการของทีม และบริหารความขัดแย้งต่างๆ ที่เกิดขึ้นในทีมงานของตนเองได้

• Developing the individual บทบาทสุดท้ายของผู้จัดการที่ดีก็คือ การพัฒนาพนักงานในทีมงานของตนให้เก่ง และมีความสามารถมากขึ้น ผู้จัดการจะต้องคอยสังเกต และพิจารณาผลงานของพนักงานแต่ละคนที่ตนดูแลด้วย ไม่ใช่ทำงานจนลืมว่าพนักงานจะต้องได้รับการพัฒนา สิ่งที่จะต้องนำมาใช้ก็คือ ผลงานของพนักงานแต่ละคนภายในทีม ว่าใครมีจุดอ่อน จุดแข็งในด้านใด เพื่อที่จะได้มาวางแผนในการพัฒนาร่วมกับตัวพนักงานเอง ทั้งนี้ก็เพื่อให้พนักงานในทีมมีความสามารถที่จะจัดการกับงานที่ยากขึ้น และมีความซับซ้อนมากขึ้น อีกทั้งยังทำให้พนักงานรู้สึกว่า ทำงานกับผู้จัดการคนนี้แล้วมีการเติบโตในหน้าที่การงานได้

บทบาทใน 3 ข้อข้างต้นของ John Adair นั้นเป็นเรื่องที่อ่านแล้วอาจจะมองว่าง่ายมาก แต่เชื่อมั้ยครับว่า ยังไม่ผู้จัดการอีกมากมายที่ยังทำไม่ได้ครบ แม้ว่าจะมีเพียงแค่ 3 ข้อก็ตาม ส่วนใหญ่จะเน้นไปที่การทำอย่างไรก็ได้ให้งานบรรลุเป้าหมาย โดยไม่สนใจความสัมพันธ์ในทีมงาน และไม่เคยคิดที่จะวางแผนพัฒนาพนักงานในทีมงานของตนเลย

พนักงานก็จะรู้สึกถึงความเครียด เพราะหัวหน้าเน้นแต่งาน งาน งาน และไม่สนุกกับทีมงาน เพราะต่างชิงดีชิงเด่นกัน และรู้สึกไม่เติบโตเพราะหัวหน้างานไม่ได้ใส่ใจดูแลเลย ผลสุดท้ายบริหารงานก็ไม่ออก บริหารคนก็ไม่ได้