ความกล้าทางปัญญา พื้นฐานของการคิดเชิงลึกและการตัดสินใจที่แม่นยำของผู้นำที่ดี

นอกจากความกล้าทางสังคมและความกล้าทางอารมณ์แล้ว ผู้นำยังต้องมี ความกล้าทางปัญญา (Intellectual Courage) ซึ่งคือความเต็มใจที่จะตั้งคำถามกับสมมติฐาน และความคิดของตนเอง กล้าเปิดรับมุมมองที่แตกต่าง และกล้ายอมรับในสิ่งที่ตนไม่รู้ เพื่อให้ได้มาซึ่งความคิดที่รอบคอบและผลลัพธ์ที่ดีกว่าเดิม

ความกล้าทางปัญญาช่วยสร้างบรรยากาศความปลอดภัยทางจิตใจ (Psychological Safety) ที่เอื้อต่อการเรียนรู้และนวัตกรรมใหม่ ๆ ให้กับทีมงานและองค์กร และป้องกันผู้นำจากกับดักของการแก้ปัญหาแบบเร่งด่วน หรือยึดติดวิธีคิดแบบเดิม ๆ เมื่อสถานการณ์ต้องการการเปลี่ยนแปลง

สถานการณ์ของการขาดความกล้าทางปัญญา

• ผู้นำที่ยึดติดกับกลยุทธ์เดิม เช่น ผู้บริหารในธุรกิจค้าปลีกที่ยังคงลงทุนหนักกับสาขาออฟไลน์ แม้ข้อมูลยอดขายและพฤติกรรมผู้บริโภคจะแสดงชัดว่าตลาดออนไลน์เติบโตอย่างรวดเร็ว แต่ก็ยังปฏิเสธที่จะปรับเพราะกลัวเสียหน้า หรือถูกมองว่าไม่มั่นคง
• ผู้บริหารที่ไม่เปิดรับความคิดเห็นที่ต่างจากตน เช่น ในการประชุมที่ทีมเสนอแนวคิดใหม่ซึ่งขัดกับทิศทางเดิม ผู้นำกลับมองว่าการถูกท้าทายคือการตั้งแง่ส่วนตัว และตอบสนองด้วยการปิดกั้นหรือตัดบท โดยมักจะพูดว่า “ผมก็ทำสำเร็จมาด้วยวิธีการแบบนี้มาแล้ว ดังนั้น เราก็ใช้วิธีนี้ต่อไป” ผลก็คือ ทำให้ทีมรู้สึกไม่ปลอดภัยที่จะเสนอความคิดอีก
• การปิดกั้นการถกเถียงในทีม เช่น เมื่อมีการนำเสนอข้อโต้แย้งหรือคำถามเชิงลึกในที่ประชุม แต่ผู้นำรีบตัดบทหรือบอกให้หยุดเพราะกลัวเสียเวลา ผลลัพธ์คือทีมพลาดโอกาสในการแลกเปลี่ยนมุมมอง ค้นพบแนวทางใหม่ หรือปรับปรุงกลยุทธ์ให้ดียิ่งขึ้น

วิธีพัฒนาความกล้าทางปัญญา

1. ตั้งคำถามกับความคิดของตัวเองต่อหน้าทีม
   การแสดงให้เห็นว่าผู้นำพร้อมตั้งคำถามกับสมมติฐานของตัวเอง ทำให้ทีมกล้าทำเช่นเดียวกัน เช่น “นี่คือเหตุผลที่ผมคิด แต่มีอะไรที่ผมมองข้ามไหม?” หรือ “มีใครที่ติดแตกต่างออกไปบ้างไหม”
2. เอาอีโก้ออกจากความคิดของตัวเอง
   อย่ามีอีโก้ว่า ผู้นำจะต้องถูกเสมอ จงมองว่าการถูกท้าทายจากคนอื่น คือโอกาสเรียนรู้และพัฒนา ฝึกความถ่อมตนและความยืดหยุ่นทางความคิด
3. เปิดพื้นที่ให้ถกเถียงอย่างสร้างสรรค์
   ตั้งคำถามเชิงลึกเพื่อกระตุ้นให้เกิดการสำรวจทางเลือก และรับฟังด้วยความตั้งใจจริง

ผลลัพธ์ของการเป็นผู้นำที่มีความกล้าทางปัญญา

• การตัดสินใจที่รอบคอบและแม่นยำขึ้น เพราะผ่านการตรวจสอบและมองจากหลายมุม
• ทีมมีความมั่นใจและกล้าคิดนอกกรอบมากขึ้น
• องค์กรมีความยืดหยุ่นและสามารถปรับตัวได้รวดเร็วเมื่อตลาดเปลี่ยน

ความกล้าทางปัญญาไม่ใช่การแสดงว่ารู้ทุกอย่าง แต่คือการกล้าบอกว่า “ผมไม่รู้” หรือ “เรามาลองคิดใหม่” เพื่อให้ได้คำตอบที่ดีที่สุดสำหรับองค์กร