เก่งแบบยั่งยืน 5 กุญแจจิตวิทยา ที่ช่วยให้คุณทำงานได้ยอดเยี่ยม โดยไม่สูญเสียตัวตน

ท่านผู้อ่านเคยรู้สึกไหมครับ ว่าบางครั้งเรายิ่งพยายามวิ่งให้เร็วเท่าไหร่ เรากลับยิ่งรู้สึกเหนื่อยล้าและหมดไฟเร็วขึ้นเท่านั้น เหมือนแบตเตอรี่ที่ชาร์จเท่าไหร่ก็ไม่เต็มสักที

ในโลกของการทำงานยุคปัจจุบัน ที่ทุกอย่างหมุนเร็วไปหมด หลายคนเผลอวัดคุณค่าของตัวเองด้วยปริมาณงานที่ทำเสร็จ จนลืมไปว่า “ทรัพยากรที่สำคัญที่สุดในการทำงาน ไม่ใช่เวลา แต่คือตัวท่านเอง”

ก่อนที่เราจะไปดูเทคนิคการทำงาน ผมอยากชวนท่านผู้อ่านปรับจูน Mindset สักนิดด้วย 3 ข้อคิดเตือนใจ ที่ผมมักใช้บอกตัวเองและคนรอบข้างเสมอครับ:

1. งานคือส่วนประกอบหนึ่งของชีวิต ไม่ใช่ทั้งหมดของลมหายใจ จงทุ่มเทครับ แต่อย่าสูญเสียตัวตนไปกับมัน
2. การพักผ่อนไม่ใช่รางวัล แต่มันคือ “หน้าที่” ที่เราต้องทำ เพื่อให้สมองและร่างกายพร้อมสำหรับวันพรุ่งนี้
3. ความสมบูรณ์แบบไม่มีอยู่จริง ชัยชนะที่ยิ่งใหญ่ที่สุด คือการทำวันนี้ให้ดีกว่าเมื่อวานแค่วันละนิดก็พอแล้ว

เพื่อให้ท่านผู้อ่านสามารถรักษามาตรฐานการทำงานให้ดีเยี่ยมได้อย่างต่อเนื่อง (Sustainable High Performance) โดยไม่ Burnout ไปเสียก่อน ผมมี 5 หลักการทางจิตวิทยา ที่อยากให้ลองนำไปปรับใช้ครับ

1. บริหาร “พลังงาน” ไม่ใช่แค่บริหาร “เวลา” (Energy Management)

เรามักถูกสอนให้บริหารเวลา (Time Management) ดูว่าวันหนึ่งมีกี่ชั่วโมง ต้องทำอะไรบ้าง แต่เรามักลืมดูว่า เรามีแรงเหลือเท่าไหร่

คำแนะนำ: ลองสังเกตตัวเองดูครับว่า ช่วงเวลาไหนของวันที่ท่านมีสมาธิดีที่สุด (Peak Time) บางคนอาจจะเป็นช่วงเช้าตรู่ บางคนอาจจะเป็นช่วงบ่าย ให้ล็อกช่วงเวลานั้นไว้สำหรับงานที่ยากที่สุด หรืองานที่ต้องใช้ความคิดสร้างสรรค์ ส่วนช่วงที่พลังงานเริ่มต่ำ ค่อยไปทำงานรูทีนหรืองานเอกสารแทน การทำแบบนี้จะทำให้ท่านได้เนื้องานที่มีคุณภาพ โดยใช้แรงน้อยลงครับ

2. สะสมชัยชนะเล็กๆ ในทุกวัน (Small Wins)

ท่านเชื่อไหมครับว่า สมองของเราชอบความสำเร็จ ไม่ว่าจะเรื่องเล็กหรือเรื่องใหญ่ เมื่อไหร่ที่ทำสำเร็จ สมองจะหลั่งสารแห่งความสุข (Dopamine) ออกมา

คำแนะนำ: แทนที่จะมองแค่งานชิ้นใหญ่ที่ต้องทำเป็นเดือน ลองซอยเป้าหมายนั้นเป็นชิ้นเล็ก ๆ รายวันดูครับ เมื่อท่านขีดฆ่า To-do list ทิ้งไปทีละข้อ ความรู้สึกดี ๆ ที่เกิดขึ้นนั่นแหละครับ คือเชื้อเพลิงชั้นดีที่จะทำให้ท่านอยากทำงานชิ้นต่อไปให้ดียิ่งขึ้น

3. เปลี่ยนความผิดพลาดเป็น “ข้อมูล” (Growth Mindset)

คนทำงานเก่งๆ ไม่ใช่คนที่ไม่เคยพลาดเลยครับ แต่คือคนที่พลาดแล้ว ไม่จมอยู่กับความรู้สึกผิดนานเกินไป

คำแนะนำ: เมื่อเจอปัญหา ให้ลองถอด “อารมณ์” ออก แล้วมองมันเป็น “ข้อมูล” ดิบๆ ชุดหนึ่ง ลองถามตัวเองว่า “เราเรียนรู้อะไรจากเรื่องนี้” และ “ครั้งหน้าจะปรับปรุงอย่างไร” วิธีคิดแบบนี้จะช่วยให้ท่านก้าวข้ามความกลัว และพัฒนาตัวเองได้อย่างก้าวกระโดดครับ

4. สร้างขอบเขตที่ชัดเจน (Psychological Detachment)

การหอบงานกลับไปคิดต่อที่บ้าน ไม่ได้ช่วยให้งานเสร็จเร็วขึ้นเสมอไปครับ หนำซ้ำยังทำให้สมองล้าและประสิทธิภาพลดลงในวันถัดไปอีกด้วย

คำแนะนำ: ลองสร้าง พิธีกรรมปิดงาน (Closing Ritual) ดูครับ เช่น ก่อนจะลุกจากโต๊ะ ให้เขียนสิ่งที่ต้องทำพรุ่งนี้ทิ้งไว้ แล้วปิดคอมพิวเตอร์ หรือบอกกับตัวเองดังๆ ในใจว่า “วันนี้ทำเต็มที่แล้ว” เพื่อส่งสัญญาณให้สมองรับรู้ว่า หมดเวลาโหมดทำงาน และเข้าสู่โหมดพักผ่อนอย่างเต็มที่

5. เมตตาต่อตนเอง (Self-Compassion)

ข้อนี้สำคัญที่สุดครับ คนที่กดดันตัวเองมากเกินไป มักจะเปราะบางและแตกหักง่ายเหมือนแก้ว

คำแนะนำ: ในวันที่ท่านเหนื่อยล้า หรือผลงานไม่เป็นดั่งใจ อย่าซ้ำเติมตัวเองครับ ให้ลองพูดกับตัวเองเหมือนที่ท่านพูดปลอบใจเพื่อนสนิท การให้อภัยตัวเองจะช่วยให้ท่านฟื้นตัว (Bounce back) กลับมามีพลังได้เร็วกว่าการดุด่าตัวเองหลายเท่า

บทสรุป

ความสำเร็จในการทำงาน ไม่ได้วัดกันที่การวิ่งร้อยเมตรให้เร็วที่สุด แต่มันคือ การวิ่งมาราธอน ที่เราต้องประคองทั้งกายและใจ ไปให้ถึงเส้นชัยอย่างมีความสุข

ลองเลือกหยิบสักข้อจาก 5 ข้อนี้ ไปปรับใช้กับการทำงานของท่านในวันนี้นะครับ ไม่จำเป็นต้องทำได้ครบทุกข้อทันที ค่อยๆ ปรับ ค่อยๆ เปลี่ยน เพื่อให้การทำงานของท่าน มีทั้ง “ผลลัพธ์” และ “ความสุข” ไปพร้อมๆ กันครับ

แล้วท่านผู้อ่านล่ะครับ วันนี้อยากลองเริ่มปรับข้อไหนเป็นข้อแรกดี