ผู้นำที่เก่งจริง ต้องเข้าใจ “อารมณ์” ในทำงาน

หลายคนยังเชื่อว่าอารมณ์เป็นสิ่งที่ “ควรเก็บไว้ข้างนอกที่ทำงาน” เพราะอาจทำให้ดูอ่อนไหว ดูไม่เป็นมืออาชีพ หรือทำให้เสียสมาธิในการตัดสินใจ แต่ความจริงแล้ว งานวิจัยจำนวนมากยืนยันว่า อารมณ์คือพลังที่ทรงพลังที่สุดของผู้นำ เพราะมันเชื่อมโยงคนเข้าหากัน สร้างความไว้วางใจ และจุดพลังให้ทีมเดินไปข้างหน้า

ในโลกที่ AI กำลังเข้ามาทำงานด้านวิเคราะห์แทนคนมากขึ้น สิ่งที่เหลืออยู่และแยกความเป็น “มนุษย์” ของผู้นำออกจากเครื่องจักร คือ ความสามารถในการเข้าใจและใช้ประโยชน์จากอารมณ์

ต่อไปนี้คือ 4 ขั้นตอนที่ผู้นำสามารถลงมือทำได้ทันที เพื่อเปลี่ยน “อารมณ์” ให้เป็น “ข้อได้เปรียบเชิงผู้นำ”

1. สังเกต (Notice)

อารมณ์มักส่งสัญญาณออกมาก่อนที่เราจะรู้ตัว เช่น คิ้วขมวด ไหล่ตึง หรือเสียงที่เปลี่ยนไป ดังนั้นก่อนเริ่มทำกิจกรรมอะไรสักอย่าง ให้ลองสังเกตอารมณ์ของตัวเองดูก่อน เช่น ก่อนเริ่มประชุม ลองเช็กตัวเองว่าอยู่ในสภาวะไหน เช่น รู้สึกกังวล ตื่นเต้น หรือเหนื่อยล้า รวมทั้งสังเกตคนในทีม เช่น ถ้าคนที่ปกติร่าเริงเงียบผิดปกติ อาจมีบางอย่างที่เขากำลังเผชิญอยู่ จากนั้นจึงตั้งชื่ออารมณ์ที่เราสังเกตได้ ตามขั้นตอนต่อไป

2. ตั้งชื่อ (Name)

การเรียกชื่ออารมณ์ให้ถูกต้อง จะช่วยให้เราเข้าใจมันมากขึ้น แทนที่จะบอกแค่ว่า “รู้สึกแย่” ลองเจาะลึกว่า จริง ๆ แล้วคือ “โกรธ” “ผิดหวัง” หรือ “วิตกกังวล” กันแน่ เวลาคุยกับทีม ลองใช้คำอธิบายที่ละเอียดขึ้น เช่น “ผมรู้สึกกังวลเพราะกำหนดเวลาที่รัดตัว” แทนที่จะพูดว่า “ผมเครียด” และอาจจะกระตุ้นทีมด้วยคำถาม เช่น “สิ่งที่คุณรู้สึกตอนนี้คือความท้าทายหรือความกดดัน?” เพื่อเป็นการเชื่อมโยงอารมณ์ของผู้นำกับทีมเข้าด้วยกัน

3. เข้าใจความต้องการ (Need)

อารมณ์เป็นเหมือน “ข้อความที่ซ่อนอยู่” ส่งมาบอกเราว่ามีความต้องการหรือคุณค่าบางอย่างกำลังถูกท้าทาย เช่น ถ้าคุณรู้สึกโกรธ อาจสะท้อนว่าคุณต้องการความยุติธรรม หรือกรอบที่ชัดเจน หากทีมรู้สึกท้อแท้ อาจหมายถึงพวกเขาต้องการการยอมรับ หรือเห็นคุณค่าของงานมากกว่านี้ ผู้นำควรถามแบบเปิด เช่น “ช่วงนี้มีอะไรที่ทำให้คุณรู้สึกไม่สบายใจในการทำงานหรือเปล่า?” เพื่อทำความเข้าใจความต้องการของตนเอง และของทีมงานให้ชัดเจนมากขึ้น

4. ทำให้เป็นเรื่องปกติ (Normalize)

เมื่อผู้นำกล้าแสดงออกทางอารมณ์อย่างพอดี ย้ำนะครับว่าอย่างพอดี ทีมก็จะกล้าเปิดเผยและเชื่อใจมากขึ้น เช่น ในช่วงงานเร่งด่วน คุณอาจบอกว่า “ผมเองก็รู้สึกเครียดเหมือนกัน แต่เราจะผ่านมันไปด้วยกัน” หรือ เริ่มประชุมด้วยคำถามง่าย ๆ ว่า “วันนี้มีเรื่องอะไรที่ทำให้คุณรู้สึกดี? และเรื่องไหนที่กังวลอยู่?” ผู้นำสามารถแบ่งปันประสบการณ์จริงของตัวเอง เพื่อให้ทีมเห็นว่าผู้นำก็เป็นมนุษย์เหมือนกัน

สรุปแล้ว อารมณ์ไม่ใช่ศัตรูของการทำงาน แต่คือเครื่องมือทรงพลังในการสร้างความเชื่อมโยง ความไว้วางใจ และแรงบันดาลใจให้ทีม ผู้นำที่สามารถ สังเกต-ตั้งชื่อ-เข้าใจความต้องการ-ทำให้เป็นเรื่องปกติ จะไม่เพียงทำให้ทีมแข็งแรงขึ้น แต่ยังสร้างวัฒนธรรมการทำงานที่จริงใจ โปร่งใส และยั่งยืน