ว่าด้วยความสงสาร กับการบริหารคน

เคยได้ยินคำพูดในลักษณะนี้บ้างหรือไม่ครับ “อย่าไปลงโทษพนักงานเขาเลย สงสารเขา” หรือ “อย่าไปลดเงินเดือนพนักงานเลย สงสารเขา ลูกก็ยังเด็ก” หรือ “อย่าไปเอาเขาออกเลย สงสารเขา” ฯลฯ ท่านผู้อ่านคิดอย่างไรครับ

จริงๆ ประเด็นนี้เป็นประเด็นที่อาจจะละเอียดอ่อนหน่อยนะครับ แต่จะว่าไปมันก็เกิดขึ้นจริงกับหลายองค์กร ประเด็นก็คือ พนักงานทำผิดจริง อาจจะผิดเบา ผิดแรง ก็แล้วแต่กรณี แต่ผู้จัดการ หัวหน้างาน หรือแม้แต่ฝ่ายบุคคลเอง กลับรู้สึกสงสาร และไม่อยากจะลงโทษ หรือบางกรณีกลับกลายเป็นการช่วยเหลือพนักงานทำผิดก็มี

เราลองมาดูประเด็นหลักๆ ของความสงสารกันสักหน่อย

• “ให้พนักงานคนนี้ผ่านทดลองงานเถอะนะ สงสารเขา” ทั้งๆ ที่ผลงานในช่วงทดลองงานก็เห็นได้ชัดว่าไม่ดีพอ และไม่ผ่านเกณฑ์ที่กำหนดไว้ แต่นายกลับปล่อย และให้พนักงานผ่านทดลองงาน ถามว่า ในกรณีนี้จะเกิดอะไรขึ้นตามมาบ้าง จริงๆ ถ้าเรามั่นใจว่าพนักงานไม่ผ่านทดลองงานจริงๆ แปลว่าเขาไม่น่าจะทำงานกับบริษัทได้ ดังนั้นก็ให้จากกันไปด้วยดี แต่กรณีนี้ เรากลับยอมให้ผ่านทดลองงาน โดยให้เหตุผลว่าสงสารพนักงาน เดี๋ยวเขาจะไม่มีงานทำ

 

• “แม้ผลงานจะไม่ดี แต่ก็ขึ้นเงินเดือนให้เขาหน่อยเถอะ สงสารเขา” นี่ก็อีกประเด็นหนึ่ง ผมเคยเจอกับบางองค์กรที่มีการประเมินผลงานออกมาอย่างชัดเจนมาก มีการประเมินพฤติกรรม มีการประเมินตัวชี้วัดผลงาน และอีกทั้งยังมีในเรื่องของการทำ performance Calibration ที่ดี เพื่อพิจารณาว่าพนักงานคนไหนที่มีผลงานที่ดี หรือไม่ดีจริงๆ พอทำเสร็จ และเริ่มเห็นว่ามีใครบ้างที่ได้รับการขึ้นเงินเดือนเท่าไหร่กันบ้าง ก็เริ่มรู้สึกสงสารพนักงานที่ได้ผลงานไม่ดี ก็เลยมีการพูดคุยกันว่า แม้ว่าผลงานจะไม่ดี แต่ก็น่าจะแบ่งให้เหมือนกันดีหรือไม่ เพราะน่าสงสาร และพนักงานก็ทำงานกับเรามานานแล้ว กรณีนี้ ก็จะทำให้ระบบการประเมินผลงาน และการให้รางวัลขาดความศักดิ์สิทธิ์ไปได้เช่นกัน

 

• “ให้โอกาสเขาหน่อยเถอะ เขาเองก็ไม่เคยทำผิดมาก่อน อย่าไล่เขาออกเลย” กรณีนี้ต้องบอกก่อนว่า พนักงานทำความผิดร้ายแรงเข้าขั้นทุจริตต่อหน้าที่เลย แต่ผู้จัดการกลับคุยกับผู้บริหารว่าให้โอกาสเขาอีกครั้ง อย่างที่บอกว่า ประเด็นแบบนี้มันละเอียดอ่อน บางคนอาจจะให้โอกาส บางคนอาจจะไม่ให้ ประเด็นก็คือ ผู้จัดการกลับมองว่า เรื่องแค่นี้เองน่าจะให้โอกาสกันบ้าง

 

• “เอาเงินขึ้นในส่วนของพี่ที่ได้ ไปให้น้องเขาก็ได้นะ สงสารเขา เขาไม่ได้ขึ้นเงินเดือน” คิดอย่างไรกับคำพูดนี้ครับ ผมเคยประชุมร่วมกับผู้จัดการท่านหนึ่ง ในเรื่องของการขึ้นเงินเดือนพนักงาน และมีพนักงานคนหนึ่งซึ่งเป็นลูกน้องของผู้จัดการท่านนี้ ผลงานไม่ดีเอามากๆ และก็สรุปว่าจะไม่ให้ขึ้นเงินเดือน ผู้จัดการท่านนี้ก็พูดขี้นกลางที่ประชุมเลยว่า ให้เอาเงินขึ้นในส่วนของเขาไปแบ่งให้กับลูกน้องคนนี้ก็ได้

จริงๆ ท่านผู้อ่านอาจจะเคยมีประสบการณ์กับกรณีคล้ายๆ กันแบบนี้มาบ้าง ก็เลยอยากสอบถามความคิดเห็นว่า ท่านคิดอย่างไร ความสงสารกับการบริหารคนนั้น มันไปด้วยกันได้หรือไม่ ควรหรือไม่ควร

ในมุมมองของผม ถ้าองค์กรมีกฎเกณฑ์ที่ชัดเจน HR ก็ต้องปฏิบัติตามกฎเกณฑ์เหล่านั้น มันก็เหมือนกับบ้านเมืองที่ต้องมีกฎหมาย และเวลาที่ใครทำผิด ก็ต้องรับผิดไปตามกฎที่ได้ระบุไว้ การลงโทษ ไม่ได้แปลว่า ไม่ให้โอกาส แต่เป็นการทำให้พนักงานคนอื่นรู้ว่า องค์กรของเราไม่ต้องการพนักงานที่มีพฤติกรรมแบบนี้ เพื่อที่จะได้เป็นตัวอย่างว่า อย่าทำแบบนี้นะ

ในเรื่องของผลงานก็เช่นกัน ถ้าเราต้องการจูงใจพนักงานให้สร้างผลงานที่ดี เราเองก็ต้องให้รางวัลกับพนักงานที่ทำผลงานที่ดีเช่นกัน ส่วนพนักงานที่มีผลงานไม่ดีนั้น บางคนบอกว่า ก็น่าจะให้โอกาสเขาบ้าง จริงๆ เราก็ให้โอกาสครับ ก็คือโอกาสในการพัฒนาตนเองในปีถัดไป แต่ปีนี้ในเมื่อผลงานออกมาไม่ดีตามที่ตกลงกันไว้ ก็ต้องรับผิดชอบต่อผลงานของตนเอง และรับผิดชอบต่อสิ่งที่จะเกิดขึ้นเช่นกัน แต่ถ้าปีถ้าเขาสามารถที่จะพัฒนาตนเองได้ และทำผลงานที่ดีขึ้นได้ เราก็จะให้รางวัลผลงานที่สูงขึ้นเช่นกัน