ขึ้นเงินเดือนเขาทำกันอย่างไรบ้าง3

นอกจากการขึ้นเงินเดือนสองรูปแบบที่ได้เขียนไปแล้ว ก็คือ ขึ้นเป็นเปอร์เซ็นต์ของเงินเดือนพนักงาน และขึ้นเป็นเงินคงที่ตามผลงานของพนักงานแล้ว ก็ยังมีรูปแบบการขึ้นเงินเดือนอีกสองสามรูปแบบที่ต่อยอดและพัฒนาไปจากรูปแบบ สองรูปแบบที่ผมได้เล่าให้ฟังไป

วันนี้จะเล่าให้ฟังอีกรูปแบบหนึ่งที่เขาเรียกกันว่า ขึ้นแบบ Merit Grid ซึ่งพัฒนามาจากวิธีการขึ้นเงินเดือนแบบเป็นเปอร์เซ็นต์ของเงินเดือนพนักงาน นั่นเอง

พื้นฐานของวิธีการขึ้นเงินเดือนวิธีนี้นั้น พัฒนามาจากแนวคิดที่ว่า เมื่อเงินเดือนพนักงานมีความแตกต่างกันมากขึ้นแต่ยังคงทำงานในตำแหน่งเดียว กัน มันก็จะทำให้เกิดความแตกต่างกันทางด้านเงินเดือนมากขึ้นไปอีก กล่าวคือ พนักงานที่มีเงินเดือนสูงอยู่แล้ว เมื่อขึ้นเงินเดือนเป็นเปอร์เซ็นต์ของเงินเดือนเขาเอง เขาก็จะยิ่งได้รับเงินเดือนขึ้นที่สูงขึ้นไปอีก จนอาจจะทิ้งห่างพนักงานที่เพิ่งเข้ามาใหม่ แต่ผลงานอยู่ในขั้นดีเยี่ยม จนไม่สามารถตามกันทันได้เลย แบบนี้บรรดาหัวหน้างานเองก็มองว่ามันไม่ยุติธรรมสำหรับพนักงานใหม่ที่มีผล งานดี

เมื่อเกิดปัญหาดังกล่าวขึ้น ก็เลยคิดวิธีการขึ้นเงินเดือนใหม่ที่ทำให้พนักงานที่ได้รับเงินเดือนสูงอยู่ แล้วนั้น ได้รับอัตราเงินขึ้นในสัดส่วนที่น้อยลง เมื่อเทียบกับพนักงานที่ได้รับเงินเดือนต่ำกว่า โดยที่เงินเดือนจะสูงหรือจะต่ำนั้นเขาใช้โครงสร้างเงินเดือนเป็นเครื่องมือ ในการเปรียบเทียบ ดังรูป

maximum

ช่วงเงินเดือนที่ Q3

ช่วงเงินเดือนที่ Q2

ช่วงเงินเดือนที่ Q1

minimum

ดังรูปข้างบนนี้ สมมติว่าคือโครงสร้างเงินเดือนของระดับงานหนึ่ง ซึ่งปกติก็จะประกอบไปด้วย maximum midpoint และ minimum เขาก็จะแบ่งช่วงเงินเดือนในโครงสร้างเงินเดือนออกเป็นช่วงๆ ไปอีก เช่นในตัวอย่างนี้จะแบ่งออกเป็น 3 ช่วงง่าย ๆ ก็คือ Q1 Q2 และ Q3 พนักงานคนใดที่ได้รับเงินเดือนในช่วง Q1 ส่วนใหญ่เป็นพนักงานที่เพิ่งเริ่มต้นการทำงานใหม่ๆ มีเงินเดือนอยู่ในช่วงต่ำที่สุดของกระบอกเงินเดือน ส่วนพนักงานที่อยู่ในช่วง Q3 ก็คือพนักงานที่ได้รับเงินเดือนในช่วงสูงของกระบอกเงินเดือน

พอแบ่งระดับเงินเดือนของพนักงานออกเป็น 3 ช่วงแล้ว ก็จะมีการกำหนดตารางการขึ้นเงินเดือนให้มีอัตราการขึ้นเงินเดือนเป็น เปอร์เซ็นต์ที่ลดหลั่นกันลงไปตามเงินเดือนของพนักงาน พนักงานคนใดที่ได้รับเงินเดือนในช่วงสูงอยู่แล้วก็จะได้รับอัตราเปอร์เซ็นต์ ขึ้นเงินเดือนที่ต่ำกว่า พนักงานที่มีเงินเดือนในช่วงที่ต่ำกว่า ดังตารางข้างล่างนี้ครับ

ระดับผลงาน	อัตราขึ้นเงินเดือน (ตามช่วงเงินเดือนของพนักงาน)
	ช่วง Q1	ช่วง Q2	ช่วง Q3
A	12	10	8
B	10	8	6
C	8	6	4
D	6	4	2
E	–	–	–

จากตาราง Merit Grid ข้างบนที่ออกแบบง่ายๆ เพื่อให้เข้าใจง่ายที่สุด ก็จะเห็นได้ชัดว่า พนักงานที่มีเงินเดือนต่ำ ก็คือมีเงินเดือนในช่วง Q1 เมื่อทำผลงานได้ A ก็จะได้รับเปอร์เซ็นต์ขึ้นในอัตรา 12% ส่วนพนักงานอีกคนที่ทำงานในตำแหน่งเดียวกันแต่มีเงินเดือนสูงในระดับ Q3 ของกระบอกแล้ว ถ้าทำผลงานในปีนี้ได้ A เช่นกัน ก็จะได้รับเปอร์เซ็นต์ขึ้นเงินเดือนในอัตรา 8%

ผลก็คือ วิธีนี้จะช่วยทำให้พนักงานที่มีผลงานดีแต่เงินเดือนน้อยอยู่ สามารถที่จะเกิดแรงจูงใจในการสร้างผลงานได้มากขึ้น เพราะได้รับอัตราขึ้นเงินเดือนที่สูง เป็นการเร่งเงินเดือนให้สอดคล้องกับฝีมือของพนักงานได้ ในทางตรงกันข้าม พนักงานที่อยู่มานาน แล้ว ทำงานเช้าชามเย็นชาม แต่ได้รับเงินเดือนสูงอยู่แล้ว เมื่อทำผลงานได้ดีเท่ากัน หรือแย่กว่า ก็จะได้รับเปอร์เซ็นต์การขึ้นเงินเดือนที่ชะลอตัวลง ประโยชน์อีกอย่างก็คือ เพื่อไม่ใช้เงินเดือนไปชนเพดานเร็วเกินไปด้วย

ถ้าลองพิจารณาดูดีๆ แล้ววิธีนี้แทบจะไม่ต่างกับวิธีการขึ้นเงินเดือนแบบเป็นตัวเงินคงที่เท่าไร นัก ก็คือไปชะลอเงินขึ้นของพนักงานที่มีเงินเดือนสูงอยู่แล้วให้ช้าลง และไปเร่งเงินเดือนของพนักงานใหม่ที่มีผลงานดีให้เร็วขึ้น

วิธีนี้เริ่มมีหลายบริษัทในประเทศไทยใช้กันมากขึ้น แต่ในการสร้างตารางขึ้นเงินเดือนนั้นยังต้องอาศัยหลักในการสร้างมากกว่าที่ ผมทำให้เห็นนะครับ เพราะต้องนำเอาเปอร์เซ็นต์งบประมาณที่ได้สำหรับการขึ้นเงินเดือนในแต่ละปี และต้องนำจำนวนพนักงานในแต่ละระดับผลงานที่ได้จากการประเมินผลงาน มาใช้ในการคำนวณเพื่อสร้างตาราง Merit Grid นี้ครับ

ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร