การรักษาพนักงานตามแนว Maslow 5

ความต้องการขั้นสูงสุดของคนเราตามทฤษฎีความต้องการ 5 ขั้นของ Maslow ก็คือ ความต้องการประสบความสำเร็จส่วนตน (Self Actualization) ซึ่งก็คือ ถ้าคนเรารู้สึกว่าได้ทำในสิ่งที่ทำให้ตนประสบความสำเร็จในชีวิตได้ ก็จะยิ่งมีแรงจูงใจในการทำสิ่งนั้นมากขึ้นไปอีก

เคยถามตัวเองมั้ยครับว่า เมื่อพนักงานเข้ามาทำงานในองค์กรแล้ว สิ่งที่พนักงานต้องการประสบความสำเร็จในชีวิตการทำงานของตนเองคืออะไร คำตอบง่ายๆ ที่ผมมักจะได้รับจากพนักงานที่ผมไปบรรยายให้ก็คือ “ต้องการความก้าวหน้าในการทำงาน” แล้วองค์กรจะมีเครื่องมืออะไรบ้างที่จะช่วยให้พนักงานรู้สึกว่ามีความก้าวหน้าในการทำงาน เพื่อที่จะเป็นเครื่องมือในการจูงใจให้พนักงานอยากทำงานอย่างเต็มที่

เครื่องมือที่องค์กรจะสามารถช่วยให้พนักงานประสบความสำเร็จในชีวิตการทำงานของตนเองได้ก็คือ การฝึกอบรมและการพัฒนาพนักงาน การวางเส้นทางสายอาชีพ การสร้างความก้าวหน้าในหน้าที่การทำงาน และการส่งเสริมให้พนักงานได้รับความรู้จากแหล่งต่างๆ มากขึ้น ถ้าพนักงานเข้ามาทำงานแล้วได้รับการตอบสนองความต้องการจนครบ 4 ขั้นแล้ว แต่ขั้นที่ 5 นี้องค์กรไม่สามารถตอบสนองได้ พนักงานก็จะไม่มีแรงจูงใจในการทำงาน เพราะทำไปแล้วก็ไม่มีความก้าวหน้าในการทำงาน ก็เลยไม่รู้ว่าจะทำไปทำไม สุดท้ายก็ต้องไปหาบริษัทอื่น ที่สามารถจะตอบสนองความต้องการในเรื่องของความก้าวหน้าในหน้าที่การงานได้

เครื่องมือที่สำคัญก็คือ การวาง Career Path และการช่วยพนักงานทำ Career Planning รวมทั้งการส่งเสริมและพัฒนาฝีมือพนักงานให้สอดคล้องกับแผนอาชีพที่วางไว้ ในองค์กรขนาดใหญ่นั้นจะมีการกำหนดสิ่งต่างๆ เหล่านี้ไว้อย่างชัดเจน ซึ่งพนักงานสามารถที่จะเติบโตก้าวหน้าในเส้นทางอาชีพของตนเองได้

องค์กรขนาดเล็กแม้ว่าจะไม่มีการกำหนดเส้นทางสายอาชีพไว้อย่างชัดเจนก็ตาม แต่ก็ยังสามารถส่งเสริมให้พนักงานได้รับความก้าวหน้าในหน้าที่การงานได้ โดยการส่งพนักงานไปฝึกอบรม และเพิ่มพูนความรู้ในเรื่องต่างๆ เพื่อให้เขามีความสามารถมากขึ้น เพื่อที่จะเป็นพื้นฐานในการเติบโตในหน้าที่การงานต่อไปได้

เมื่ออ่านจบแล้วทั้ง 5 ตอน ผมก็อยากให้แต่ละท่านลองพิจารณาดูว่าองค์กรของเรานั้นยังขาดแรงจูงใจในจุดใดบ้าง หรือต้องเสริมในเรื่องใดบ้าง ทั้งนี้เพื่อเป็นการสร้างสภาพแวดล้อมต่างๆ ให้พนักงานรู้สึกได้รับแรงจูงใจที่ดีในการสร้างผลงานให้กับองค์กร ผมเชื่อว่าทุกองค์กรพยายามสร้างระบบต่างๆ ขึ้นมาเพื่อการบริหารทรัพยากรบุคคลที่มีประสิทธิภาพ แต่ก็ต้องลองพิจารณาและทบทวนว่าระบบต่างๆ ที่เรามีนั้น สามารถตอบโจทย์ หรือตอบวัตถุประสงค์ของการมีระบบนั้นๆ ได้มากน้อยเพียงใด ทั้งนี้ก็เพื่อให้เรามีทรัพยากรบุคคลที่แข็งแกร่ง และพร้อมที่จะพัฒนาองค์กรต่อไปอย่างไม่หยุดยั้ง

ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร