หัวหน้ากับลูกน้องปัญหาคลาสสิค

การเป็นหัวหน้าคนได้นั้น ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย แต่ก็ไม่ใช่เรื่องยากเกิดความสามารถของคนเราทุกคน แต่ทำไมปัญหาระหว่างหัวหน้ากับลูกน้องถึงไม่เคยจบสิ้นสักที แม้ว่าจะมีหลักการในการเป็นหัวหน้าที่ดี มีการฝึกอบรม มีการพัฒนาทักษะในการเป็นหัวหน้า ฯลฯ บางองค์กรทำทุกอย่าง แต่สุดท้ายก็เหมือนเดิม

บางองค์กรก็มีข้อมูลจากการสัมภาษณ์พนักงานที่ลาออกจากบริษัทถึงสาเหตุที่ออก คำตอบส่วนใหญ่ก็คือ ลาออกเพราะหัวหน้างานไม่ดี หัวหน้าไม่ดูแล หัวหน้าไม่เคยใส่ใจในความรู้สึกของพนักงาน หัวหน้าไม่เคยคุยด้วยเลย หัวหน้าลำเอียง หัวหน้ายึดตัวเองเป็นใหญ่ และครอบงำความคิดของทุกคน ฯลฯ

องค์กรของท่านเกิดปัญหาแบบนี้ขึ้นบ้างหรือเปล่าครับ

ผมเชื่อว่าทุกองค์กรต้องมีปัญหาแนวๆ นี้เกิดขึ้นอย่างแน่นอน เพราะแต่ละองค์กรย่อมต้องอาศัยหัวหน้างานในแต่ละระดับที่ทำหน้าที่วางแผน ควบคุมดูแลงานเพื่อให้งานออกมาได้ตามเป้าหมายที่กำหนดไว้

ดังนั้นพนักงานที่จะต้องรับบทบาทเป็นหัวหน้าคนนั้น จะต้องมีการเตรียมตัวก่อนครับ เพราะจู่ๆ จะจับเอาพนักงานที่ทำงานเก่งๆ ให้เลื่อนตำแหน่งขึ้นมาเป็นหัวหน้าเพื่อดูแลคนอื่นนั้น ผมว่าตรรกะมันไม่ค่อยถูกต้องเท่าไหร่ แต่หลายๆ องค์กรก็ใช้เหตุผลนี้ในการเลื่อนตำแหน่งให้กับพนักงานที่มีฝีมือดีๆ ทำงานของตนเองได้เยี่ยม ให้ขึ้นมาดูแลทีมงาน โดยเชื่อว่า ฝีมือในการทำที่ดีนั้น จะทำให้เขาสามารถดูแลพนักงานได้ดีไปด้วย แต่พอเอาเข้าจริงๆ กลับตรงกันข้าม หัวหน้างานใหม่ๆ บางคนถึงกับลาออกเลยก็มีนะครับ เพราะไม่สามารถที่จะควบคุมดูแลทีมงานได้อย่างที่ตั้งใจ ทำไมถึงเกิดปัญหานี้ขึ้น

สาเหตุก็คือ เราไม่มีการเตรียมความพร้อมในการเป็นหัวหน้าให้กับพนักงานเลย โดยเฉพาะบริษัทขนาดกลาง และขนาดเล็ก ที่ไม่ค่อยให้ความสำคัญกับเรื่องของการฝึกอบรม และการเตรียมความพร้อมต่างๆ เหล่านี้ ก็จะเกิดปัญหาที่ว่า หัวหน้ากับลูกน้องทำงานด้วยกันไม่ได้เลย ดังนั้นผมคิดว่า บริษัทควรจะมีการเตรียมความพร้อมให้กับพนักงานที่จะต้องขึ้นมาดำรงตำแหน่งหัวหน้างานให้ดีเสียก่อน เพื่อที่จะไม่เกิดปัญหาอย่างที่กล่าวมา

คุณสมบัติของคนที่เป็นหัวหน้างานที่ดีนั้น จริงๆ ก็มีหลายตำราที่เขียนไว้ แต่จากประสบการณ์ของผมเอง และจากการสังเกตคนที่เป็นหัวหน้าที่ดีจากหลายๆ องค์กรนั้น ทุกคนมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งที่เหมือนกันหมดก็คือ “CARE” ครับ แปลเป็นไทยว่า การเอาใจใส่ในคนอื่น และในทางตรงกันข้าม หัวหน้างานที่ลูกน้องมักจะบ่นว่าเป็นหัวหน้างานที่ไม่ดีเลย ก็คือ หัวหน้าที่ไม่ค่อย Care ลูกน้องเท่าไหร่ ไม่สนใจ ไม่ใส่ใจ

Care ในที่นี้ก็คือ ทั้งในเรื่องงาน และเรื่องคน care ในเรื่องงานก็คือ ช่วยลูกน้องให้ทำงานให้สำเร็จให้ได้ โดยการสอนงาน แนะนำ ติชม อย่างจริงใจ ส่วน care ในเรื่องคนก็คือ สอบถามทุกข์สุข ชื่นชมเมื่อลูกน้องทำงานได้ดี ปฏิบัติต่อลูกน้องเสมือนว่าเขาเป็นคนที่มีชีวิตจิตใจ ไม่ใช่เป็นเครื่องจักร

ผมว่าแค่ง่ายๆ แค่นี้ ก็ได้ใจลูกน้องแล้วล่ะครับ ส่วนเรื่องของทฤษฎี หลักการในการเป็นหัวหน้าที่ดีนั้นต้องทำอะไรต่อบ้าง ผมว่าเรื่องนั้นฝึกเอาก็ไม่สาย แต่เรื่องแรกที่จะต้องมีในใจของหัวหน้างานที่ดีทุกคนก็คือ Care ลูกน้องนั่นเองครับ ปัจจุบันมีบางแนวคิดในไปไกลถึงขนาดที่ว่า หัวหน้า หรือผู้นำที่ดีนั้นจะต้องเป็นแบบ ผู้นำที่คอยรับใช้ลูกน้องด้วยซ้ำไป

แต่ในทางตรงกันข้าม care กันจนเกินพอดี ก็คงไม่ดีเหมือนกัน เหมือนกับ Spoil ลูกน้อง ตามใจทุกอย่าง จนผลงานก็ไม่ออก คราวนี้ลูกน้อง ได้ทีก็เลยไม่ทำงานอะไรเลย หัวหน้าเองก็ไม่กล้าทำอะไร เพราะ care แบบผิดวิธีนั่นเองครับ

จบฝั่งของคนที่เป็นหัวหน้าไปแล้ว ก็ต้องมามองฝั่งของลูกน้องบ้าง องค์กรควรจะจัดให้มีการฝึกอบรมและพัฒนาทักษะในการเป็นลูกน้อง หรือการเป็นพนักงานที่ดีสำหรับองค์กรด้วย ซึ่งองค์กรส่วนใหญ๋ไม่ค่อยมีนะครับ มีแต่จะพัฒนาหัวหน้า แต่ไม่เห็นเคยมีการพัฒนาลูกน้องที่ดีด้วยเลย

หัวหน้าบางคนเสียคนก็เพราะลูกน้องแย่ๆ ก็มีนะครับ ดังนั้นจะไปว่าฝั่งหัวหน้าฝ่ายเดียวก็ไม่ถูก เพราะเขาก็เป็นคนๆ หนึ่งที่มีความรู้สึก แต่อย่างไรก็ดี ก็คงต้องเป็นความรับผิดชอบของหัวหน้าอยู่ที่ที่จะต้องทำอย่างไรให้ลูกน้องตัวแสบยอมทำงานให้เราได้อย่างเต็มที่ นี่คือสิ่งที่ท้าทายความเป็นหัวหน้าอย่างมาก

ผมอ่านเจอข้อความชุดหนึ่งที่ส่งไปส่งมาใน Social network ก็เลยเอามาปิดท้ายให้อ่านกันดังนี้ครับ (บางท่านอาจจะเคยอ่านเจอบ้างแล้ว) ของจริงนั้นมีคำที่ไม่สุภาพอยู่ด้วย ผมขออนุญาตตัดออกให้มันสุภาพหน่อยนะครับ

“เร็ว ก็หาว่า ล้ำหน้า

ช้า ก็หาว่า อืดอาด

โง่ ก็โดน ตวาด

ฉลาด ก็โดน ระแวง

พอทำก่อน ก็บอก ไม่ได้สั่ง

ครั้งทำทีหลัง ก็หาว่า ไม่รู้จักคิด

นี่แหละชีวิตคนทำงาน”

 ผมว่านี่คือตัวอย่างของหัวหน้าที่ขาดคำว่า CARE นั่นเองครับ