ใครควรเป็นคนขึ้นเงินเดือนให้พนักงาน

พอเขียนเรื่องของการประเมินผลงานมากๆ เข้า ก็มีท่านผู้อ่านเขียนมาคุยว่า พอประเมินผลงานแล้วใครกันแน่ที่เป็นผู้ที่ขึ้นเงินเดือนให้กับพนักงาน เจ้าของ ผู้จัดการระดับสูง ผู้จัดการ หัวหน้างาน หรือ ฝ่ายบุคคล กันแน่ที่ทำหน้าที่นี้

เอาว่าในทางปฏิบัติที่ผมเคยเจอมานั้น มีหมดเลยตามที่กล่าวมาข้างต้นครับ โดยสามารถแยกเป็นประเด็นๆ ดังนี้ครับ

• บางบริษัทผูกขาดการขึ้นเงินเดือนไว้ที่เจ้าของเลยครับ ท่านจะเป็นผู้หยอดตัวเลขเงินเดือนให้กับพนักงานแต่ละคน โดยอาศัยความรู้สึก และอายุงานของพนักงานเป็นเหตุผลในการหยอด ส่วนการประเมินผลงานที่ฝ่ายบุคคลพยายามสร้างขึ้นนั้น ไม่ได้นำมาใช้เลย ถ้าเป็นแบบนี้ ผู้จัดการ และหัวหน้างาน ก็คงไม่อยากจะประเมินผลงานพนักงานหรอกนะครับ เพราะประเมินไปแล้วก็ไม่มีผลอะไรเลย เพราะรางวัลที่ได้นั้นไม่ได้ขึ้นกับผลงานเลย ขึ้นกับเจ้าของมากกว่า

• บริษัทที่มอบหมายให้ผู้จัดการระดับสูง หรือผู้จัดการฝ่าย เป็นคนขึ้นเงินเดือนให้พนักงาน ก็จะมีปัญหาที่ว่า ผู้จัดการส่วนใหญ่จะให้เงินเดือนขึ้นกับพนักงานแต่ละคนในอัตราที่เท่ากันหมด เพราะไม่รู้ว่าจะเอาเหตุผลอะไรมาบอกว่า ทำไมถึงได้เงินขึ้นที่แตกต่างกัน เหตุผลแบบนี้แปลว่า ผู้จัดการคนนั้นไม่มีความสามารถในการบริหารผลงานพนักงานเลย เขาจะอ้างว่า เพื่อความเป็นธรรมก็เลยให้ทุกคนเท่ากัน แต่ลองถามพนักงานแต่ละคนดูสิครับว่าเป็นธรรมจริงหรือ พนักงานที่เก่ง และมีผลงานดี ก็จะบอกว่าไม่เป็นธรรม ส่วนพนักงานที่มีผลงานแย่ๆ ก็จะบอกว่า เป็นธรรมที่สุด เห็นมั้ยครับ ยังไงก็ไม่เป็นธรรมอยู่ดี

• บางบริษัทก็ให้ฝ่ายบุคคลเป็นคนหยอดเงินเดือนขึ้นให้กับพนักงานแต่ละคน โดยให้ผู้จัดการประเมินผลงานมา จากนั้นฝ่ายบุคคลก็จะนำมาเข้าโค้งปรกติ ตามสัดส่วนของผลงานในแต่ละระดับ จากนั้นก็ใส่ตัวเลขเงินเดือนขึ้นให้กับพนักงานแต่ละคนตามโควต้าที่กำหนดไว้ โดยมีงบประมาณเป็นตัวล็อคไว้อีกชั้นหนึ่ง วิธีนี้ ผมมองว่าไม่ใช่วิธีที่ถูกต้องเลยครับ เพราะคนที่ควรจะให้คุณให้โทษพนักงานในเรื่องของผลงานได้อย่างดีที่สุดก็คือ หัวหน้างาน หรือผู้จัดการที่ดูแลพนักงานคนนั้นเอง เขาทำหน้าที่ในการประเมินผลงานแล้ว ก็ควรจะทำหน้าที่ในการขึ้นเงินเดือนให้กับพนักงานของตนเองด้วย

วิธีในการขึ้นเงินเดือนที่ถูกต้องน่าจะเป็นดังนี้ครับ

• หัวหน้างาน หรือผู้จัดการทำหน้าที่ในการประเมินผลงานพนักงาน

• ฝ่ายบุคคลทำหน้าที่ในการนำเสนองบประมาณที่จะใช้ในการขึ้นเงินเดือนในแต่ละปี ซึ่งก็ต้องไปพิจารณาและหาข้อมูลในเรื่องนี้จากแหล่งต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการสำรวจค่าจ้างเงินเดือน ภาวะเศรษฐกิจ ภาวะเงินเฟ้อ และความสามารถในการจ่ายของบริษัทเอง ฯลฯ

• ฝ่ายบุคคลสร้างตารางในการขึ้นเงินเดือนที่เป็นมาตรฐาน ก็คือ ใครได้ผลงาน A ก็ขึ้นอัตราที่เท่ากันทุกฝ่าย ใครได้ B ก็ขึ้นเท่ากันทุกฝ่าย ฯลฯ เพื่อกำหนดมาตรฐานในการปรับเงินเดือนขึ้นให้อยู่ในเกณฑ์เดียวกันทั้งบริษัท ไม่ใช่ให้ต่างฝ่ายต่างกำหนดกันเอง จากนั้นก็ส่งตารางการขึ้นเงินเดือนนี้ พร้อมกับงบประมาณของแต่ละฝ่ายให้กับผู้จัดการฝ่ายต่างๆ ในบริษัท

• ผู้จัดการฝ่ายต่างๆ ก็จะทำหน้าที่ในการขึ้นเงินเดือนให้กับพนักงาน โดยให้อยู่ในงบประมาณที่กำหนด และขึ้นตามเกณฑ์กลางที่ฝ่ายบุคคลกำหนดไว้ให้เหมือนกันทั้งองค์กร ดังนั้นด้วยวิธีนี้ ผู้จัดการฝ่ายที่ทำหน้าที่ในการประเมินผลงานลูกน้อง ก็จะทำหน้าที่ในการให้รางวัลไปด้วย และจะยังสามารถอธิบายได้ว่าทำไมถึงให้พนักงานคนนั้นมากกว่า หรือน้อยกว่า โดยอาศัยผลงานของพนักงานที่ได้มาเป็นเหตุผลนั่นเองครับ

ด้วยวิธีนี้บริษัทเองก็จะสามารถควบคุมงบประมาณในการขึ้นเงินเดือนได้ และยังสามารถทำให้ผู้จัดการทุกคนบริหารผลงานของลูกน้องตนเอง และให้คุณให้โทษพนักงานของตนเองได้ตามอำนาจหน้าที่