พื้นฐานของภาวะผู้นำ ก็คือความรัก

ผมได้เขียนเรื่องของภาวะผู้นำมาหลายตอน และได้เล่าให้ฟังถึงคุณสมบัติของผู้นำไปก็หลายเรื่อง ก็มีท่านผู้อ่านเขียนมาคุยกันว่า ทำอย่างไรจึงจะสามารถเป็นผู้นำที่แท้จริงได้ โดยที่ไม่ใช่เพียงแค่นำเพราะตำแหน่งเท่านั้น

ก่อนอื่นก็คงต้องท้าวความไปถึงเรื่องของผู้นำว่า เป็นเรื่องที่เรียนรู้และฝึกกันได้หรือไม่ จริงๆ ในอดีตนั้น มีนักวิชาการหลายคนที่บอกว่าผู้นำเป็นเรื่องที่เป็นมาแต่กำเนิด ไม่สามารถที่จะฝึกฝนกันได้เลย แต่ในปัจจุบันนี้ เขาเชื่อกันว่าผู้นำนั้นสามารถเรียนรู้และฝึกฝนกันได้ ไม่ใช่มาจากกรรมพันธุ์ครับ ดังนั้นทุกท่านก็สามารถที่จะเป็นผู้นำได้ครับ ถ้าให้เวลากับการฝึกฝนตัวเองให้เป็นผู้นำที่ดี

เรื่องของผู้นำนั้นมีคุณสมบัติอยู่มากมาย หลายนิยามครับ และก็มีหลายโรงเรียนผู้นำที่สอนเรื่องนี้อยู่ และก็มีแนวความคิดที่เหมือนกันบ้าง แตกต่างกันบ้าง แต่พื้นฐานของการเป็นผู้นำที่ดีนั้น ผมคิดว่าคล้ายกันมากครับ เรียกได้ว่า เกือบเหมือนกันเลยในคุณสมบัติพื้นฐานครับ

ซึ่งคุณสมบัติพื้นฐานของผู้นำที่ดีก็คือ “การให้ความรักกับคนอื่น” ผมได้อ่านเจอคำพูดของนักพูดและนักวิชาการเรื่องของภาวะผู้นำในระดับโลกคนหนึ่งคือ John C. Maxwell และขอหยิบมาอ้างอิงเพื่อให้กับหลายๆ ท่านได้นำไปใช้ในชีวิตจริงดังนี้ครับ

“You can love people without leading them

But you cannot lead people without loving them”

ถ้าจะแปลเป็นไทยง่ายๆ ก็คือ เราสามารถที่จะรักคนอื่นได้โดยที่ไม่จำเป็นต้องเป็นผู้นำเขา แต่เราจะไม่สามารถนำคนอื่นได้เลย ถ้าเราไม่ได้รักเขาซะก่อน

ผมมานั่งลองพิจารณาคำพูดนี้ดูแล้ว ก็มีความเห็นว่าเป็นความจริงอย่างเถียงไม่ได้เลยครับ การที่เราจะนำคนอื่นได้ แปลว่า คนอื่นยอมตามเราอย่างเต็มใจนั้น ถ้าเราไม่ได้รักเขาก่อน เขาก็ไม่มีวันจะยอมตามเราด้วยความเต็มใจ

การที่หัวหน้างานพร่ำบ่นว่า ลูกน้องคนนี้ไม่เชื่อฟัง ดื้อทั้งต่อหน้าและลับหลัง สั่งให้ทำอะไรก็ไม่ยอมทำ แถมยังมีพฤติกรรมที่ต่อต้านเราที่เป็นหัวหน้าเขาอีกด้วย ลองนั่งพิจารณาดูก็ได้นะครับว่า เราเองรู้สึกอย่างไรกับลูกน้องคนนั้นตั้งแต่แรกเจอ ถ้าเรารู้สึกไม่ชอบขี้หน้า ไม่ค่อยอยากคุยด้วย และไม่อยากจะสุงสิงกะลูกน้องคนนี้ ผมเชื่อเลยครับว่าเจ้าตัวลูกน้องคนนี้เขาสามารถรับรู้ได้นะครับ โดยที่ไม่จำเป็นต้องพูดอะไรเลยสักคำครับ พฤติกรรมของเรา แววตาของเรา น้ำเสียง คำพูด ทุกอย่างมันจะสื่อในแบบที่เรารู้สึกครับ พอลูกน้องคนนั้นรับทราบว่านายไม่ชอบเขา เขาก็ไม่ชอบนายเหมือนกัน ดังนั้น เมื่อมีโอกาสเขาก็จะดื้อ และไม่ยอมเชื่อฟัง ไม่ยอมตาม ฯลฯ

ดังนั้นการที่เราจะเป็นผู้นำที่แท้จริงได้นั้น เราจะต้องรักคนที่เราจะนำเขาก่อนครับ รักอย่างไม่มีเงื่อนไขครับ (รักในที่นี้ไม่ได้หมายถึงเรื่องชู้สาวนะครับ) รัก และมีความหวังดีให้กับผู้ตามของเราอย่างจริงใจครับ แล้วความจริงใจนี้ จะส่งผลให้เราและลูกน้องมีความรู้สึกที่ดีต่อกัน เมื่อเรารักลูกน้อง ลูกน้องรู้สึกได้ ก็จะรักเราตอบ ใครจะไม่รักคนที่เขาหวังดีต่อเราอย่างจริงใจได้ล่ะครับ จริงมั้ยครับ

เมื่อผู้นำและผู้ตามมีความรู้สึกที่ดีต่อกันแล้ว จากนี้ต่อไป ผู้นำก็จะสามารถนำทางเขาไปได้โดยที่เขาไม่ดื้อแพ่ง หรือเอาสีข้างเข้าถูครับ จะกลายเป็นคุยกับด้วยเหตุด้วยผล ยอมรับการด้วยเหตุผล และความเข้าใจซึ่งกันและกันครับ เมื่อเรามีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันมากเท่าไร จะทำให้ผู้นำไม่จำเป็นต้องสั่งการอะไรมากมายเลยครับ บางครั้งแค่เพียงพูดสั้นๆ หรือบางทีไม่ต้องสั่งด้วยซ้ำ ลูกน้องก็ทำมาให้แล้วครับ

วันนี้คุณรักลูกน้องของคุณหรือยังครับ