นิทานสอนใจ ไหแห่งยาพิษ

ในโลกที่ความรวดเร็วทำให้ใจคนร้อนรุ่ม เรามักเผลอปล่อยให้ไฟแห่งโทสะ แผดเผาตัวเองเพียงเพราะคำพูดไม่กี่คำหรือการกระทำที่ไม่ดั่งใจ การแบกความโกรธเอาไว้ก็เหมือนกับการกำถ่านร้อน ๆ เพื่อหมายจะปาใส่ผู้อื่น แต่คนที่มือพองและเจ็บปวดก่อนใคร ก็คือตัวเราเอง

เย็นวันหนึ่งที่ลานวัดป่า เณรมั่น เดินกระทืบเท้าเข้ามาหา หลวงตาคง ด้วยใบหน้าแดงก่ำ ลมหายใจฟืดฟาดด้วยความโมโห

“หลวงตาครับ! โยมในหมู่บ้านคนนั้นเขาด่าทอผมอย่างไม่ยุติธรรม ผมพยายามจะอดทนแล้วแต่ใจมันร้อนเหมือนไฟ สั่งสอนเขาคืนบ้างได้ไหมครับ!”

หลวงตาคงมองใบหน้าที่บูดเบี้ยวของศิษย์ แล้วหยิบไหดินเผา ใบเก่าที่วางอยู่ข้างแคร่ขึ้นมาส่งให้

“มั่นเอาไหนี้ไปตักน้ำในลำธารมาให้หลวงตาที แต่มีข้อแม้ว่า ระหว่างทางห้ามวางไหลงพื้นเด็ดขาด และต้องแบกไว้บนบ่าข้างที่เจ้าถนัดที่สุด”

เณรมั่นรับคำด้วยความมุ่งมั่น เขาแบกไหหนักอึ้งเดินไปตักน้ำจนเต็ม แล้วเริ่มแบกกลับขึ้นเขา ทางลาดชันทำให้เขาเหงื่อโชก ไหล่เริ่มล้าจนสั่นเทิ้ม แต่เขาก็ไม่ยอมวางตามคำสั่งหลวงตา ยิ่งเดินไกลออกไป ไหที่ดูเหมือนจะเบาก็เริ่มหนักราวก้อนหินยักษ์ ใจเขาก็ยิ่งขุ่นมัว “ทำไมหลวงตาต้องให้เรามาแบกของหนักตอนที่กำลังโมโหด้วยนะ!”

เมื่อมาถึงหน้ากุฏิ เณรมั่นวางไหลงดัง ปึก! ด้วยความเหนื่อยหน่าย “น้ำมาแล้วครับหลวงตา หนักเหลือเกินครับ!”

หลวงตาคงยิ้มแล้วถามเรียบ ๆ “มั่น ตอนที่เจ้าแบกไหขึ้นมา เจ้ายังคิดเรื่องที่โยมด่าเจ้าอยู่ไหม?”

เณรมั่นชะงัก “แทบไม่ได้คิดเลยครับหลวงตา ผมมัวแต่กังวลเรื่องความหนักของไหกับความเจ็บที่บ่า”

“ความโกรธก็เหมือนไหใบนี้แหละมั่น” หลวงตากล่าวพลางชี้ไปที่ไห “โยมคนนั้นเขาด่าเจ้าจบไปนานแล้ว เหมือนเขาโยนไหเปล่ามาให้เจ้า แต่เจ้ากลับเลือกที่จะ ‘ตักน้ำแห่งโทสะ’ ใส่เข้าไปจนเต็ม แล้วแบกมันไว้บนบ่าตัวเอง เดินไปไหนก็หนัก ไปไหนก็ทุกข์ เจ้าแบกมันไว้ทำไมกัน?”

เณรมั่นมองดูไหน้ำ แล้วมองดูไหล่ที่แดงช้ำของตนเอง เขาเริ่มเข้าใจแล้วว่าความโกรธไม่ได้ทำร้ายคนที่ด่าเขาเลย แต่มันกำลังกดทับและกัดกินตัวเขาเองต่างหาก

“วางมันลงเสียเถอะมั่น ไหใบนี้มันหนักเพราะเจ้าถือ ถ้าเจ้าไม่รับไหมาแต่แรก หรือรับมาแล้วรีบวางลงเสีย เจ้าก็คงเดินตัวเบามาถึงกุฏิแล้ว”

ข้อคิด

ความโกรธคือ “ของกำนัลที่ไม่มีใครต้องการ” หากเราไม่รับเอามาเป็นของตน ความโกรธนั้นย่อมตกอยู่กับผู้ให้

• อย่าเป็นผู้แบก คำด่าหรือความขัดแย้งเป็นเพียงลมที่ผ่านไป แต่ความโกรธที่ค้างคาคือสิ่งที่เราสร้างขึ้นมาแบกไว้เอง
• การวางคือการชนะ การระงับโกรธไม่ใช่การยอมแพ้ แต่คือการฉลาดพอที่จะไม่ทำร้ายตัวเองด้วยอารมณ์ของคนอื่น