นิทานสอนใจ เสียงของมือข้างเดียว

วันศุกร์ เอานิทานสอนใจมาให้อ่านอีกเช่นเคยนะครับ หลายครั้งที่นิทานสั้น ๆ แต่สามารถทำให้เราเข้าใจชีวิตได้มากขึ้น และเอามาปรับใช้กับชีวิตประจำวันได้อย่างดี เรื่องนี้ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่เป็นอย่างนั้นครับ

ในหมู่บ้านเล็ก ๆ บนภูเขา มีวัดเซนที่เงียบสงบอยู่แห่งหนึ่ง ที่นั่นมีอาจารย์เซนผู้ปรีชาสามารถและลูกศิษย์หลายคน นักเรียนทุกคนต่างมุ่งมั่นในการฝึกฝนเพื่อบรรลุความรู้แจ้ง วันหนึ่ง มีลูกศิษย์หนุ่มผู้กระตือรือร้นได้เข้ามาขอคำชี้แนะจากอาจารย์

ลูกศิษย์ถามว่า “อาจารย์ครับ อะไรคือคำถามที่ลึกซึ้งที่สุดที่ผมควรจะค้นหาคำตอบเพื่อบรรลุสัจธรรม?”

อาจารย์เซนเงียบอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนที่จะถามกลับว่า “เสียงของมือข้างเดียวที่ตบคืออะไร?”

ลูกศิษย์นิ่งงันไป เขาไม่เข้าใจสิ่งที่อาจารย์ถาม แต่เขารู้ว่าเป็นคำถามที่สำคัญมาก ลูกศิษย์จึงนั่งสมาธิและครุ่นคิดเกี่ยวกับคำถามนี้เป็นเวลานานหลายวัน แต่ไม่ว่าเขาจะคิดอย่างไร เขาก็ไม่สามารถหาคำตอบได้ เขาพยายามเอามือหนึ่งมาตบอากาศ แต่ก็ไม่ได้ยินเสียงใด ๆ

เวลาผ่านไปหลายเดือน เขารู้สึกท้อแท้และกลับไปหาอาจารย์อีกครั้ง “อาจารย์ครับ ผมไม่เข้าใจจริง ๆ เสียงของมือข้างเดียวที่ตบคืออะไร?”

อาจารย์เพียงยิ้มและกล่าวว่า “จงฝึกฝนต่อไป”

ลูกศิษย์จึงกลับไปและฝึกฝนตนเองอีกหลายปี เขาฝึกสมาธิทุกวัน และค้นหาคำตอบของคำถามนี้อยู่ตลอดเวลา ความคิดของเขาวนเวียนอยู่กับสิ่งนี้จนแทบจะไม่มีที่ว่างสำหรับสิ่งอื่นใด

จนวันหนึ่ง เมื่อเขานั่งสมาธิอย่างสงบในเช้าตรู่ ขณะที่ดวงอาทิตย์กำลังขึ้น ความคิดที่เคยวิ่งวนในใจของเขาเริ่มสงบลง เขาหยุดพยายามหาคำตอบและเพียงแต่เฝ้าดูความคิดของตนเองอย่างเงียบ ๆ เมื่อเขาปล่อยให้จิตใจของเขาเป็นอิสระจากความพยายาม จู่ ๆ เขาก็ตระหนักถึงสิ่งหนึ่ง

เสียงของมือข้างเดียวนั้นไม่ได้เป็นเสียงที่สามารถได้ยินได้ มันเป็นสิ่งที่ไม่สามารถอธิบายได้ด้วยคำพูด เป็นสัญลักษณ์ของความว่างเปล่าและความจริงที่ไม่สามารถถูกจับต้องหรือเข้าใจได้ด้วยเหตุผลและตรรกะ

ลูกศิษย์ลุกขึ้นและเดินไปหาอาจารย์ เมื่อเขามาถึงห้อง อาจารย์มองหน้าเขาอย่างเงียบงันโดยไม่ต้องถามอะไร ลูกศิษย์กล่าวเพียงว่า “ผมเข้าใจแล้วครับ”

อาจารย์พยักหน้าเบา ๆ และตอบว่า “ใช่แล้ว ความจริงบางอย่างไม่จำเป็นต้องอธิบายเป็นคำพูด และบางครั้งคำตอบก็คือการเงียบ”

ข้อคิด:

ความจริงบางอย่างในชีวิตไม่สามารถอธิบายได้ด้วยคำพูดหรือเหตุผล บางคำถามไม่ต้องการคำตอบเป็นคำพูด แต่อยู่ในความรู้สึกและการตระหนักรู้ที่ลึกซึ้งภายใน การพยายามมากเกินไปเพื่อหาคำตอบอาจทำให้เราพลาดที่จะเห็นความจริงที่อยู่ตรงหน้า