คงเคยได้ยินเรื่องของ Mindset กันมาบ้างนะครับ ว่า คนเราปกติจะมี Mindset อยู่สองแบบก็คือ Growth Mindset และ Fixed Mindset ซึ่งมีลักษณะค่อนข้างจะตรงกันข้ามกันเลย กล่าวคือ คนที่มี Growth Mindset ก็มักจะมองโลกในแง่ดี มองในลักษณะที่ว่า ปัญหาก็คือ สิ่งที่เข้ามาท้าทายเรา และไม่มีอะไรที่เราทำไม่ได้ ถ้าเราพยายาม รวมทั้งคิดเสมอว่า คนเรานั้นยังเรียนรู้อะไรต่อมิอะไรได้อีกเยอะมากมาย
ส่วนคนที่มีลักษณะแบบ Fixed Mindset ก็คือ คนที่คิดว่า ตนเองเก่งแล้ว หรือไม่เก่งอยู่แล้ว ก็จะมองอยู่แบบนั้น มองว่าปัญหาคือสิ่งที่เข้ามาทำให้ชีวิตปั่นป่วน และไม่สามารถที่จะแก้ไขอะไรได้ การเรียนรู้ก็จะจำกัดอยู่กับเรื่องเดิมๆ รวมถึงคิดเสมอว่า เรารู้แค่นี้ก็คือแค่นี้ และจะไม่คิดที่จะเรียนรู้อะไรใหม่ๆ เพราะคิดว่า เราเรียนรู้ต่อไปอีกไม่ได้
ที่เขียนเรื่องนี้ขึ้นมาก็เพราะว่า องค์กรต่างๆ ที่เติบโตได้เร็ว หรือช้า นั้น ส่วนหนึ่งก็มาจาก mindset ของผู้บริหาร หรือของผู้นำองค์กรด้วยเช่นกัน
ผมเคยคุยกับผู้บริหารหลายคน ถ้าเป็นองค์กรแบบที่เติบโตอย่างรวดเร็ว และเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ ไม่หยุดอยู่กับที่ มักจะมีอะไรใหม่ๆ ออกมาให้ลูกค้าเห็นเสมอนั้น ผู้บริหารส่วนใหญ่ก็จะเป็นลักษณะ Growth Mindset
ชอบคิด ชอบเรียนรู้ ชอบที่จะทำอะไรใหม่ๆ เสมอ และเชื่อเสมอว่า เราสามารถเติบโตต่อไปได้อย่างต่อเนื่อง
ตรงกับข้ามกับผู้บริหารของบางองค์กร ที่เป็นแบบ Fixed Mindset ก็มักจะมีข้ออ้างเสมอว่า มันมีเหตุการณ์อื่นๆ เข้ามาทำให้งานของเราไม่สำเร็จ คำพูดที่มักจะได้ยินเสมอก็คือ
“ก็วัฒนธรรมองค์กรของเรามันเป็นแบบนี้ มันก็เลยเปลี่ยนแปลงอะไรไม่ได้”
“ก็คนของเรามันมีแต่ Deadwood ก็เลยเปลี่ยนแปลงอะไรไม่ได้”
“ก็ด้วยค่าจ้างเงินเดือนต่ำขนาดนี้ แล้วใครจะมาทำงานให้” แล้วพอถามว่า ทำไมไม่ปรับปรุงโครงสร้างเงินเดือน
คำตอบที่ได้มาก็กลับไปที่ข้อแรกก็คือ “ก็ด้วยวัฒนธรรมองค์กรของเรามันเป็นแบบนี้มานานมาแล้ว ก็เลยปรับเปลี่ยนอะไรม่ได้”
ผิดกับผู้บริหารที่คิดแบบ Growth Mindset ท่านจะตะลุยหมดทุกอย่าง ถ้าคิดว่า สิ่งนั้นเป็นสิ่งที่ดีแล้ว ก็จะไม่ลังเลที่จะเรียนรู้และหาวิธีการไปให้ได้ โดยไม่คิดว่า เรื่องต่างๆ เหล่านั้นจะเป็นข้อจำกัดที่ทำให้เราไปสู่เป้าหมายไม่ได้
ก็เห็นมาเยอะนะครับว่า หลายองค์กรก็สามารถที่จะเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมองค์กรใหม่ได้
หลายองค์กรก็สามารถที่จะนำเอาระบบงานใหม่ๆ เข้ามาใช้ในการทำงานอย่างได้ผล
หลายองค์กรก็เปลี่ยนจากองค์กรล้าหลัง กลายมาเป็นองค์กรแนวหน้า และกลายเป็นองค์กรที่พนักงานอยากทำงานด้วย
สุดท้ายก็อยู่ที่ผู้นำองค์กร ว่าจะคิดแบบไหน Growth Mindset หรือ Fixed Mindset

ไม่น่าเชื่อว่าความจริงอันนี้ fixed mindset เกิดขึ้นกับผู้บริหารระดับสูงของบริษัทน้ำมันอันดับสองของไทย ที่ไม่ยอมปรับเปลี่ยนวิธีทำงาน แถมยังไม่รับฟังความคิดของผู้ใต้บังคับบัญชาอีกด้วย ยิ่งไปกว่านั้น บังคับให้ผู้ใต้บังคับยัญชา ต้องทำตามแบบอย่างผู้บริหารอีก