มีใครทำ KPI เพื่อการพัฒนาพนักงานเป็นหลักบ้าง

KPI หรือตัวชี้วัดผลงานนั้น หลายองค์กรต่างก็นำมาใช้ในการบริหารทรัพยากรบุคคล โดยเฉพาะในเรื่องของการประเมินผลงาน พอพูดถึงคำว่า KPI คนส่วนใหญ่จะนึกถึงคำว่า ประเมินผลงานมากกว่า พัฒนาพนักงาน แต่ท่านทราบหรือไม่ว่า KPI ถ้าทำให้ดี จะทำให้เราสามารถที่จะใช้ในการพัฒนาพนักงานได้อย่างชัดเจน

ถ้าเราลองนึกภาพง่ายๆ ว่า ปกติเราจะตั้งเป้าหมายในการทำงานให้กับพนักงานตามแต่ละตำแหน่ง ซึ่งเป้าหมายเหล่านี้อาจจะมีชื่อเรียกแตกต่างกันไป MBO บ้าง KPI บ้าง KRA บ้าง OKR บ้าง แต่สุดท้ายมันก็คือเรื่องของผลสำเร็จของงานที่องค์กรต้องการให้แต่ละตำแหน่งสร้างให้เกิดขึ้นให้ได้ ตามหน้าที่และความรับผิดชอบที่ได้รับมอบหมายไป

เป้าหมายที่กำหนดขึ้นมานั้น โดยส่วนใหญ่มันก็จะสอดคล้องกับหน้าที่และความรับผิดชอบของงานในแต่ละตำแหน่ง เช่น งานขาย เป้าหมายก็คือต้องการยอดขาย กำไร หรืองานผลิต ก็ต้องการสินค้าที่มีคุณภาพ ภายในเวลาที่กำหนด โดยใช้ต้นทุนที่มีประสิทธิภาพ หรืองานทางด้านการจัดซื้อ ก็ต้องหาซื้อสินค้า วัตถุดิบ หรือวัสดุต่างๆ ให้ได้ตามคุณสมบัติที่กำหนดไว้ และส่งมอบได้ตรงเวลา รวมทั้งสามารถต่อรองราคาให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมได้ เป็นต้น

ทุกงานในองค์กรล้วนแต่มีวัตถุประสงค์ ตัวชี้วัด และเป้าหมายที่ต้องทำ ซึ่งถ้าเราสามารถกำหนดเป้าหมายชัดเจน นอกจากประเมินผลงานแล้ว เราสามารถนำเอาเป้าหมายที่กำหนดไว้นี้มาใช้ในการพัฒนาพนักงานได้อีกด้วย ซึ่งจริงๆ วัตถุประสงค์ และเจตนารมณ์ของการกำหนดตัวชี้วัดและเป้าหมายนั้น ก็เพื่อที่จะหาจุดที่จะพัฒนาผลงานให้ดีขึ้นอยู่แล้ว แต่กลับไม่ค่อยมีใครทำสักเท่าไหร่ วิธีการก็ไม่ได้แตกต่างจากการประเมินผลเลย แต่ขอให้เปลี่ยนมุมมองเป็นเรื่องของการพัฒนาผลงานเท่านั้น

• ติดตามผลการปฏิบัติงานเทียบกับเป้าหมายที่กำหนดไว้เป็นระยะๆ ถ้าเราต้องการนำเอาเป้าหมายมาใช้ในการพัฒนาพนักงาน สิ่งแรกที่ต้องทำหลังจากที่กำหนดเป้าหมายเรียบร้อยแล้วก็คือ การติดตามผลการปฏิบัติงานของพนักงานเทียบกับเป้าหมายที่กำหนดไว้อย่างสม่ำเสมอ ในที่นี้ก็อาจจะทุกสัปดาห์ หรือทุกสองสัปดาห์ หรืออาจจะทุกเดือน โดยเทียบผลงานที่ได้กับเป้าหมายที่ตั้งไว้ ว่าห่างสักแค่ไหน

 

• พิจารณาผลงานและเป้าหมายที่มีปัญหา ในกรณีที่ผลงานที่ออกมานั้น ห่างกับเป้าหมายที่ตั้งไว้อย่างมีนัยสำคัญ เราต้องรีบแก้ไขปัญหานี้แต่เนิ่นๆ ซึ่งก็คือ การหาสาเหตุร่วมกับพนักงานคนนั้นว่า ทำไมงานที่ออกมาถึงไม่ได้ตามเป้าหมาย สาเหตุเกิดจากอะไรบ้าง ซึ่งปกติก็หนีไม่พ้นเรื่องของ ความรู้ ทักษะ ที่ขาดไป หรืออาจจะเป็นเรื่องของปัญหาในการประสานงานกับคนอื่น หรือปัญหาระบบงานภายใน ฯลฯ

 

• พิจารณาสิ่งที่ต้องพัฒนาให้ดีขึ้น เพื่อพบสาเหตุของปัญหาแล้ว ซึ่งอาจจะมีหลายสาเหตุ ก็นำเอาเฉพาะสาเหตุที่เกี่ยวข้องกับการขาดความรู้ ทักษะ ของพนักงานมาใช้ในการวางแผนพัฒนาอย่างเร็วที่สุด ทั้งนี้ก็เพื่อให้พนักงานมีความรู้ และทักษะที่เพิ่มขึ้น เพื่อที่จะสามารถทำงานได้ตามเป้าหมายที่กำหนดไว้

ประเด็นง่ายๆ ในการใช้ KPI สำหรับการพัฒนาพนักงานนั้น เอาเข้าจริงๆ กลับไม่ค่อยมีใครนำมาใช้อย่างจริงจัง KPI กลับถูกนำมาใช้เพื่อการประเมินผลงานเพียงอย่างเดียว

บางองค์กร พนักงานไม่สามารถทำงานได้ตามเป้าหมาย ก็ต้องหาทางเอาเอง ต้องหาวิธีการกันเอง โดยที่ไม่ได้รับการสนับสนุนจากหัวหน้า หรือผู้บริหารเลยก็มี แบบนี้เรียกได้ว่า เอา KPI มาใช้เพื่อประเมินผลงานกันอย่างเดียวเลย ไม่ได้นำมาเพื่อบริหารผลงาน หรือเพื่อพัฒนาพนักงานให้มีผลงานดีขึ้นเลย

ปัญหาผลงานของพนักงาน ไม่ว่าจะเป็น ทำไมขายของไม่ได้ตามเป้าหมาย ทำไมผลิตสินค้าเสียหายบ่อย ทำไมต้นทุนถึงสูงขึ้น ทำไมถึงทำรายงานส่งได้ไม่ทันเวลา ทำไมรายงานผิดแล้วผิดอีก ฯลฯ สิ่งเหล่านี้ไม่ได้มีขึ้นเพื่อที่จะลงโทษพนักงาน แต่เราต้องหาทางแก้ไข โดยการหาสาเหตุว่าทำไมพนักงานถึงทำงานนั้นไม่ได้ตามเป้าหมาย ขาดความรู้อะไร ขาดทักษะอะไร จากนั้นก็วางแผนเพื่อพีฒนาพนักงาน ให้มีความรู้และทักษะที่ดีขึ้น เพื่อแก้ไขปัญหาผลงานนั้นให้ได้นั่นเอง

ตรรกะง่ายๆ แบบนี้ แต่ในทางปฏิบัติกลับมีบริษัทน้อยแห่งมากที่นำ KPI มาใช้ประกอบการพัฒนาพนักงานอย่างจริงจัง ส่วนใหญ่ตั้งเป้าหมายต้นปี จากนั้นก็ไม่มีการติดตามดูผลงานเลยในระหว่างปี ปลายปี ก็ค่อยมาดูผลงานกัน จากนั้นก็ประเมินกันไปตามตัวเลขที่กำหนดไว้ ได้ก็ดี ไม่ได้ก็แย่ แล้วก็จบกันไป ปีหน้าก็ตั้งเป้าหมายกันใหม่

สุดท้ายพนักงานก็ไม่ได้รับการพัฒนาอย่างที่ควรจะเป็น แต่เป้าหมายแต่ละปีก็ยากขึ้นเรื่อยๆ แล้วแบบนี้พนักงานจะไปถึงเป้าหมายได้อย่างไร