องค์กรของเราขายฝันให้กับผู้สมัครมากเกินไปหรือเปล่า

สองวันที่ผ่านมาเขียนเรื่องการสัมภาษณ์ผู้สมัคร และคุณสมบัติของผู้ที่จะสัมภาษณ์พนักงาน ก็มีท่านผู้อ่านเขียนแสดงความคิดเห็นมาในประเด็นที่น่าสนใจว่า บางองค์กรคนสัมภาษณ์ก็ขายฝันให้กับผู้สมัครมากเกินไป แบบที่ว่า ความจริงไม่ใช่เป็นแบบนั้นแน่ๆ ท่านผู้อ่านคิดว่า เวลาที่มีผู้สมัครงานมาคุยกันเรา มีการสอบถามถึงเรื่องราวต่างๆ ขององค์กร เราควรจะพูดความจริงสักไหน หรือควรจะขายฝัน เพื่อให้สร้างความอยากทำงานให้กับผู้สมัคร

มุมมองของผมที่ทำงานด้าน HR มาโดยตลอด มองว่า สิ่งที่เราควรจะพูดกับผู้สมัคร ก็คือ ความจริงที่เกิดขึ้นในการทำงาน เนื่องจากเราต้องการพนักงานที่ยินดีและเต็มใจที่จะเข้ามาร่วมหัวจมท้ายในการทำงานกับบริษัท ดังนั้นบริษัทเองก็ไม่ควรที่จะบอกอะไรเกินจริง หรือพูดอะไรที่ไม่เป็นความจริงให้ผู้สมัครเกิดความคาดหวังขึ้น

ผมเคยเห็นหลายองค์กรเวลาว่าจ้างคนเข้ามาทำงาน ก็จะป่าวประกาศถึงสิ่งที่ดีๆ ในองค์กร โดยไม่พยายามบอกสิ่งที่ไม่ดีขององค์กรเลย เวลามีพนักงานมาสมัครงาน หรือมาสัมภาษณ์ สิ่งที่ผู้สัมภาษณ์มักจะตอบผู้สมัครที่สอบถามเกี่ยวกับบริษัท ก็คือ บอกเฉพาะสิ่งที่ดี สิ่งที่จะเป็นตัวดึงดูดให้พนักงานอยากตัดสินใจเลือกบริษัทเรา และอยากทำงานกับเรา

ซึ่งบางครั้งสิ่งที่บอกออกไปนั้นมีความจริงอยู่เพียง 10% เท่านั้นนอกนั้นเป็นสิ่งที่ไม่เคยเกิดขึ้นเลย ผู้สมัครทุกคนที่ได้ยินแบบนั้นย่อมต้องคิดไปเองว่า องค์กรนี้ดี มีอะไรที่สามารถตอบสนองความต้องการของเขาได้อย่างดี แต่พอหลังจากตัดสินจะทำงาน และนัดวันเริ่มงานแล้ว เรื่องราวแห่งชีวิตจริงก็เริ่มเปิดเผยออกมาทีละนิดทีละน้อย จนเราอาจจะเคยได้ยินพนักงานใหม่ของเราบ่นว่า “ไม่เห็นเคยบอกเลยว่าจะต้องเข้ามาแล้วเจอกับอะไรต่างๆ เหล่านี้” หรือ “ไม่เห็นจะเป็นอย่างที่พูดไว้ในวันสัมภาษณ์เลย”

ประเด็นอะไรบ้างที่เรามักจะไม่บอกความจริง หรือไม่ค่อยกล้าที่จะบอกความจริงให้ผู้สมัครทราบสักเท่าไหร่

• บรรยากาศในการทำงาน ถ้าเราเป็นองค์กรที่มีบรรยากาศที่ดีในการทำงาน ส่วนใหญ่ เราก็จะกล้าบอกทันที แต่ถ้าเรารู้อยู่แก่ไจว่า บริษัทของเรานั้น บรรยากาศในการทำงานไม่ค่อยจะดีนัก มีการแก่งแย่งชิงดีกัน การทำงานเป็นทีมไม่ค่อยจะเกิด ฯลฯ สิ่งเหล่านี้ เราจะมักไม่ค่อยกล้าพูด และมักจะเปลี่ยนเรื่องเวลาที่ผู้สมัครถาม เพื่อที่จะทำให้ผู้สมัครรู้สึกดีกับบริษัท

 

• ระบบค่าตอบแทนและสวัสดิการ บางองค์กรไม่ค่อยกล้าเปิดเลยเรื่องระบบในการบริหารค่าตอบแทนของบริษัท ตอบแค่เพียงว่า เรายินดีรับข้อเสนอเรื่องเงินเดือนที่คุณขอมา แต่เรื่องอื่นก็พยายามไม่พูดถึง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสวัสดิการต่างๆ ก็จะบอกแค่เพียงว่า มีอะไรบ้าง แต่ไม่บอกว่ามีเงื่อนไขอะไรบ้างในการได้รับสวัสดิการแต่ละตัว จนทำให้ผู้สมัครเข้าใจผิดกันไปมากมายก็เยอะครับ

 

• ความก้าวหน้าในการทำงานกับบริษัท เวลาที่ผู้สมัครถามเรื่องนี้ ถ้าเป็นบริษัทที่มีระบบชัดเจน ก็มักจะไม่ค่อยปิดอะไรเท่าไหร่ แต่ถ้าบริษัทเราไม่มีระบบที่ชัดเจน ผู้สัมภาษณ์ก็มักจะไม่ค่อยกล้าตอบ บางคนก็ตอบไม่ได้ ก็เลยเปลี่ยนเรื่อง หรือไม่ก็ตอบไปว่ามี พอถึงเวลาที่เข้าทำงานจริง พนักงานก็ surprise สิครับ

 

• หัวหน้า และเพื่อนร่วมงาน เรื่องนี้ก็มักจะคุยให้ผู้สมัครรู้สึกดี ว่าที่นี่หัวหน้าดี เพื่อนร่วมงานดี น่าทำงานด้วย ผู้สมัครบางคนกล้าถามตรงๆ ว่า สไตล์การทำงานของผู้บริหาร และหัวหน้างานเป็นอย่างไร เพราะเขาเองก็อยากทราบว่าจะทำงานไปด้วยกันได้หรือไม่ แต่ผู้สัมภาษณ์กลับไม่กล้าตอบตรงๆ เพราะกลัวว่าจะไม่เข้าทำงานกับเรา

จริงๆ ก็ยังมีเรื่องที่มักจะไม่ค่อยบอกผู้สมัครอีกเยอะเหมือนกันนะครับ อาทิ กฎระเบียบข้อบังคับต่างๆ เงื่อนไขในการทำงานต่างๆ สิ่งเหล่านี้มักจะมาทราบก็ตอนที่ตัดสินใจเข้าทำงาน เซ็นสัญญาการทำงานแล้ว แล้วถึงมารับทราบสิ่งที่ไม่เคยทราบมาก่อน

ฟังไปสักพัก ก็เริ่มรู้สึกว่า เราตัดสินใจผิดหรือเปล่าที่ตกลงเข้าทำงานที่นี่ เพราะมันไม่มีอะไรที่ตรงกับสิ่งที่เราคิดไว้เลย และไม่ตรงกับสิ่งที่ผู้สัมภาษณ์เคยบอกไว้ด้วยซ้ำ

ถ้าผู้สมัครเกิดความรู้สึกแบบนี้ ท่านคิดว่าเขาจะยังคงอยากทำงานกับเราอยู่หรือไม่ แรงจูงใจจะยังมีอยู่หรือไม่ คำตอบก็คือ “ไม่” อย่างแน่นอนครับ และเมื่อไม่มีแรงจะทำงาน เขาจะสร้างผลงานที่ดีหรือไม่ บางคนพลาดไปแล้ว ตอบปฏิเสธที่อื่นไปแล้ว เพื่อมารับทำงานที่นี่ ก็กลับตัวไม่ทันแล้ว สุดท้ายก็ต้องอดทนทำงานเพื่อรายได้ เพื่อปากท้องของตนเองไปก่อน และระหว่างที่ทำงานก็หางานใหม่ไปด้วย

พนักงานที่เข้ามาด้วยความรู้สึกที่ไม่ดีตั้งแต่วันแรก รู้สึกว่าผู้บริหารขององค์กรโกหกเขา รู้สึกไม่ตรงกับสิ่งที่บอกไว้เลย ฯลฯ พนักงานคนนี้จะอยู่ทำงานกับเราได้ไม่นานหรอกครับ

ดั้งนั้น ทำไมเราถึงไม่พูดความจริงกับผู้สมัครไปเลย เพียงแต่อาจจะไม่ต้องทำให้เราแย่ แต่บอกคล้ายๆ กับว่า เรามีเรื่องนี้ แต่ไม่มีเรื่องนั้น แต่สิ่งที่เป็นจุดเด่นของบริษัทเราคืออะไร อย่างน้อยก็ทำให้ผู้สมัครได้กลับไปคิดพิจารณา และถ้าคิดว่าเขารับได้ และตกลงทำงานกับเรา เขาจะได้มาทำงานด้วยความยินดีและเต็มใจ พร้อมที่จะทำงานสร้างผลงานกับองค์กรต่อไป