ผู้จัดการทุกคนคือ ผู้จัดการทรัพยากรบุคคล

ผมเคยได้ยินคำพูดนี้ในสมัยที่เรียนหนังสือระดับปริญญาตรี เมื่อสัก 20 ปีที่ผ่านมา ซึ่งสมัยที่เรียนก็ไม่ได้คิดอะไรกับคำพูดนี้เลย อาจจะมีสงสัยบ้างว่า ถ้าผู้จัดการทุกคนเป็น ผู้จัดการทรัพยากรบุคคลจริงๆ แล้ว ผู้จัดการทรัพยากรบุคคลในองค์กรจะเป็นอะไร และทำหน้าที่อะไร องค์กรก็ไม่จำเป็นต้องมีฝ่ายบุคคลก็ได้สิ ไม่ทราบว่าท่านผู้อ่านคิดอย่างไรครับ

พอได้ทำงานในสายงานบริหารทรัพยากรบุคคลจริงๆ ก็ได้มาเข้าใจในคำพูดดังกล่าว แต่กลายเป็นว่า ในทางปฏิบัติจริงนั้น ผู้จัดการของบริษัทต่างๆ นั้น กลับไม่ได้เป็นผู้จัดการทรัพยากรบุคคลอย่างแท้จริง กลายเป็นผู้จัดการในการทำงานเพียงอย่างเดียว โดยไม่ได้บริหารคนที่อยู่ในทีมงานเลย

พอผู้จัดการฝ่ายต่างๆ ได้ยินคำนี้ เวลาที่ผมไปบรรยายเรื่องของ HR for line manager นั้น ก็มักจะได้รับคำถามกลับมาว่า แบบนี้องค์กรก็ไม่จำเป็นต้องมีฝ่ายบุคคลแล้ว

ประโยคดังกล่าวจริงๆ แล้วต้องการจะบอกว่า ผู้จัดการทุกคนที่ทำงานในองค์กรนั้น จะต้องทำงานผ่านคนอื่น ดังนั้นผู้จัดการฝ่ายต่างๆ ก็จะต้องบริหารพนักงานภายในฝ่ายของตนให้ได้ดีที่สุดทั้งนี้ก็เพื่อให้พนักงานในฝ่ายทำงานได้อย่างเต็มที่ มีแรงจูงใจในการทำงาน

ผู้จัดการฝ่ายก็ต้องทำหน้าที่ในการหาคนเข้ามาทำงานที่เหมาะสมกับงานในฝ่ายงานของตน เมื่อมีพนักงานเข้ามาทำงานด้วยแล้ว ผู้จัดการก็จำเป็นที่จะต้องหาทางที่จะพัฒนาพนักงานของตนเอง เพื่อให้เขามีความสามารถในการทำงานมากขึ้นเรื่อยๆ ทั้งนี้ก็เพื่อให้เขาสร้างผลงานที่ดี เมื่อเขาทำดี เราในฐานะผู้จัดการก็จะได้ดีไปด้วย นอกจากนั้นยังต้องทำหน้าที่ในการประเมินผลงานพนักงานของตนเอง เพื่อที่จะได้ทำให้เขารู้ว่า ผลงานอะไรที่ดี อะไรที่ต้องปรับปรุงบ้าง เพื่อในปีถัดๆ ไปจะได้มีการพัฒนาการทำงานให้ดีขึ้นอยู่เสมอ

นอกจากนั้นก็ต้องทำหน้าที่แรงงานสัมพันธ์ที่ดี โดยการสร้างสัมพันธ์ที่ดีระหว่างพนักงานภายในฝ่ายงานของตนเอง สร้างทีมงานที่แข็งแกร่ง

อีกเรื่องที่สำคัญก็คือ เรื่องของการบริหารเงินเดือนพนักงานภายในฝ่ายของตนเอง ซึ่งส่วนมากก็จะได้รับอำนาจในการพิจารณาขึ้นเงินเดือนให้กับพนักงานตามผลงานที่ทำได้ในแต่ละปีนั่นเอง

ส่วนฝ่ายบุคคลที่จำเป็นต้องมีในบริษัทนั้น จะทำหน้าที่ในมุมของนโยบาย หลักการ วิธีการในการบริหารจัดการ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการสรรหาพนักงาน การพัฒนาพนักงาน การบริหารค่าตอบแทน การบริหารแรงงานสัมพันธ์ หรือแม้กระทั่งเรื่องของการสร้างความผูกพันของพนักงานในองค์กร

ฝ่ายบุคคลจะเป็นคนกลาง ระหว่างผู้บริหาร และฝ่ายต่างๆ เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น พูดอีกนัยหนึ่งก็คือเป็นเสมือนที่ปรึกษาให้กับผู้บริหาร และให้กับผู้จัดการ รวมทั้งพนักงานในองค์กร ให้มีการบริหารงานภายใต้กรอบ กฎเกณฑ์และนโยบายอันเดียวกัน เพื่อสร้างความเป็นธรรมให้ได้มากที่สุด

ปัญหาที่เกิดขึ้นในองค์กรและทำให้การบริหารงานบุคคลเกิดปัญหาและความยุ่งยากก็คือ การที่ผู้จัดการฝ่ายต่างๆ ทำการบริหารคนของตนโดยใช้มาตรฐานที่แตกต่างกันออกไป ใครชอบอะไร ไม่ชอบอะไรก็มักจะบริหารไปตามแนวทางที่ตนเห็นว่าถูกต้อง แต่บางครั้งแนวทางนั้นมันก็ขัดแย้งกับนโยบายของบริษัท และยิ่งไปกว่านั้น ยังทำให้พนักงานเกิดการเปรียบเทียบการบริหารของผู้จัดการว่าไม่เป็นธรรม

ฝ่ายบุคคลก็เลยเกิดขึ้นมาเพื่อที่จะช่วยให้เหล่าบรรดาผู้จัดการทั้งหลายสามารถบริหารคนของตนเองภายใต้กรอบอันเดียวกันในองค์กรเดียวกัน เพื่อที่จะสร้างความเป็นธรรมในการบริหารคนภายในองค์กรนั่นเองครับ

เหมือนกับว่า บริษัทกำหนดนโยบายในการบริหารบุคคลออกมา ฝ่ายบุคคลทำหน้าที่ในการกำหนดแนวทางให้เป็นไปตามนโยบายส่วนคนปฏิบัติให้เกิดผลขึ้นจริงๆ ก็คือ ผู้จัดการฝ่ายต่างๆ นั่นเองครับ