บทบาทของผู้จัดการสายงาน กับการบริหารทรัพยากรบุคคล

วันนี้ขอพักเรื่องของ Reward management ไว้ก่อนนะครับ พอดีว่าได้มีโอกาสไปคุยกับลูกค้าบริษัทหนึ่ง ซึ่งผมก็ประชุมร่วมกับบรรดาผู้จัดการ และหัวหน้างานของเขา เพื่อเล่าให้ฟังว่างานทางด้านการบริหารทรัพยากรบุคคลนั้นมีความสำคัญอย่างไร คำถามที่ผมได้รับมาจากบรรดาหัวหน้างาน และผู้จัดการก็คือ “ทำไมเขาต้องมีหน้าที่ในการบริหารคนด้วย เพราะหน้าที่นี้มันเป็นของฝ่ายบริหารบุคคลอยู่แล้ว ถ้าผู้จัดการต้องมานั่งบริหารทรัพยากรบุคคลแล้ว จะมีฝ่ายบุคคลขึ้นมาทำไม จ้างไปให้เปลืองเงินเดือนเปล่าๆ” เป็นอย่างไรครับ ถามได้ “แรง” ทีเดียว

ไม่ทราบว่าท่านผู้อ่านรู้สึกอย่างไรครับ หัวหน้างาน หรือผู้จัดการตามสายงานต่างๆ จะต้องทำหน้าที่ในการบริหารคนที่ตนดูแลอยู่ หรือให้ฝ่ายบุคคลบริหารให้กันแน่

โดยปกติแล้วคนที่ใกล้ชิดลูกน้องมากที่สุดก็คือหัวหน้างานโดยตรง คนที่จะรู้สึกลูกน้องของตนเองดีที่สุด หรือเข้าใจว่าพนักงานแต่ละคนนั้นจะต้องได้รับการพัฒนาในเรื่องอะไรบ้าง ก็คือหัวหน้างานโดยตรง ดังนั้น การบริหารคนก็ย่อมจะเป็นหน้าที่ของหัวหน้างานโดยตรงตามสายงานต่างๆ ด้วย

ส่วนฝ่ายทรัพยากรบุคคลนั้นปกติจะทำหน้าที่ในการวางระบบ กำหนดมาตรฐาน แนวทาง รวมทั้งวิธีการในการบริหารคนของทั้งบริษัทให้ไปในทิศทางเดียวกัน เพื่อเป็นแนวให้กับผู้จัดการตามสายงานได้นำไปใช้ในการบริหารคนที่อยู่ในความดูแลของตน

สิ่งที่ผู้จัดการสายงาน หรือหัวหน้างาน จะต้องบริหารคน ก็มักจะประกอบไปด้วยเรื่องของ

• การคัดเลือกพนักงานเข้ามาทำงาน โดยจะต้องทำหน้าที่ในการสัมภาษณ์พนักงานใหม่ เพื่อดูว่าเขาเหมาะที่จะทำงานกับหน่วยงานของเราหรือไม่ เพราะจุดนี้ ทาง HR เองไม่สามารถดูให้ได้ โดยเฉพาะในเรื่องของทักษะ และความรู้ในตัวงานโดยตรง ส่วน HR ก็จะทำหน้าที่ในการช่วยคัดเลือกเพื่อดูว่าพนักงานคนนี้มีความเหมาะสมกับวัฒนธรรมขององค์กรหรือไม่ หรือ มีพฤติกรรมหลักที่สอดคล้องกับค่านิยมขององค์สักแค่ไหน

• การพิจารณาเรื่องของการพัฒนาพนักงาน ซึ่งก็คือการดูว่าพนักงานแต่ละคนนั้นจะต้องได้รับการพัฒนาในเรื่องอะไรบ้าง เนื่องจากหัวหน้างานโดยตรงนั้นจะใกล้ชิดและเห็นจุดอ่อน จุดแข็งของพนักงานแต่ละคนได้ชัดเจนกว่าฝ่ายทรัพยากรบุคคลอยู่แล้ว ดังนั้นก็ต้องทำหน้าที่ในการหาความจำเป็นในการฝึกอบรมในเรื่องต่างๆ เพื่อสร้างและพัฒนาพนักงานให้สามารถสร้างผลงานได้ตามที่องค์กรคาดหวัง

• ประเมินผลงานพนักงาน นี่ก็เป็นอีกหน้าที่หนึ่งที่หัวหน้างานหรือผู้จัดการสายงานจะต้องทำ เรื่องการประเมินผลงานนี้จะไปให้ฝ่าย HR ทำหน้าที่ประเมินผลงานพนักงานทั้งองค์กรมันก็ไม่ได้ครับ เพราะเขาไม่รู้จักพนักงาน และไม่รู้เลยว่าพนักงานแต่ละคนนั้นมีผลงานดี ไม่ดีต่างกันอย่างไร

• การบริหารเรื่องของกฎระเบียบข้อบังคับ และแรงงานสัมพันธ์ หัวหน้างานจะต้องทำหน้าที่ในการให้คุณ และให้โทษแก่พนักงานด้วยตนเอง โดยผ่านระบบและเอกสารต่างๆ ที่ฝ่ายบุคคลกำหนดไว้ให้ตามกฎหมาย แต่สิ่งที่ผมเจอมาเยอะก็คือ เวลาให้คุณนั้น หัวหน้างานก็จะเป็นคนให้เอง แต่เมื่อไรที่จะต้องตักเตือน หรือทำโทษพนักงาน หัวหน้างานมักจะให้ฝ่ายบุคคลเป็นคนทำ ซึ่งจริงๆ แล้วไม่ถูกต้อง การเป็นหัวหน้างาน หรือผู้จัดการนั้น องค์กรได้มอบอำนาจในการให้คุณให้โทษพนักงานไว้แล้ว ดังนั้นจึงต้องใช้เรื่องนี้ให้เป็นครับ

โดยทั่วไปหัวหน้างาน หรือผู้จัดการตามสายงานก็มักจะต้องบริหารคนใน 4 ด้านที่ได้กล่าวไว้ข้างต้น ส่วนด้านของการบริหารค่าจ้างเงินเดือนนั้น อันนี้บางแห่งก็มีการมอบหมายอำนาจให้ช่วยดู แต่ก็มักจะเป็นระดับผู้จัดการ หรือผู้อำนวยการของฝ่ายนั้นๆ มากกว่า ที่จะเป็นระดับหัวหน้างาน

ถ้าองค์กรของท่านสามารถทำให้หัวหน้างาน หรือผู้จัดการตามสายงานหันมาให้ความสำคัญกับคน และบริหารคนได้ด้วยตัวเอง โดยยึดหลัก และแนวทางของทางฝ่ายบุคคลที่กำหนดไว้ให้ ก็จะทำให้การบริหารคนของบริษัทนั้นบรรลุวัตถุประสงค์ได้ไม่ยากนั้น ก็คือ การหาคนเก่งคนดี การพัฒนา และการรักษาพนักงานที่ดีให้ทำงานกับบริษัทครับ