ลดเงินเดือนอย่างไร ให้พนักงานยอมรับ

มีผู้อ่านถามมาว่า “ถ้าบริษัทจะต้องทำการลดเงินเดือนพนักงาน จะต้องทำอย่างไรให้พนักงานยอมรับ และยังทำงานให้บริษัทด้วยความตั้งใจเหมือนเดิม” คำถามนี้เป็นคำถามที่ตอบยากมากครับผม เพราะเมื่อพูดถึงการลดเงินเดือนพนักงานเมื่อไร ผมบอกได้เลยว่าไม่มีพนักงานคนไหนชอบ หรือยอมรับมันได้ง่ายๆ หรอกครับ ลองถามตัวของท่านเองดูก็ได้นะครับว่า ถ้าหัวหน้างานเดินเข้ามาหา แล้วแจ้งกับท่านว่า “ตั้งแต่เดือนหน้าเป็นต้นไป บริษัทจะลดเงินเดือนพนักงานทุกคนลงอีก 30%” ท่านจะรู้สึกอย่างไรครับ

ถ้าเป็นผม ผมตอบได้อย่างตรงไปตรงมาเลยว่า “ไม่ Happy ครับ” นี่คือความรู้สึกของพนักงาน แต่คำถามถัดมาก็คือ แล้วจะทำอย่างไรให้พนักงานยอมรับและทำงานอย่างสงบเหมือนเดิม นี่สิ เป็นสิ่งที่ท้าทายของฝ่ายจัดการ และฝ่ายบุคคลที่ต้องตอบคำถามพนักงานให้ได้ว่า “ทำไมต้องลดเงินเดือน”

ในช่วงเศรษฐกิจถดถอยที่ผ่านมา ก็มีหลายบริษัทที่ต้องดำเนินการลดเงินเดือนพนักงานลง สิ่งที่หลายๆ บริษัททำกัน เพื่อให้พนักงานเกิดการยอมรับในสิ่งที่เกิดขึ้นก็คือ

• ผู้บริหารระดับสูงให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ โดยเป็นผู้ชี้แจง และอธิบายเหตุผลของการลดเงินเดือนให้พนักงานฟังด้วยตัวเอง ไม่ใช่โยนให้ฝ่ายบุคคลดำเนินการเอง

• นำข้อเท็จจริงทั้งหมดที่เกิดขึ้นมาเปิดเผยให้กับพนักงานรับทราบถึงสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นของบริษัท อาทิ ตัวเลขรายได้รวม และต้นทุนทั้งหมดที่เกิดขึ้นจริง และสภาพปัญหาที่วิ่งเข้ามาหาบริษัทว่ามีอะไรบ้าง เช่น ไม่มีคำสั่งซื้อจากลูกค้า หรือ ลูกค้าลดการสั่งซื้อลงไป หรือ ฯลฯ สิ่งสำคัญก็คือ เราจะต้องจริงใจกับพนักงานนะครับ ข้อมูลทุกอย่างจะต้องเป็นข้อมูลที่เป็นความจริง ไม่ใช่มั่วๆ ขึ้นมา เดี๋ยวนี้พนักงานตรวจสอบได้อยู่แล้วครับ แหล่งข้อมูลเยอะแยะครั

• จากนั้นก็อธิบายถึงมาตรการที่ได้ดำเนินการไปแล้ว เพื่อแก้ไขปัญหานี้ อาทิ พยายามลดต้นทุนด้านอื่นๆ แต่สุดท้าย เราก็ยังไม่สามารถมีเงินพอที่จะบริหารงานตามปกติ ก็เลยต้องหันมาพิจารณาเรื่องของการลดเงินเดือนพนักงาน โชว์ตัวเลขกันไปให้เห็นกันเลยครับ ว่าถ้าลดลงเท่าไร จะทำให้บริษัทสามารถต่อลมหายใจไปได้นานสักเท่าไร

• เมื่อพนักงานเห็นข้อเท็จจริงทั้งหมดแล้ว จึงค่อยบอกกับพนักงานว่า บริษัทคงต้องขอความร่วมมือกับพนักงานในเรื่องนี้ ตัวผู้บริหารเองก็จะบอกพนักงานว่า เราไม่อยากให้บริษัทต้องปิด แต่เราก็ไม่อยากเลิกจ้างพนักงาน สิ่งที่เราทำได้ก็คือพบกันครึ่งทาง ทุกคนช่วยกันลดค่าใช้จ่ายทางด้านเงินเดือนลงไป

• ที่สำคัญครับ เมื่อมีการลดเงินเดือนพนักงานแล้ว ผู้บริหารก็ต้องลดด้วยนะครับ ไม่ใช่ลดแต่พนักงาน แต่ปผู้บริหารยังคงกินเงินเดือนเหมือนเดิม หรือบางแห่งยังอุตสาห์มีการขึ้นเงินเดือนให้ผู้บริหารอีก ถ้าเป็นแบบนี้พูดกล่อมให้ตาย พนักงานก็ไม่มีทางยินยอมหรอกครับ

• อย่าลืม เมื่อลดเงินเดือนพนักงานได้และพนักงานก็ยินยอมแล้ว สิ่งที่บริษัทต้องดำเนินการต่อก็คือ เมื่อไรที่บริษัทลืมตาอ้าปากได้แล้ว และสามารถกลับมาอยู่ในสภาพเดิมได้อีกครั้ง อย่าลืม คืนเงินเดือนที่ลดไปนั้นให้กับพนักงานด้วยนะครับ ถ้าเราสามารถให้สัญญาและคืนเงินเดือนให้พนักงานได้ ผมเชื่อว่า พนักงานจะยินยอมให้ลดเงินเดือนชั่วคราว เพื่อช่วยเหลือบริษัทแน่นอนครับ พูดง่ายๆ ก็คือ เมื่อบริษัทเริ่มมียอดขายมีกำไรแล้ว ก็ต้องกลับมาใช้อัตราเงินเดือนเดิมของพนักงาน ก่อนที่จะลด บางบริษัทลักไก่ (หรืออาจจะลืม) ลดแล้วลดเลย แบบนี้พอเศรษฐกิจดี เราจะแข่งขันด้านเงินเดือนกับตลาดแทบไม่ได้เลยครับ

• บางแห่งก็คืนเงินที่ลดไปในช่วงเศรษฐกิจตกนั้นกลับคืนให้พนักงานทั้งหมดก็มีนะครับ เช่น เราลดเงินเดือนพนักงานไป 30% พอถึงเวลาที่บริษัทหายป่วย นอกจากพนักงานจะได้เงินเดือนกลับมาเหมือนเดิมแล้ว บริษัทยังคำนวณเงินเดือนที่หายไป 30% ในช่วงที่ผ่านมาคืนให้กับพนักงานอีกด้วย

ถ้าบริษัทต้องการที่จะลดเงินเดือนพนักงาน สิ่งที่จะต้องทำก็คือหัวข้อต่างๆ ที่ผมได้เขียนมาข้างต้นครับ มันไม่ใช่ทฤษฎีอะไรเลย มันเป็นการสร้างความจริงใจระหว่างนายจ้าง กับลูกจ้าง เพื่อให้ช่วยกันแก้ไขปัญหานะครับ และสิ่งที่ผมเขียนก็เป็นสิ่งที่ผมได้พบเจอมาด้วยตนเองทั้งสิ้นครับ ท่านผู้อ่านที่กำลังจะลดเงินเดือนพนักงานในช่วงนี้ ก็คงต้องนำไปปรับใช้ให้เข้ากับสถานการณ์ของบริษัทอีกทีนะครับ แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดก็คือ “ความจริงใจของผู้บริหาร” ครับ ไม่ใช่นำเอาสภาพเศรษฐกิจที่ไม่ดีมาเป็นข้ออ้าง เพื่อลดเงินเดือน ทั้งๆ ที่บริษัทไม่ได้ประสบปัญหาอะไรเลย

ถ้าเป็นแบบนี้ ทำยังไงพนักงานก็ไม่ยินยอมแน่นอนครับ แถมยังจะเกิดปัญหาตามมาอีกมากมายครับผม

ปล. แต่ช่วงนี้เศรษฐกิจก็เริ่มดีขึ้นแล้ว ยังมีบริษัทที่จะลดเงินเดือนพนักงานอีกหรือครับ