อยากให้คนอื่นเปลี่ยน แต่เราเองไม่เคยเปลี่ยน

Everyone thinks of changing the world, but no one thinks of changing himself.

Leo Tolstoy

จากสิ่งที่ผมได้พบเจอในการบริหารงานขององค์กรนั้น โดยปกติคนเรามักจะอยากให้คนอื่นเปลี่ยนแปลงมาหาเรา หลายครั้งที่มีคำพูดออกมาจากที่ประชุมว่า

“ทำไมถึงไม่ยอมเปลี่ยนวิธีคิดวิธีการทำงานกันบ้างล่ะ”

“ทำไมยังทำงานแบบเดิมๆ เปลี่ยนแปลงกันบ้างสิ”

“ตอนนี้ดิฉันเขียนระเบียบใหม่ในการจัดซื้อขึ้นมาแล้ว อยากให้ทุกคนเปลี่ยนแปลงตามระเบียบนี้ด้วย”

สังเกตสิครับ เรามักจะอยากให้คนอื่นเปลี่ยนแปลงมาหาเรา มากกว่าที่เราจะเปลี่ยนไปหาคนอื่น เพราะอะไรหรอครับ ก็เพราะการเปลี่ยนแปลงนั้นมันยากไงครับ เราก็เลยไม่อยากเปลี่ยน แล้วทำไมไม่คิดว่า การที่จะให้คนอื่นเปลี่ยนแปลงด้วยนั้น มันก็ยากเหมือนกันแหละครับ แค่ตัวเราเองยังเปลี่ยนไม่ได้เลย แล้วจะมาคาดหวังให้คนอื่นเปลี่ยนแปลงนั้น ผมคิดว่า อย่าหวังเลยครับ มันยากจริงๆ

การเปลี่ยนแปลงคนอื่นนั้นจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อ ตัวเรายอมเปลี่ยนแปลงก่อน เปลี่ยนให้เขาเห็นว่าเราก็เปลี่ยนไปในแบบที่เราพูด หรือแบบที่เราอยากให้คนอื่นเป็น เช่น

ผู้จัดการคุยกับลูกน้องว่า “ทำไมมาสายบ่อยมาก หัดมาทำงานแต่เช้าบ้างสิ” แต่ตัวผู้จัดการเองนั่นแหละที่มาสายทุกวันให้พนักงานเห็น แล้วก็มาพูดปาวๆ ว่าให้พนักงานมาทำงานเช้าๆ แบบนี้ใครจะยอมทำล่ะครับ เขาก็คิดในใจว่า “ทีนายยังมาสายได้เลย” จริงมั้ยครับ (ผู้จัดการก็เป็นพนักงานคนนึงเหมือนกันนี่ครับ แล้วทำไมมาสายได้ล่ะ)

ปัจจุบันมีเทคนิคในการบริหารการเปลี่ยนแปลงอยู่มากมาย ถ้าใครศึกษาอย่างจริงจังจะพบว่า ในแต่ละเทคนิคนั้นเน้นไปที่การเปลี่ยนคนอื่นทั้งนั้น การจะทำอย่างไรให้คนอื่นยอมเปลี่ยนแปลง ไม่มีเทคนิคทางตะวันตกใดเลยที่บอกว่าให้เปลี่ยนที่เราก่อน จะมีก็แต่เพียงเทคนิคที่ทางศาสนาพุทธที่สอนกันมา ก็คือ “ถ้าจะเปลี่ยนคนอื่น ให้เปลี่ยนที่เราก่อน ถ้าแม้แต่เรายังไม่เปลี่ยน แล้วเราจะไปคาดหวังให้คนอื่นเปลี่ยนได้อย่างไร”

เรื่องของการบริหารก็เช่นกัน ผู้บริหารบางคนนำเอาระบบงานสมัยใหม่เข้ามาใช้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการกำหนดตัวชี้วัดผลงาน การบริหารงานจัดซื้อ ต้นทุน การนำเอา Balanced Scorecard เข้ามาใช้เพื่อกำหนดกลยุทธ์ในการจัดการของบริษัท แต่ตัวผู้บริหารเองไม่คิดที่จะเปลี่ยนแปลงตัวเองไปตามระบบที่นำเข้ามาใช้เลย

ที่ผมเคยเห็นก็คือ เรื่องการกำหนดตัวชี้วัดผลงาน ผู้บริหารระดับสูงบอกว่าจากนี้ต่อไป ทุกตำแหน่งในบริษัทจะต้องมีตัวชี้วัดผลงานที่ชัดเจน เราจะวัดผลงานกันอย่างจริงๆ จังๆ แล้ว แต่ตัวผู้บริหารนั่นเองที่ไม่เคยคิดที่จะกำหนดตัวชี้วัดผลงานของตำแหน่งตัวเองเลย แล้วแบบนี้พนักงานคนอื่นๆ จะเปลียนแปลงตามได้อย่างไร เพราะผู้นำเองพูดแล้ว แต่ไม่ทำซะเอง

ดังนั้นผมว่า ถ้าเราอยากให้คนอื่นเปลี่ยน เราจะต้องพิจารณาตัวเองก่อนเลยว่า เราเปลี่ยนตัวเราเองแล้วหรือยัง

ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร