จับถูก หรือ จับผิด

ประเด็นอีกประเด็นหนึ่งของการบริหารผลงานที่มีการพูดถึงมากก็คือ หลังจากที่มีการวางแผนผลงาน การกำหนดตัวชี้วัดผลงานกันเรียบร้อยระหว่างหัวหน้ากับลูกน้องแล้ว สิ่งที่จะต้องดำเนินการต่อไปก็คือ การติดตาม และให้ผลสะท้อนกลับทางด้านผลงานแก่พนักงานคนนั้น (Feedback) เพื่อให้พนักงานคนนั้นได้รับข้อมูลเพื่อนำไปใช้ในการพัฒนาตนเอง

สิ่งที่เกิดขึ้นในทางปฏิบัติจริงก็คือ พนักงานมักจะรู้สึกว่าหัวหน้าของตนเองกำลัง “จับผิด” ตนเองอยู่ในการทำงาน ไม่ว่าจะทำอะไร ก็จะนำเอาเรื่องของตัวชี้วัดมาเป็นมาตรฐานในการพูดคุย และพยายามมองว่าพนักงานกำลังทำงานไม่ได้ตามตัวชี้วัดที่กำหนดไว้ ถ้าองค์กรใดใช้ระบบบริหารผลงานแล้วทำให้พนักงานรู้สึกว่า หัวหน้างานหรือองค์กรเอง กำลังสร้างเครื่องมือเพื่อจับผิดพนักงานแล้วล่ะก้อ ผมว่าองค์กรนั้นกำลังเกิดปัญหาในการใช้ระบบบริหารผลงานแล้วล่ะครับ

คำว่า “บริหารผลงาน” ด้วยคำๆนี้ก็มีความหมายในตัวของมันเองแล้วว่า คือการที่หัวหน้างานจะต้องบริหาร จัดการ ดูแล ฯลฯ เพื่อให้ผลงานของพนักงานที่ตนดูแลอยู่นั้นออกมาได้ตามเป้าหมาย หรือตัวชี้วัดที่เราร่วมกันกำหนดไว้ตั้งแต่ตอนต้นปี คำว่าบริหารนั้น คือการดำเนินการให้เกิดผลที่เราอยากได้ เกิดมูลค่าเพิ่มทั้งในด้านของผลงาน และจิตใจพนักงานด้วย

การบริหารผลงานก็เช่นกัน เรามีการวางแผนร่วมกันกับพนักงานแล้ว เพื่อไม่ให้เกิดอาการ plan แล้ว นิ่ง สิ่งที่หัวหน้าต้องทำต่อก็คือ การควบคุมดูแลการทำงานของพนักงาน โดยการติดตาม ควบคุม ให้กำลังใจ เพื่อให้เกิดผลงานขึ้น การติดตามควบคุมนั้น ไม่ใช่การ “จับผิด” นะครับ แต่เป็นการคอยกระตุ้น คอยดูแล และติดตามให้พนักงานทำงานให้ถูกทางมากกว่า ผมอยากใช้คำว่า “จับถูก” นั่นก็คือ หัวหน้างานจะต้องคอยดูแลผลงานของพนักงานให้เป็นไปตามเป้าหมายที่วางไว้ โดยการบอกเขาว่า อะไรที่เขาทำถูกแล้วอยากให้ทำต่อไป และการจับถูกอีกอย่างก็คือ เมื่อเห็นอะไรที่ผิดพลาด หัวหน้าก็จะเข้ามาช่วยสอน และให้คำแนะนำ เพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหานั้นได้ด้วยตนเองในอนาคตถ้าเกิดปัญหานั้นขึ้นอีก

ส่วนการ “จับผิด” คืออะไรครับ ก็คือการที่หัวหน้าคอยที่จะจ้องหาทางเล่นงานพนักงานเมื่อเกิดผลงานที่ไม่ดี คอยที่จะดุด่าว่ากล่าว และสร้างความคับข้องใจให้กับพนักงาน เมื่อไรที่พนักงานทำงานได้ถูกต้อง หรือทำงานได้ดี หัวหน้างานก็ไม่เคยที่จะชมเชย หรือให้กำลังใจ หรือมองเห็นคุณค่าของพนักงานคนนั้น แบบนี้มากกว่าที่เรียกว่าการ “จับผิด”

ดังนั้นการบริหารผลงานให้เกิดผลได้จริงๆจังๆ นั้น สิ่งที่สำคัญตามมาก็คือ บรรดาหัวหน้างาน ผู้จัดการทุกระดับในองค์กรนี่แหละครับ จะต้องช่วยกัน “จับถูก” ผลงานของพนักงาน ซึ่งก็คือ เมื่อพนักงานทำผลงานได้ดี ก็ชมเชย ให้กำลังใจ ให้การยกย่อง และเมื่อไรที่พนักงานทำงานผิดพลาด ก็บอกเขาด้วยความเป็นห่วงเป็นใย รวมทั้งเต็มใจที่จะให้คำแนะนำ และสอนวิธีการทำงานที่ถูกต้องแก่พนักงานคนนั้น เพื่อช่วยให้พนักงานคนนั้นบรรลุเป้าหมายของงานที่กำหนดไว้

ก็เป็นความลำบากใจของชาว HR แล้วว่า จะทำยังไงดีเพื่อให้บรรดาหัวหน้างาน และผู้จัดการทุกระดับช่วยกัน “จับถูก” มากกว่า “จับผิด” เรื่องนี้คงต้องค่อยเป็นค่อยไปนะครับ ในทางปฏิบัติ ไม่มีองค์กรไหนที่หัวหน้างานทุกคน 100% ที่จะเป็นแบบนี้ได้ ผมคิดว่า เป็นได้สักประมาณ 80% ก็เก่งแล้วล่ะครับ

สิ่งสำคัญก็คือ ผู้บริหารระดับสูงสุด จะต้องทำตนเป็นตัวอย่างเรื่องนี้ก่อนเลย เมื่อผู้บริหารเริ่มเปลี่ยน อะไรๆ มันก็จะเริ่มเปลี่ยนตามไป แต่ก็คงต้องใช้เวลาสักระยะครับ ในระหว่างนี้ ก็พยายามให้แนวทางกับบรรดาหัวหน้างาน และผู้จัดการในเรื่องของวิธีการสื่อความที่ดี การสอนงาน การให้คำแนะนำ เพื่อสร้างแรงจูงใจ และสร้างทีมงานที่ดี โดยอาจจะใช้วิธีการฝึกอบรมกันภายในอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดทัศนคติแบบ “จับถูก” ทั้งนี้ก็เพื่อให้การบริหารผลงานได้ผลอย่างเต็มที่ครับ

ประัคัลภ์ ปัณฑพลังกูร