แรงจูงใจพนักงาน

แรงจูงใจในการทำงานของพนักงานมาจากไหนบ้าง เคยคิดหรือไม่ครับ ทำไมพนักงานบางคนทุ่มเททั้งกายและใจที่จะสร้างผลงานให้กับบริษัท บางคนก็ทำตามคำสั่งที่ได้รับอย่างเดียวเลย ไม่สนว่าต้องคิดอะไรใหม่ บางคนก็ไม่อยากทำอะไรเลย นั่งทำบ้างไม่ทำบ้าง อยู่ไปวันๆ

อะไรเป็นสาเหตุทำให้พนักงานมีแรงจูงใจที่แตกต่างกัน ลองมองย้อนกลับมาที่ตัวเราเองสิครับ ลองพิจารณาดูว่า เราเองมีแรงจูงใจในการทำงานมากน้อยแค่ไหน และแรงจูงใจนั้นๆ มาจากไหน

• เงินเดือน ในความคิดผม เงินเดือนเป็นส่วนหนึ่งเท่านั้น เงินเดือนไม่ได้ทำให้พนักงานอยากทุ่มเททำงานให้ดีขึ้นเรื่อยๆ เพราะได้เท่ากันอยู่ทุกเดือน

• สวัสดิการ สวัสดิการเองก็คล้ายๆ เงินเดือน พนักงานได้อยู่แล้วด้วยสิทธิการเป็นพนักงานของบริษัท ได้แล้วอยากทำงานให้บริษัทอย่างหมดใจหรือไม่ อันนี้ต้องลองพิจารณาดู ความเห็นผมก็คือ ไม่ทั้งหมด

• Recognition โดยส่วนตัวผมมองว่า Recognition เป็นปัจจัยสร้างแรงจูงใจที่สำคัญมากๆ เพราะปกติคนเราทำงานได้ดีแล้ว ย่อมอยากให้มีคนชื่นชม หรือยอมรับในผลงานที่เขาทำ ยิ่งมีคนชื่นชมมากเท่าไร ตัวพนักงานก็ยิ่งอยากสร้างผลงานให้ดีขึ้นมากเท่านั้น ไม่ทราบว่าเห็นด้วยหรือไม่ครับ

Recognition นั้นสามารถแยกออกเป็นแบบจับต้องได้ และจับต้องไม่ได้ ถ้าเปรียบเทียบกับระบบบริหารเงินเดือนที่บริษัทเราๆ มีกันอยู่ก็คือ เรื่องของการขึ้นเงินเดือนตามผลงานของพนักงาน ใครผลงานดี ก็ได้ขึ้นเงินเดือนมากกว่าคนที่ผลงานไม่ดี ถ้าระบบการขึ้นเงินเดือนของบริษัทสามารถตอบเรื่องของผลงานพนักงานได้จริงๆ ตัวนี้จะเป็นตัวสร้างแรงจูงใจที่ดีอีกตัวหนึ่งครับ

ส่วน Recognition ที่จับต้องไม่ได้นั้น ก็จะเป็นเรื่องของการยอมรับของหัวหน้างาน การชื่นชมผลงานจากหัวหน้างาน และเพื่อนร่วมงาน พนักงานเหนื่อยทำงานให้หัวหน้า พอทำเสร็จหัวหน้าดูแล้วพอใจในผลงาน แล้วพูดชมเชยอย่างจริงใจ สิ่งนี้เป็นตัวที่สร้างแรงจูงใจให้กับพนักงานได้แรงกว่าเงินเดือนด้วยซ้ำ

แต่อย่างไรก็ดี ในเรื่องของระบบการให้รางวัลแก่พนักงานนั้น บริษัทก็ต้องสร้างความสมดุลระหว่างรางวัลที่เป็นตัวเงิน และรางวัลที่ไม่ใช่ตัวเงิน ซึ่งอย่างหลังนั้น สร้างยากกว่ามากครับ ต้องอาศัยความร่วมมือกันอย่างจริงๆ จังๆ ของหัวหน้างานทุกระดับ

มิฉะนั้นแล้วสิ่งที่จะเกิดขึ้นก็คือ หัวหน้างานจะใช้ Recognition ในทางที่ผิด ก็คือ พยายามจะประเมินผลงานลูกน้องตนเองว่า ดีหมดทุกคน เพราะจะได้ขึ้นเงินเดือนเยอะๆ เนื่องจากมองว่า ช่วงเวลานี้เป็นช่วงที่หัวหน้างานสามารถสร้างบารมีได้ชัดเจน และจับต้องได้มากที่สุด แต่ในทางปฏิบัติเงินงบประมาณในการขึ้นเงินเดือนนั้น มีจำกัดมาก ไม่มีทางที่หัวหน้างานจะสามารถทำได้ดั่งใจตนเองได้เลย ดังนั้น จูงใจพนักงานด้วยการให้ Recognition แบบจับต้องไม่ได้จะง่ายกว่าเยอะครับ เช่น คำชมที่จริงใจ หรือการสอนงาน ให้คำแนะนำงานอย่างไม่หวงวิชา เพื่อให้พนักงานเก่งขึ้น ฯลฯ ผมว่าสิ่งเหล่านี้ซื้อใจพนักงานได้ดีกว่าการขึ้นเงินเดือนเยอะๆ แต่หัวหน้าไม่เคยคุยอะไรกะลูกน้องเลยซักคำ

ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร