ปัญหาคลาสสิคอีกประการหนึ่งที่พบเจอกันบ่อยๆ และกลายเป็นวลียอดฮิตของการบริหารบุคคลในเรื่องของการเลื่อนตำแหน่งก็คือ “เราเสียพนักงานที่มีผลงานดีไป แต่ได้หัวหน้างาน หรือ ผู้จัดการที่แย่ๆ มาแทน” ประโยคนี้ผมได้ยินมาตั้งแต่สมัยที่เพิ่งทำงานใหม่ๆ จนกระทั่งในปัจจุบันนี้ก็ยังคงได้ยินอยู่อย่างต่อเนื่อง สาเหตุคืออะไรทำไมปัญหานี้จึงไม่สามารถแก้ไขได้สักที

สาเหตุหลักก็คือ องค์กรไม่ได้เตรียมความพร้อมของพนักงานที่มีผลงานดี ก่อนที่จะเลื่อนให้เขาเป็นหัวหน้านั่นเอง ประเด็นที่ผมพบมากในเรื่องของการเลื่อนตำแหน่งก็คือ หัวหน้าของพนักงานคนนั้นจะเป็นผู้เสนอว่าสมควรจะเลื่อนตำแหน่งให้ใคร ไปตำแหน่งใด เหตุผลหลักๆ ที่หัวหน้าส่วนใหญ่ใช้กันก็คือ “พนักงานคนนี้ทำงานมานานแล้ว น่าจะเลื่อนตำแหน่งให้เขาได้แล้ว” หรือ “พนักงานคนนี้มีผลงานที่ดีมาก สมควรที่จะได้รับการเลื่อนตำแหน่ง”

สิ่งที่หัวหน้าของพนักงานคิดนั้น เป็นการคิดและตัดสินใจเดี๋ยวนั้นเลยว่าจะให้ใครได้รับการเลื่อนตำแหน่งบ้าง โดยไม่ได้มีการเตรียมความพร้อมของพนักงานคนนั้นแต่อย่างใด ผลสุดท้ายก็คือ พนักงานก็จะรู้สึกดีในช่วงแรกๆ ที่ได้รับการเลื่อนตำแหน่งไป แต่พอสักพักก็จะเริ่มรู้สึกว่า ตนเองทำงานเหมือนเดิม หรือ ไม่สามารถควบคุมดูแลทีมงานได้เลย จากที่เคยเป็นพนักงานที่มีผลงานดี ก็กลายเป็นผลงานตกลงไปเรื่อยๆ

ดังนั้นก่อนที่จะเลื่อนตำแหน่งให้พนักงานให้เติบโตขึ้นไปในตำแหน่งที่ต้องบังคับบัญชาทีมงาน อย่าลืมเตรียมความพร้อมให้พนักงานคนนั้นก่อนนะครับ การเตรียมความพร้อมแปลว่า เราจะต้องพอเห็นศักยภาพของพนักงานคนนั้นล่วงหน้าสัก 1-2 ปี เพื่อที่จะได้วางแผนพัฒนาพนักงานได้อย่างเต็มที่ก่อนเลื่อนตำแหน่ง แล้วมีเรื่องอะไรบ้างที่ควรจะต้องเตรียมความพร้อมให้พนักงาน

ปกติบทบาทหน้าที่ของหัวหน้างานนั้นจะประกอบไปด้วย

• การบริหารคน การบริหารคนก็คือ เรื่องของการสร้างแรงจูงใจให้กับพนักงานในทีมงานของตนเอง การสื่อความ การพูดคุย และการพัฒนาพนักงานของตนให้เก่งขึ้น ซึ่งก็คือ การส่งเสริมทางด้านจิตใจ และสร้างกำลังใจให้กับพนักงานในทีมงานของตนเอง ให้มีความมุ่งมั่น และมีความเต็มใจ พอใจ ที่จะทำงานในทีม

• การบริหารงาน ก็คือ การกำหนดแผนงาน การควบคุมงานให้เป็นไปตามแผนงาน รวมถึงการปรับปรุงระบบการทำงานเดิมๆ ให้ดียิ่งๆ ขึ้นไปให้ได้

เท่าที่ผมสังเกตมาจากหัวหน้างานตามบริษัทต่างๆ ก็จะมีที่เน้นคนมากไปบ้าง เน้นงานมากไปบ้าง สิ่งที่หัวหน้างานจะต้องสร้างทักษะให้ได้ก็คือ เน้นไปที่คนและงานแบบสมดุลที่สุด บริหารตามสถานการณ์ให้ได้ ช่วงไหนที่ต้องเน้นงานมากหน่อย ก็บริหารงานให้ได้ตามเป้าหมาย ช่วงไหนที่จะต้องใช้บารมี ใช้ความรู้สึก เพื่อซื้อใจพนักงาน ก็ต้องเน้นเรื่องของการบริหารคนให้มากขึ้น

การเป็นหัวหน้างานไม่ใช่เรื่องยากเลย แต่ก็ไม่ง่ายนะครับ การที่จะดูแลพนักงานที่มีร่างการ จิตใจ อารมณ์ และความรู้สึกที่ไม่เหมือนกันในแต่ละคนเลยนั้น เป็นสิ่งที่ท้าทายความเป็นหัวหน้างานมากๆ ดังนั้นนอกจากตัวหัวหน้างานเองที่อยากจะพัฒนาทักษะในจุดนี้แล้ว องค์กรก็ควรจะมีแนวทางในการพัฒนาหัวหน้างานให้เขาเห็นบทบาทและหน้าที่ที่แท้จริงของการเป็นหัวหน้า

ตอนต่อไปเราจะมาคุยกันในว่า การที่จะเลื่อนตำแหน่งจากพนักงานให้เป็น หัวหน้า หรือผู้จัดการมือใหม่นั้น เขาควรจะมีการเตรียมความพร้อมในทักษะด้านใดกันบ้าง ติดตามต่อพรุ่งนี้นะครับ