⬛ HR Insight

อย่าทิ้งรากเพราะหลงแสง: ระบบ HR พื้นฐานที่ยังสำคัญในยุค AI

---

ช่วงนี้ไปไหนก็ได้ยินแต่คำว่า AI, Automation, People Analytics, Digital Transformation

สัมมนา HR ก็พูดเรื่อง AI บทความ HR ก็พูดเรื่อง AI แม้แต่ที่ประชุมผู้บริหาร ก็มีสไลด์ AI ไม่ต่ำกว่าครึ่ง

ผมไม่ได้ค้าน AI นะครับ ผมใช้ AI ทุกวัน และเชื่อว่ามันเปลี่ยนโลกการทำงาน HR อย่างมีนัยสำคัญจริง ๆ

แต่มีสิ่งหนึ่งที่ผมสังเกตเห็นมากขึ้นเรื่อย ๆ ในองค์กรหลายแห่งที่ผมเข้าไปทำงานด้วย

นี่คือปัญหาที่ผมอยากพูดถึงวันนี้

---

รากฐานที่ยังไม่เคยเก่า

ระบบ HR มีรากฐานที่ผ่านการพิสูจน์มาหลายสิบปีแล้วว่าได้ผล ไม่ใช่เพราะมันเก่า แต่เพราะมันตอบโจทย์ความเป็นมนุษย์ ซึ่ง AI ยังเปลี่ยนแปลงไม่ได้

ระบบพื้นฐาน 5 ระบบที่ผมอยากให้ทุกองค์กรหันมามองให้จริงจัง คือ

---

1. ระบบการสรรหาและคัดเลือก (Recruitment & Selection)

ฟังดูพื้นฐานมาก แต่ลองถามตัวเองดูว่า

ถ้ายังไม่มีสิ่งเหล่านี้ การนำ AI มา Screen CV จะได้ผลลัพธ์อย่างไร ในเมื่อเราเองยังไม่รู้ว่ากำลังหาคนแบบไหน?

---

2. ระบบการพัฒนาพนักงาน (Learning & Development)

ยุคนี้มีคำว่า Upskilling, Reskilling, Learning in the Flow of Work พูดกันทุกเวที

แต่ก่อนที่จะพูดถึงสิ่งเหล่านี้ ขอถามง่าย ๆ ก่อนว่า

ถ้ายังไม่มีแม้แต่ IDP ที่เป็นระบบ การลงทุนซื้อ Learning Platform ราคาแพงก็คือการซื้อกล่องสวยงามโดยที่ยังไม่รู้ว่าจะใส่อะไรลงไปข้างใน

---

3. ระบบการบริหารค่าตอบแทนและสวัสดิการ (Compensation & Benefits)

นี่คือระบบที่ผมพบว่าถูกละเลยมากที่สุดในองค์กรขนาดกลางของไทย

ระบบค่าตอบแทนที่ดีไม่ใช่แค่การ “จ่ายมาก” แต่คือการจ่าย อย่างยุติธรรม โปร่งใส และสอดคล้องกับตลาด

Job Grading, Pay Structure, Market Benchmarking, Total Reward Statement สิ่งเหล่านี้ยังจำเป็นอยู่ ไม่ว่า AI จะเก่งแค่ไหน

---

4. ระบบการบริหารผลงาน (Performance Management)

Performance Management คือระบบที่ถูกด่ามากที่สุดในวงการ HR โลก

ดราม่าเรื่อง “ยกเลิก Annual Review” เกิดขึ้นมาหลายปีแล้ว มีองค์กรใหญ่ระดับโลกบางแห่งประกาศยกเลิก Rating แล้วก็ขอคืนกลับมา

แต่สิ่งที่ผมสังเกตเห็นจากการทำงานจริงคือ ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ “ระบบ” แต่อยู่ที่ การนำไปใช้

องค์กรที่ล้มเหลวในการบริหารผลงาน ส่วนใหญ่ไม่ได้ล้มเหลวเพราะระบบไม่ดี แต่เพราะ

---

5. ระบบการสร้างความผูกพัน (Employee Engagement)

ผมชอบมองระบบนี้เป็นระบบ “ฟัง” มากกว่าระบบ “จัด”

หลายองค์กรเข้าใจว่าการสร้าง Engagement คือการจัดกิจกรรม Party จัด Team Building ฉลองวันเกิด ตกแต่ง Office ให้สวย

สิ่งเหล่านั้นไม่ใช่เรื่องเสียหาย แต่ถ้าพนักงานยังรู้สึกว่า ไม่มีใครรับฟัง ไม่ได้รับการพัฒนา รู้สึกไม่ยุติธรรม กิจกรรมเหล่านั้นก็เป็นแค่ยาแก้ปวดชั่วคราว

ระบบ Engagement ที่จริงจังต้องมี

---

แล้ว AI เข้ามาตรงไหน?

ผมไม่ได้บอกให้ปฏิเสธ AI ผมบอกว่า ลำดับความสำคัญต้องถูกต้อง

AI เป็นเครื่องมือที่ทรงพลังมาก แต่มันทำงานได้ดีที่สุดเมื่อ ระบบพื้นฐานแข็งแกร่งแล้ว

AI ต้องการข้อมูลที่ดี และข้อมูลที่ดีมาจากระบบที่ดี

ถ้าระบบพื้นฐานยังไม่มี ก็ไม่มีอะไรให้ AI เรียนรู้ ไม่มีอะไรให้ AI วิเคราะห์

---

โดย ประคัลภ์ ปัณฑพลังกูร | ที่ปรึกษาด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล | Think People Consulting