ความก้าวหน้าของ Digital สู่ข้อจำกัดต่อการเรียนรู้ของคนเรา

ทุกวันนี้ใครๆ ก็ยอมรับว่า ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีนั้น ก้าวไปไกลมาก และแนวโน้มในอนาคตข้างหน้า ก็คงต้องก้าวหน้าไปมากกว่านี้อย่างแน่นอน แทบจะทุกคนใช้ชีวิตในโลกดิจิตอลกันอย่างสนุกสนาน ทั้งชีวิตส่วนตัว และชีวิตการทำงาน และชีวิตในอนาคตของคนเราก็คงต้องพึ่งพาดิจิตอลกันมากขึ้นไปอีก

เราปฏิเสธไม่ได้ว่า ดิจิตอลนั้น อำนวยความสะดวกให้กับชีวิตของคนเราอย่างมากมาย ซึ่งเราก็ชอบ เพราะมันเร็ว สะดวก และทำในสิ่งที่เราทำไม่ได้มาก่อน แต่เราทราบหรือไม่ว่า ดิจิตอลนั้น ก็มีข้อจำกัดต่อคนเราด้วยเช่นกัน โดยเฉพาะข้อจำกัดต่อการเรียนรู้และการใช้สมองของคนเรา

จากหนังสือชื่อ Limitless ของ Jim Kwik ได้เขียนเรื่องราวของ ดิจิตอลที่มีผลลบต่อการเรียนรู้ และการใช้สมองและความคิดของคนเราไว้อย่างชัดเจน ลองมาดูกันว่ามีอะไรบ้าง

  • Digital Deluge คือ เราอยู่ในโลกที่มีแต่ข้อมูลที่ผ่านเข้ามาถึงตัวเราด้วยเทคโนโลยีดิจิตอลอย่างมากมาย เมื่อเทียบกับในอดีต ในอดีตเรามีข้อมูลจากทางหน้าหนังสือพิมพ์ จากหนังสือ นิตยสาร และสิ่งพิมพ์อื่นๆ รวมถึงวิทยุ และทีวี ไม่กี่ช่อง แต่ปัจจุบันนี้ แค่เพียงโทรศัพท์มือถือของเรา ก็มีข้อมูลที่เข้ามาหาเราอย่างมากมายจนเกินกว่าที่จะบริโภคได้ แต่เราก็ยิ่งติดข้อมูลเหล่านี้มากขึ้น จนบางคนแทบจะต้องไม่พลาดข้อมูลอันมากมายเหล่านี้ กลัวว่าจะตกหล่นจากข้อมูลต่างๆ ทำให้เราไม่สามารถบริหารเวลาในการพัฒนาตนเองได้ มัวแต่อยู่กับการบริโภคข้อมูลที่ไม่จำเป็นต่อการพัฒนาตนเองเลย

  • Digital Distraction ผลในเชิงลบอันที่สองของดิจิตอลก็คือ มันเข้ามาดึงเราออกจากการทำงาน ดึงเราออกจากสมาธิ ดึงเราออกจากความจดจ่อในการเรียน และการทำงาน และการทำสิ่งต่างๆ ลองสังเกตดูว่า ในแต่ละชั่วโมงนั้น เราหยิบโทรศัพท์มือถือของเราขึ้นมาดูหน้าจอกี่ครั้ง เราถูกการแจ้งเตือนจากเครื่องมือเหล่านี้ ที่ดึงให้เราออกจากสมาธิของการทำงาน หรือการเรียนรู้มากน้อยนักแค่ไหน Distraction มีผลต่อการเรียนรู้ของคนเราอย่างมาก เพราะการเรียนรู้ให้สมองสามารถจดจำได้นั้น เราจะต้องจดจ่อในสิ่งที่เรียนรู้ในระยะเวลาหนึ่ง แต่ถ้าเราถูกดึงออกไปจากสมาธิทุกๆ 5-10 นาที มันก็จะทำให้การเรียนรู้ของเราหยุดชะงัก สุดท้ายบางคนแทบจะไม่ได้เรียนรู้อะไรเลย หรือบางคนก็ต้องใช้เวลานานกว่าเดิมมากในการเรียนรู้จำนวนเท่าเดิม แต่โลกกำลังต้องการคนที่เรียนรู้ให้เร็ว เพื่อตามทันโลก ดังนั้น เราคิดว่า เราอยู่ในโลกแห่งดิจิตอลด้วยเทคโนโลยีต่างๆ แต่โลกดิจิตอลนี้กลับทำให้เราเรียนรู้ได้ช้าลงกว่าเดิมมาก

  • Digital Dementia เป็นผลต่อการใช้สมองของคนเรา เพราะเราใช้เทคโนโลยีมากเกินไป ลองนึกถึงสมัยที่เรายังไม่มีโทรศัพท์มือถือ เราสามารถจำเบอร์โทรศัพท์ของเพื่อน ของที่บ้าน ของที่ทำงานพ่อ ฯลฯ ได้อย่างแม่นยำ แต่ตอนนี้พอมีดิจิตอลเทคโนโลยีเข้ามามากขึ้น บางคนเบอร์โทรศัพท์ของตัวเองยังจำไม่ได้เลย ต้องเปิดดูทุกครั้งเวลาที่มีคนถาม ในอดีตผู้ใหญ่บางคนท่องบทกลอน ท่องอาขยาน ได้อย่างแม่นยำ แต่ในปัจจุบัน เราไม่สามารถจำสิ่งเหล่านี้ได้เลย เพราะเราคิดว่า ถ้าจำไม่ได้เดี๋ยวเปิดดูเอาก็ได้ เร็วกว่าด้วย ผลก็คือ เราไม่ได้ใช้สมองของเราอย่างที่มันควรจะเป็น สมองพอไม่ได้ใช้นานๆ เข้า มันก็จะเฉื่อยชาลง และใช้งานได้ยากมากขึ้น ความจำของเราก็จะลดน้อยลงไปเรื่อย เรียนรู้ก็จะช้าลง บางคนแบบว่า จำอะไรแทบไม่ได้เลยก็มี

  • Digital Deduction คือ การที่เราพึ่งดิจิตอลในการใช้ชีวิต และในการทำงานมากจนเกินไปจนเรียกว่าขาดไม่ได้ เวลาที่ได้รับมอบหมายในการทำงาน หรือการเรียน แทนที่จะค้นหาตามปกติ เราก็หาจากอินเตอร์เน็ต หาในแบบที่ว่า แทบจะไม่ได้อ่านเนื้อหาเลยก็มี Copy แล้วก็แปะลงในรายงาน จากนั้นก็ส่งนาย หรือส่งอาจารย์กันไป ด้วยการพึ่งพาดิจิตอลนี้มากจนเกินไป ทำให้คนเรามั่นใจในเรื่องของข้อมูลมากจนเกินไป จนบางครั้งขาดการวิเคราะห์ด้วยเหตุและผล แต่กลับเชื่อในข้อมูลที่เราค้นหามา จนขาดการพิสูจน์ที่มาที่ไปของข้อมูลที่หามา นี่ก็เป็นข้อจำกัดในการใช้สมองของคนเรา เราวิเคราะห์กันน้อยลง เราใช้ตรรกะกันน้อยลง บางคนก็ใช้ตรรกะเพี้ยนๆ มาอ้างอิงและโต้เถียงกับคนอื่น

ถ้าเราอยากจะใช้สมองอย่างเต็มที่ ต้องการที่จะเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ให้เร็วขึ้น ใช้สมองในการวิเคราะห์สิ่งต่างๆ ได้อย่างชัดเจนเป็นเหตุเป็นผล เราก็คงต้องใช้เทคโนโลยีดิจิตอลกันอย่างเหมาะสม ใช้มันเป็นเครื่องมือประกอบการเรียนรู้ แทนที่จะใช้มันคิดแทนเราทุกเรื่อง

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

บลอกที่ WordPress.com .

Up ↑

%d bloggers like this: