ระบบประเมินผลงานที่ไม่ดี สร้างปัญหา และผลกระทบในการบริหารบุคคล

ระบบบริหารทรัพยากรบุคคลระบบหนึ่งที่ทุกองค์กรจะต้องมี ก็คือ ระบบการประเมินผลงาน เท่าที่สังเกตระบบประเมินผลงานของบริษัทต่างๆ ก็มีทั้งที่เป็นระบบที่ดี และแบบที่ไม่ค่อยจะดีนัก ระบบประเมินผลงานที่ดี ก็คือ ระบบที่ประเมินแล้ว ทำให้เรารู้ว่าผลงานของพนักงานแต่ละคนเป็นอย่างไร ใครมีอะไรดี อะไรไม่ดี และมีอะไรที่ต้องปรับปรุง

ในทางตรงกันข้าม ถ้าระบบประเมินผลงานที่ไม่ดีก็คือ มีแต่แบบฟอร์ม แต่ไม่สามารถบอกได้ว่า ผลงานของใครดีหรือไม่ดี ประเมินผลงานไปเพื่อแค่เพียงได้ประเมิน แต่ผลที่ได้ออกมานั้น ไม่สามารถที่จะนำเอาไปใช้ในการบริหารทรัพยากรบุคคลในด้านอื่นๆ ที่ควรจะเป็นได้เลย อาทิ ไม่สามารถที่จะนำไปใช้วางแผนในการพัฒนาพนักงาน ไม่สามารถใช้ในการให้รางวัลอย่างเป็นธรรม ไม่สามารถที่จะบอกได้ว่าจริงๆ แล้วใครผลงานดีกว่าใคร เพื่อที่จะได้ใช้ประกอบการพิจารณาเลื่อนตำแหน่ง เป็นต้น

ระบบประเมินผลงานที่ดีนั้น จะเป็นระบบที่ทำให้ผู้จัดการและผู้บริหารสามารถมองเห็นว่า พนักงานคนไหนที่มีผลการทำงานดีกว่ากัน มีใครบ้างที่ต้องได้รับการพัฒนา ในเรื่องอะไรบ้าง และสามารถที่จะนำเอาผลประเมินนี้ไปใช้ในการบริหารทรัพยากรบุคคลในเรื่องอื่นๆ ได้อย่างดี ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการให้รางวัล การขึ้นเงินเดือน การให้โบนัส การเลื่อนตำแหน่ง รวมถึงการวางแผนการพัฒนาพนักงานให้เก่งขึ้นเรื่อยๆ

เราลองมาประเมินดูว่า ระบบประเมินผลงานขององค์กรเรา มีปัญหาในแบบที่ระบุไว้ข้างล่างนี้หรือไม่

  • ไม่มีการวางแผนผลงานร่วมกัน กล่าวคือ หัวหน้ากับลูกน้องไม่มีการพูดคุย เพื่อตกลงกันในแต่ละปีว่า จะต้องสร้างผลงานอะไรบ้าง แบบไหนที่เรียกว่าผลงานดี แบบไหนที่เรียกว่าผลงานไม่ดี รวมถึงการตกลงกันมุมพฤติกรรมที่ต้องแสดงออกด้วยเช่นกัน ว่า หัวหน้าคาดหวังให้พนักงานแสดงพฤติกรรมแบบไหนบ้าง ที่จะเรียกว่ามีผลงานที่ดี

 

  • ไม่มีการพูดคุยในเรื่องของผลงานในระหว่างการทำงาน หรืออีกนัยหนึ่งก็คือ หัวหน้ากับลูกน้องต่างคนต่างทำงานของตน โดยที่แต่ละฝ่ายไม่มีการนำเอาผลงานที่ทำได้มาหารือกัน ว่าดี หรือไม่ดีตรงไหนบ้าง บางครั้งลูกน้องทำงานผิดมา ส่งให้นาย นายก็แก้ไข และส่งให้ลูกค้าไป โดยที่ไม่มีการพูดคยกับลูกน้องของตนเองในเรื่องของความผิดพลาดที่เกิดขึ้น พอไม่ได้คุย ลูกน้องก็เข้าใจว่า งานที่ส่งนายไปนั้น ทำถูกต้องแล้ว เพราะนายส่งให้ลูกค้าเลย โดยที่ไม่มีอะไรมาให้เราแก้ ก็เลยมองว่า ผลงานของตนต้องดีมากแน่ๆ ส่วนนายเอง กลับมองว่า ลูกน้องทำผิดทุกครั้ง และต้องแก้ไขงานให้ทุกครั้ง ดังนั้น ผลงานปีนี้จะประเมินให้แย่มาก

 

  • ทำเป็นพิธีการทุกปีไป ถ้าบริษัทของท่านประเมินผลงานแบบว่า ทำทุกปี แค่เป็นพิธีการที่ต้องทำ กล่าวคือ ถึงเวลาก็แจกแบบฟอร์ม และให้หัวหน้าทุกคนช่วยประเมินกลับมาให้หน่อย และหัวหน้าก็นั่งเทียนประเมินกลับมาให้กับฝ่ายบุคคล จากนั้นก็เข้าสู่กระบวนการของนายใหญ่ ที่จะทำหน้าที่ในการปรับผลการประเมินด้วยตนเอง โดยที่ไม่มีการพูดคุยอะไรกับเหล่าหัวหน้างานที่ประเมินผลงานลูกน้องมาในชั้นแรก สุดท้ายผลงานของพนักงานก็ตกอยู่กับปลายปากกาของนายใหญ่ ซึ่งอาจจะไม่รู้ว่าผลงานของพนักงานแต่ละคนเป็นอย่างไรด้วยซ้ำไป

 

  • ผลประเมินไม่สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาพนักงานได้ ผลการประเมินของบริษัทท่าน สามารถบอกได้หรือไม่ว่าจุดแข็งของพนักงานแต่ละคนคืออะไรและจุดอ่อนที่จะต้องพัฒนาคืออะไร สามารถบอกได้หรือไม่จากผลงานในปีที่ผ่านมาว่า จะต้องพัฒนาอะไร เพื่อให้ผลงานในปีถัดไปดีขึ้นไปอีก ถ้าระบบของเราไม่สามารถบอกอะไรได้เลย ก็ถือว่าเป็นระบบประเมินผลงานที่ไม่มีประสิทธิภาพ

และด้วยระบบประเมินผลงานขององค์กรที่มีปัญหา ก็ย่อมส่งผลต่อระบบบริหารทรัพยากรบุคคลในด้านอื่นๆ ด้วยเช่นกัน อาทิ

  • ระบบการพัฒนาพนักงาน ถ้าเราไม่รู้ว่าผลงานของพนักงานดีหรือไม่ดีอย่างไร ประเมินที่ไร A ทุกที หรือ A แทบจะทุกคน ก็แปลง่ายๆ ว่า พนักงานมีผลงานที่ดี เก่ง พอพนักงานเก่ง ก็แปลว่า ไม่ต้องพัฒนาอะไรมากนัก ซึ่งจริงๆ แล้วมันอาจจะไม่ได้เป็นไปตามผลการประเมินก็เป็นได้ เนื่องจากผู้ประเมินมีความลำเอียง ไม่อยากสร้างความขัดแย้งให้กับทีมงานภายใน สุดท้ายก็เลยทำให้ระบบการพัฒนาพนักงานมีปัญหาตามมา เพราะไม่รู้จะพัฒนาพนักงานในเรื่องอะไรบ้าง เนื่องจากผลงานดีหมดเลย
  • ระบบความก้าวหน้าในสายอาชีพ ถ้าระบบประเมินผลงานมีปัญหา ไม่สามารถบอกผลงานของพนักงานจริงๆ ได้ สิ่งที่จะเกิดขึ้นตามมาก็คือ แล้วเราจะเลื่อนระดับ หรือเลื่อนตำแหน่งให้กับพนักงานคนไหนดี ใครที่เป็นคนเก่งตัวจริงขององค์กรกันแน่ บางองค์กรพนักงานเป็น Talent หมดทุกคนเลย เรียกว่า ผลการประเมินจากนายทุกคนให้ลูกน้องตัวเองเก่งหมด เป็น Star หมด แบบนี้เราจะเลื่อนตำแหน่งให้ใครดี บางองค์กร ผู้บริหารแบบว่า รับไม่ได้กับผลการประเมินแบบนี้ ก็เลยไปหาพนักงานจากภายนอกเข้ามาเสียบแทนคนในเลยก็มี เพราะไม่สามารถที่จะบอกได้ว่าใครเก่งกว่าใครกันแน่
  • ระบบการให้รางวัลตอบแทน เมื่อเราไม่สามารถบอกถึงผลงานของพนักงานที่แท้จริงได้ เรื่องของการขึ้นเงินเดือน และการให้โบนัสพนักงาน ก็มีปัญหาตามมาทันที กลายเป็นระบบที่ไม่สามารถสร้างความเป็นธรรมให้กับพนักงานได้อย่างแท้จริงเช่นกัน
  • ระบบการสร้างผู้สืบทอดตำแหน่ง เมื่อระบบผลงานไม่ดี การหา Successor ก็มีปัญหาตามมาอีกเช่นกัน เพราะเมื่อเราไม่รู้ผลงานที่แท้จริงของพนักงาน เราก็ไม่รู้ว่าใครที่จะเหมาะสมกับตำแหน่งงานไหนบ้าง สุดท้ายก็ใช้ความรู้สึก และความเห็นส่วนตัวเป็นเกณฑ์ในการพิจารณาเลือกพนักงาน

จะเห็นว่า แค่ระบบประเมินผลงานที่เรามองว่าไม่ใช่เรื่องใหญ่อะไร แต่ถ้าเราบริหารจัดการได้ไม่ดี มันจะส่งผลต่อการบริหารทรัพยากรบุคคลในด้านอื่นๆ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ครับ อย่าลืมดูแลระบบประเมินผลงานขององค์กรเราให้ดีด้วยนะครับ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

บลอกที่ WordPress.com .

Up ↑

%d bloggers like this: